Kayısı ağacı yetiştiriciliği – eğer rasyonel bir şekilde ve ölçeklenebilir olarak yapılırsa – iyi bir gelir kaynağı olabilir. Öncelikle, kayısı gibi ağaçların yetiştiriciliği uzun yıllar boyunca arazi kullanımı gerektirir. Bu nedenle, kayısı yetiştiriciliğine başlamak istiyorsanız, size ait bir tarlanız olmalıdır; aksi takdirde kira giderleri sabit maliyet açısından oldukça yüksek olur ve uzun vadede daha da artabilir.
Ticari kayısı yetiştiricilerinin çoğu, 1 yaşındaki aşılı genç fidanlarla bahçe kurulumuna başlar. Dikim işleminden birkaç ay önce araziyi hazırlarlar. Toprağı sürer, önceki ürün kalıntılarını ve yabancı otları temizler, ardından iyi yanmış çiftlik gübresiyle birlikte taban gübrelemesini toprağa uygularlar. Aynı zamanda damla sulama sistemi planlanır. Dikim zamanı geldiğinde – yani kışın – çukurlar kazılır ve çıplak köklü genç kayısı fidanları fidanlıktaki derinlikle aynı olacak şekilde toprağa dikilir. Gübreleme, budama, terbiye, damla sulama ve yabancı ot kontrolü genellikle uygulanır. Özellikle budama ve şekil verme işlemleri oldukça önemlidir; çünkü sadece ağacın optimal formunu korumakla kalmaz, aynı zamanda verimi de düzenler.
Ticari kayısı çeşitlerinin çoğu ilkbahardan sonbahara kadar hasat edilebilir. Hasat zamanı; çeşide, terbiye ve budama sistemine, ayrıca bölgenin iklim ve toprak koşullarına bağlıdır. Günümüzde, sofralık çeşitler elle hasat edilirken, sanayiye gidecek meyveler için büyük hasat makineleri kullanılır. Hasat sonrasında üreticiler, göz farklılaşmasını teşvik etmek amacıyla ağaçlara sulama yapar.
Kayısı yetiştiriciliğinde sınırlayıcı faktör iklimdir. Bitki, serin kışlar ve sıcak, kuru yazlarla karakterize edilen bölgelerde iyi gelişir. Ayrıca, uyku halindeki gözlerin uyanması için belirli soğuklama ihtiyacı da vardır [çeşide bağlı olarak 7°C’nin (44,6°F) altındaki sıcaklıklarda 300 ila 1100 saat]. Bu soğuk ihtiyacı karşılanmazsa, çiçek gözleri ölür ve büyük verim kayıpları yaşanır. Bitki, yazın 35°C’ye (95°F) ve kışın -30°C’ye (-22°F) kadar dayanabilir. Ancak bazı çeşitler, bu sıcaklık değerlerinin daha üzerinde bile problem yaşamaya başlar. Özellikle çiçeklenme dönemindeki don olayları, çiçeklerde ciddi hasarlara yol açabilir.
Kayısı ağaçları, 2. veya 3. yıldan itibaren meyve vermeye başlar; fakat kaliteli yönetim uygulanmış olsa bile, bahçenin 4. ya da 5. yılına kadar tatmin edici verim alınamaz. Bu nedenle, yetiştiricinin sabırlı olması ve ilk yıllarda önemli bir gelir beklemeden maliyetleri karşılamaya hazırlıklı olması gerekir. Ayrıca kayısı ağaçlarında bazen “bir yıl var bir yıl yok” meyve verme durumu (periyodisite) görülebilir. Bu, bir yıl ortalamanın üzerinde verim alınırken, bir sonraki yıl ortalamanın altında ürün alınması anlamına gelir ve bu durum üreticinin iş planlaması, zaman yönetimi ve mali hesapları açısından çeşitli zorluklara neden olabilir.
Diğer okumalar:
Kayısı Zararlıları, Hastalıkları ve Fizyolojik Bozuklukları
Kayısı Yetiştiriciliğinde Toprak Gereksinimleri, Toprak Hazırlığı ve Dikim
Kayısı Ağacı Bilgisi ve Çeşitleri
Kayısı Ağacı Gübreleme Gereksinimleri
Kayısı Ağaçlarının Sulanması – Kayısı Ağaçları Nasıl Sulanır?
Kâr Amaçlı Kayısı Yetiştiriciliği
Kayısı Ağaçlarında Hasat – Kayısı Ağaçlarında Verim ve Depolama
Kayısı Ağaçlarının Çoğaltılması ve Tozlaşması
Kayısı Ağaçlarının Terbiye Edilmesi ve Budanması
Kayısının Besin Değeri, Sağlık Faydaları, Kullanım Alanları ve İlginç Bilgiler
