Kayısı Zararlıları, Hastalıkları ve Fizyolojik Bozuklukları

Kayısı Zararlıları ve Hastalıkları

Kayısı ağaçlarının çeşitli zararlılar ve hastalıklara karşı bitki koruma uygulamaları genellikle gereklidir. Bu durum özellikle kayısının geniş alanlarda (monokültür) yetiştirildiği ve çevresel koşulların bu zararlıların yayılımına uygun olduğu durumlarda daha da önemlidir.

Genel olarak, zararlılara karşı kimyasal mücadele bitkinin ikinci yılında başlar. Genç ağaçlara ciddi zararlar verebilen şeftali sürgün kurdu, San Jose kabuklu biti, yaprak bitleri ve akarlar gibi böceklere karşı, kış ortası ve sonlarına doğru bazı uygulamalar gerekebilir. Küçük ağaç boyutu nedeniyle, ürün etiketinde belirtilen talimatlara ve azaltılmış dozlara dikkat edilmelidir (ziraat mühendisine danışınız). Mantar ve bakteri gibi patojenlere karşı koruma genellikle üçüncü yılda, tam çiçeklenme döneminde başlar. Her durumda, bahçenizi sık sık ziyaret etmek, zararlı/patojen popülasyonlarını ve çevresel koşulları izlemek, yerel yetkili kurumların önerilerine ve ürün etiketlerinde belirtilen talimatlara (dozaj, uygulama sayısı, etki spektrumu vb.) uymak çok önemlidir.

Zararlı ve hastalıklarla mücadelede iki ana strateji vardır: Önleyici yaklaşım ve tedavi edici yaklaşım. Önleyici yöntemde, zararlı ya da hastalık belirtisi olmasa da rutin olarak pestisit veya fungisit uygulamaları yapılır. Örneğin, çiçek dökümünden itibaren her 10-14 günde bir üç kez böcek ilacı uygulamak veya yağışlı havalarda mantar ilacı kullanmak yaygındır. Bu yöntem etkili olabilir ancak çevreye ve maliyete etkisi yüksektir. Öte yandan, tedavi edici yöntem daha fazla emek gerektirir ancak uzun vadede daha sürdürülebilir olup faydalı böcek popülasyonlarının gelişimine izin verir.

Dikkat:

Kayısı ağaçları çiçekliyken bahçede aktif olan arılara zarar verebilecek pestisitlerin uygulanmasından kaçının.
Eğer uygulama zorunluysa, sadece arı dostu ürünler kullanın ve uygulamayı akşam saatlerinde veya gece yapın.
Yakın çevrenizdeki arıcılara uygulamadan önce mutlaka bilgi verin.

Önemli Kayısı Zararlıları

Doğu Meyve Güvesi (Oriental Fruit Moth)

Kayısıların en yaygın ve ciddi zararlısıdır. Grapholita molesta (Lepidoptera takımı) türü, meyvelerin içine girip zarar vererek ticari değerlerini büyük ölçüde düşürür. Enfekte ağaçlarda yaprak uçlarında solmalar görülür.

Unlu Erik Yaprak Biti (Mealy Plum Aphid)

Hyalopterus pruni türü kayısılara saldırarak büyümeyi azaltır. Ürettikleri tatlımsı madde (bal özü), yapraklarda mantar oluşumunu tetikler ve fotosentezi engeller.

Bu zararlılar pestisitlere karşı hızlı bağışıklık geliştirebildikleri için erken dönemde kontrol edilmeleri önemlidir. Feromon tuzakları ve biyolojik mücadele (doğal yırtıcı böcekler) etkin yöntemlerdir.

Gövde Deliciler (Şeftali Taç Delicisi ve Sürgün Delicisi)

Larvalar gövde ve dallarda tüneller açarak zarar verir. Gövdede reçine (zamk) sızıntısı ve meyvelerde delikler görülebilir. Organik bahçelerde spinosad, faydalı nematodlar ve Bacillus thuringiensis gibi ürünler kullanılabilir.

Kayısı Hastalıkları

Bakteriyel Kanser (Pseudomonas syringae)

Yapraklarda lekeler, sürgünlerde çiçek yanıkları ve karakteristik zamk sızıntıları görülür. Soğuk ve nemli havalarda yaygınlaşır. Dirençli çeşitlerin ve uygun anaçların seçimi, toprağın fumigasyonu önerilir.

Eutypa Kuruması - Gummosis (Eutypa lata)

Dallarda kronik kanserler, zamk akıntısı ve yapışık ölü yapraklar tipiktir. Önlem olarak budama kuru havada yapılmalı, hastalıklı dallar 30 cm altından kesilip çıkarılmalıdır.

Delik Lekesi Hastalığı (Shot Hole)

Stigmina carpophila mantarı neden olur. Yaprak, dal ve meyvelerde koyu renkli delik şeklinde lekeler görülür. Kış ve çiçeklenme döneminde fungisit uygulamaları gerekebilir.

Külleme (Powdery Mildew)

Sphaerotheca pannosa ve Podosphaera tridactyla mantarları neden olur. Yaprak, sürgün ve meyvelerde beyaz unumsu kaplama gözlenir. Fungisitler tam çiçeklenmeden önce uygulanmalıdır.

Kahverengi Çürüklük (Brown Rot)

Monilinia türü mantarlar neden olur. Çiçek, genç sürgün ve meyvelerde ciddi kayıplara yol açar. Yabancı ot kontrolü, iyi havalanma ve hijyen önemlidir. Gerekirse çiçeklenme döneminde 2-3 kez fungisit uygulanabilir.

Şarka (Plum Pox Virus)

Virüs kaynaklıdır. Yapraklarda klorotik lekeler, meyvelerde sarı halkalar görülür. Tedavisi yoktur. Sadece hastalıksız fidanlar dikilmelidir.

Fizyolojik Bozukluklar

1. Güneş Yanıklığı (Sunburn)

Genç ağaç kabukları güneşten zarar görebilir. Beyaz boya veya ticari güneş koruyucular kullanılabilir.

2. Zamklanma (Gummosis)

Ağaç kabuğundan zamk akıntısı olur. Nedeni patojen değilse, bitki sağlığını koruyarak bu durum önlenebilir. Patojen kaynaklı ise uzman görüşü alınmalıdır.

Referanslar: