Sarımsak Bitki Koruma – Zararlı ve Hastalık Yönetimi
Sarımsak, birçok sebze bitkisine kıyasla daha az zararlı ve hastalık problemi yaşamaktadır.
Önemli Zararlılar
Thrips (Thrips tabaci, Frankliniella occidentalis)
Thripsler, 0,5-2 mm uzunluğunda küçük böceklerdir ve yaprak özsuyunu emerek ya da virüs (örneğin IYSV) taşıyarak sarımsakta ciddi verim kayıplarına neden olabilirler. Genellikle yaprakların alt kısmında, sap birleşim noktasına yakın bölgelerde bulunurlar. Belirtiler: Yapraklarda beyaz-gümüş renkli lekeler ve bitkide solma.
Mücadele yöntemleri:
- Popülasyonun düzenli takibi (özellikle ilkbahar ve yaz başında)
- Feromon tuzakları
- Yabancı ot ve bitki artığı temizliği (Thrips birçok ot ve tahılda kışlayabilir)
- Bariyer bitkiler (sarımsak tarlasının etrafına mısır veya buğday ekilmesi)
- Gerekirse ruhsatlı insektisitler (örneğin Profenofos, Carbosulfan, Malathion, Delegate veya Fipronil) veya insektisit sabunları (20-30 erişkin/bitki veya ortalama 1 thrips/yaprak seviyesinde)
- Aynı etki mekanizmasına sahip pestisitlerin sürekli ve aşırı kullanımından kaçınma (direnç riskinden dolayı)
Nematodlar (Ditylenchus dipsaci ve Meloidogyne spp.)
Toprak nemi ve serin sıcaklıklarda gelişen nematodlar, sarımsak ve diğer Allium türlerinde verim kaybına (bazen %50-70) ve şekilsiz, küçük diş oluşumuna neden olabilir.
Belirtiler: Yaprak sararması, bodur bitki gelişimi, köklerde ur oluşumu, dişlerde deformasyon ve çürüme.
Mücadele yöntemleri:
- Bulaşık alanlarda Allium ekiminden kaçınma
- Sağlıklı ve temiz diş kullanımı
- Kültürel önlemler: Derin sürüm, toprak solarizasyonu
- Gerekirse ruhsatlı nematisitler
Önemli Hastalıklar
Beyaz Kök Çürüklüğü (Sclerotium cepivorus)
Toprak kaynaklı bu mantar hastalığı tüm büyüme döneminde zarar verebilir.
Belirtiler: Yaprak sararması, solma ve bitkinin tamamen kuruması. Sapın toprak altı kısmında beyaz pamuk benzeri bir mantar tabakası ve kahverengi-siyah sklerotlar görülür.
Mücadele yöntemleri:
- Yabancı ot ve bitki artığı temizliği
- Bitkiler arası mesafenin ve havalanmanın artırılması
- Toprak drenajının iyileştirilmesi
- Hastalık görülen tarlalara Allium ekmemek (fungus 10-15 yıl toprakta canlı kalabilir)
- Toprak solarizasyonu
- Gerekirse kimyasal mücadele (lisanslı ziraat mühendisi gözetiminde)
- Alet-ekipman dezenfeksiyonu
Mildiyö (Peronospora destructor)
Yüksek nemde yaygındır.
Belirtiler: Yapraklarda sarı-beyaz oval lekeler, nemli koşullarda yapraklarda beyazımsı tüylü mantar tabakası. Genç bitkiler ölebilir, depolanan dişlerde çürüme görülebilir.
Mücadele yöntemleri:
- Sıra aralıklarının artırılması ve rüzgâr yönünde ekim
- Yağmurlama sulamanın önlenmesi
- Gerekirse ruhsatlı fungusitlerle önleyici ilaçlama
Pas Hastalığı (Puccinia allii)
Ilık hava ve uzun süreli yüksek nem koşullarında ortaya çıkar.
Belirtiler: Yapraklarda turuncu (pas) renkli lekeler, üzerinde toz gibi spor oluşumu.
Mücadele yöntemleri:
- Genel kültürel önlemler
- Erken ekimden kaçınma
- Kimyasal mücadele genellikle gereksizdir
Soğan Sarı Cüce Virüsü (Onion Yellow Dwarf Virus – OYDV)
Virüsler çoğunlukla thrips ve yaprak bitleriyle taşınır veya bulaşık dişlerle yayılır.
Belirtiler: Yapraklarda klorotik çizgiler, bodur gelişim.
Mücadele yöntemleri:
- Sağlıklı, hastalıksız diş kullanımı
- Thrips ve yaprak bitlerine karşı entegre mücadele
Kaynaklar:
- https://www.agric.wa.gov.au/garlic/growing-garlic-western-australia?nopaging=1
- https://farmer.gov.in/imagedefault/ipm/garlic.pdf
- https://extension.psu.edu/garlic-production#section-2
- https://extension.umaine.edu/agriculture/garlic/maine-garlic-pest-field-notebook/
- https://www.dpi.nsw.gov.au/__data/assets/pdf_file/0005/97709/growing-garlic-in-NSW.pdf
Daha fazla bilgi için:
Sarımsak Bitkisi Hakkında Bilgi ve Çeşit Seçimi
Sarımsak Hakkında Genel Bilgiler ve Besin Değeri
Arka Bahçenizde Sarımsak Yetiştirmek
Ticari Sarımsak Yetiştiriciliği - Baştan Sona Eksiksiz Sarımsak Yetiştirme Rehberi
Sarımsak Yetiştiriciliğinde Toprak Gereksinimleri, Toprak Hazırlığı ve Dikim
Sarımsak Su İhtiyacı ve Sulama Sistemleri
Sarımsak Gübreleme Gereksinimleri
Sarımsak Zararlıları ve Hastalıkları
