Tatlı Patates Verimi, Hasadı, Kurutulması ve Depolanması

Tatlı patates hektar ve dönüm başına ne kadar verim sağlar?

Tatlı patatesler genellikle kuraklığa dayanıklıdır ve besin (gübreleme) ihtiyacı hafif ile orta düzeydedir. Ancak, hem su hem de besin maddeleri yeterli miktarda sağlandığında, bitkiler çok iyi tepki verir ve gelişim ile üretim en üst seviyeye ulaşır. Bu nedenle, toprağın hazırlanmasından zararlı kontrolüne kadar iyi tarım uygulamalarının benimsendiği tarlalarda verim 11.400-25.000 kg/ha hatta 40.000 kg/ha (10,2-22.300 lb/acre, hatta 35.700 lb/acre) olabilir. Bu rakam tatlı patates çeşidine, dikim aralıklarına, toprak ve yetiştirme uygulamalarına göre değişiklik gösterebilir. Her bitki ortalama 3-5 tatlı patates üretebilir.

Tatlı patates ne zaman ve nasıl hasat edilir?

Tatlı patatesin olgunlaşma süresi, başlıca çevre koşulları, toprak tipi, yetiştirilen çeşit, fidelerin yaşı ve yetiştirme tekniklerine bağlı olarak değişir.

Genellikle kesin bir hasat zamanı yoktur; çiftçilerin yumruların kalite özelliklerini ve hasar veya hastalık (patojenler, zararlılar, don vb.) riskini dikkate alması gerekir. Bitkilerin gelişiminin son aşamalarında birkaç örnek bitkinin sökülerek incelenmesi, daha bilinçli karar vermeye yardımcı olabilir. Çoğu üretici şu göstergeleri kullanır:

Dikimden 80-130 gün geçmiş olması
Bitkilerin tepe kısımlarının sararması ve kuruması
Yumruların belirli bir yüzdesinin 3,5 inçten (9 cm) büyük olması (Üretim ülkesine ve pazar taleplerine göre bu oran %30 ila %75 arasında değişebilir. ABD’de bu oran genellikle %65-75’tir.)
Tatlı patateslerin 250 gr (0,55 lb) ile 1 kg (2,2 lb) ağırlığında olması
Yumruların sert, temiz, düzgün şekilli, sağlıklı ve hasarsız olması
Toprak sıcaklığının düşmesi (Soğuk toprak tatlı patatesin kalitesini ve depolanabilirliğini düşürür. Bu nedenle ilk don olayından önce hasat çok önemlidir.)
Kesilen tatlı patateslerden çıkan sıvının hızlıca siyaha dönmemesi

Hasattan yaklaşık iki hafta önce sulama durdurulur. Ardından, bitkilerin yaprak ve sapları döner bıçaklı parçalama makineleriyle kesilir. Bu işlem yumruların kabuklarının kalınlaşmasını sağlar ve nakliye sırasında onları korur.

Bir hafta sonra, mekanik yöntemlerle bitkilerin üst kısımları (asma) temizlenir veya sökülür. Yükseltilmiş sırtların üst kısmında yumrulara zarar verilmemesi için dikkatli olunmalıdır. Çıkan yeşil aksamlar genellikle hayvan yemi olarak değerlendirilir.

Tatlı patates hasadı genellikle yoğun iş gücü gerektirir. Birçok durumda toprağı kaldıran özel pulluklar veya zincirli kazıcılar kullanılır, ardından işçiler yumruları elle toplar. Tatlı patateslerin güneş altında uzun süre (maksimum 1,5 saat) bırakılmaması önemlidir, aksi halde güneş yanıkları oluşabilir. Yumruların dikkatlice ve zarar görmeden toplanması gerekir.

Tatlı patates nasıl kurutulur ve depolanır?

Hasattan sonra üreticiler tatlı patatesleri doğrudan pazara gönderir veya depolar. Ticari olarak yaygın bir uygulama olmasa da hasattan sonra yapılan kurutma (curing) işlemi, özellikle ürün uzun süre depolanacaksa, kalitenin korunmasına (depolama kayıplarının azaltılmasına) yardımcı olabilir.

Bu işlem genellikle 4 ila 7 gün sürer ve sıcaklığın (26-32 °C veya 79-90 °F), bağıl nemin (%85-90) ve iyi havalandırmanın kontrol altında tutulmasını içerir. Bu koşullar altında hasat sırasında oluşabilecek yaralar kapanır ve yüzeyde koruyucu mantar ve suberin tabakası oluşur. Ayrıca, araştırmalar kurutma işleminin tatlı patatesin aroma, doku ve tadını da geliştirebileceğini (nişastanın şekere dönüşmesiyle) göstermektedir.

Kurutma işleminden sonra yumrular karanlık odalarda, 10-15 °C (50-60 °F) sıcaklıkta ve %80-90 bağıl nemde saklanır ve pazar talebine kadar depolanabilir. Uygun şekilde kurutulmuş yumrular bu koşullarda 1 yıla kadar %15-25 kayıpla saklanabilir. Pazar zamanı geldiğinde tatlı patatesler özel yıkama makinelerinde temizlenir, kurutulur ve boyut ve kaliteye göre sınıflandırılır.

Kaynaklar: