Kayısı Yetiştiriciliğinde Toprak Gereksinimleri, Toprak Hazırlığı ve Dikim

Kayısı Ağacı İçin Toprak Gereksinimleri Nelerdir?

Şeftali ağacına göre kuraklığa daha dayanıklı olmasına rağmen, kayısı ağacı gelişebilmek için derin, iyi drene olan toprakları tercih eder. Öte yandan, zayıf, hafif, kumlu ve kuru topraklar daha az uygundur ve verim kaybını telafi etmek için daha fazla gübreleme ve sulama gerektirir. Ayrıca, aşırı nemli (suya doygun) ağır topraklardan kaçınılmalıdır; çünkü bu durum kök çürüklüğü hastalıkları açısından yüksek risk oluşturur. İdeal toprak pH seviyesi 6-7 aralığı olarak kabul edilir. Bitki, toprakta ve sulama suyunda yüksek tuzluluğa karşı hassastır. Üreticilere, kayısı bahçesini kurmadan önce toprak analizi yaptırmaları önerilir; böylece toprak özellikleri ve besin maddesi durumu hakkında bilgi sahibi olabilir ve gerekli düzeltici önlemleri alabilirler.

Kayısı Ağacı İçin Toprak Hazırlığı

Konvansiyonel toprak işleme sistemlerinde, üreticiler tarlalarını genellikle 50-70 cm (20-27 inç) derinliğinde sürerler. Bu işlemle, tarla sarmaşığı ve ayrık otu gibi çok yıllık yabancı otları temizlemeyi ve kök gelişimi için gerekli olan toprağın gevşemesini sağlamayı hedeflerler. Dikimden birkaç gün önce, birçok üretici ön gübreleme amacıyla çiftlik gübresi (hektar başına 20-30 ton ya da dönüm başına 8-12 ton) veya ticari gübre uygular. Bu, toprağın verimliliğini artırmak ve doku yapısını iyileştirmek için yapılır. Ertesi gün genellikle sulama sisteminin kurulması için doğru zamandır. Sulama sistemi kurulduktan sonra, bazı üreticiler eğer toprak analizi sonucu toprak kökenli hastalıklar belirlenmişse, sulama sistemiyle dezenfektan uygulayabilirler. Bu konuda yerel ziraat mühendisine danışmanız önerilir.

Yeni bahçelerde genellikle 1 yaşındaki T-aşılı kayısı fidanları kullanılır. Fidanların sağlıklı, yasal ve güvenilir fidanlıklardan alınmış, boyları 1,2-1,8 metre (4-6 feet), gövde çapı 1,3-2 cm (0,5-0,75 inç) olmalıdır. Dikim zamanına kadar kök neminin korunması çok önemlidir. Bu amaçla, fidanlar serin yerlerde muhafaza edilir ya da kök kısmı talaş gibi nemli materyallerle sarılır. Üreticiler genellikle 90 cm (3 feet) genişliğinde yükseltilmiş yataklar oluşturur; çünkü kayısı ağaçlarının bu koşullarda daha sağlıklı ve güçlü kök sistemleri geliştirdiği gözlemlenmiştir.

Kayısı Ağaçlarında Dikim, Mesafe ve Dekar Başına Ağaç Sayısı

Genç kayısı fidanlarının dikimi genellikle geç kıştan ilkbaharın başına kadar (Şubat-Mart arası) ya da geç sonbaharda (Ekim-Aralık arası), yani ağaçlar henüz uyku halindeyken gerçekleştirilir. Eğer dikim ilkbaharda yapılacaksa, son don olayının geçmesi beklenmelidir.

Dikimden önce fidanların kökleri gözlemlenmeli, hastalıklı veya kırılmış kısımlar hafifçe budanarak uzaklaştırılmalıdır. Dikim çukuru, köklerin kıvrılmadan rahatça yerleşeceği kadar geniş olmalıdır. Kışın genellikle çıplak köklü fidanlarla çalışılır; ancak fidanlar yapraklanmaya başlamışsa, topraklı (saksılı) olarak dikilmelidir. Fidanlar, genellikle fidanlıktaki derinliğe (yaklaşık 60 cm veya 2 feet) yakın bir derinlikte dikilir ve aşı yeri her zaman toprak yüzeyinden 5-7,5 cm (2-3 inç) yukarıda kalmalıdır. Fidan çukurları genelde 45x45 cm (1,5 x 1,5 feet) boyutlarındadır. Fidan dikilirken, kökler her yöne yayılmalı ve üzerleri yüzey toprağı ile örtülmelidir. Toprak doldurulurken hafifçe bastırılmalı, çukurlar tamamen doldurulmalıdır. Bu, genç ve hassas kök sistemine zarar verilmemesi açısından önemlidir. Dikim sonrası sulama yapılması önerilir.

Eğer ön gübreleme yapılmamışsa, üretici her fidan için 60-113 g (0,13-0,25 pound) azot ağırlıklı gübreyi, gövdeden 90 cm (3 feet) uzağa uygulayabilir. Alternatif olarak, ağaç başına 230 g (0,5 pound) 10-10-10 NPK gübresi kullanılabilir.

Kayısı ağaçları genellikle kare (dörtgen), dikdörtgen, paralelkenar veya sıralı sistemlerle dikilir. Farklı kayısı çeşitlerinin ve kullanılan anaçların gelişim gücü ve verim potansiyeli farklılık gösterdiği için, terbiye sistemine ve iklim/toprak koşullarına göre dikim aralıkları değişebilir.

Bazı üreticiler, genç fidanları yükseltilmiş yataklara dikmeyi tercih eder; çünkü bu yapıların daha sağlıklı kök gelişimini teşvik ettiğini gözlemlemişlerdir. Aşağıda, kullanılan terbiye sistemine göre değişen yaygın dikim aralıkları verilmiştir:

Kare dikim sisteminde: 5-8 m x 5-8 m (16-26 ft x 16-26 ft), en yaygın olanları 5,5 x 5,5 m (18x18 ft) ve 6 x 6 m (20x20 ft) aralıklarıdır. Bu sistemle dekara yaklaşık 134 ağaç, hektara 330 ağaç dikilebilir.
Dikdörtgen sistemde ve 'Vazo' terbiye sisteminde: 5 m x 3-4 m (16 ft x 10-13 ft) aralıklarla dikim yapılır. Bu durumda hektar başına 500-660 ağaç dikilebilir.
'Merkez Lider' terbiye sistemi kullanıldığında: 4-5 m x 1,5 m (13-16 ft x 5 ft) aralıklarla dikilir. Bu sistemle hektar başına yaklaşık 1330 ağaç dikilebilir.

(1 hektar = 2,47 dönüm = 10.000 metrekare, 1 ton = 1000 kg = 2205 lbs.)

Kaynaklar

Diğer okumalar:

Kayısı Zararlıları, Hastalıkları ve Fizyolojik Bozuklukları

Kayısı Yetiştiriciliğinde Toprak Gereksinimleri, Toprak Hazırlığı ve Dikim

Kayısı Ağacı Bilgisi ve Çeşitleri

Kayısı Ağacı Gübreleme Gereksinimleri

Kayısı Ağaçlarının Sulanması – Kayısı Ağaçları Nasıl Sulanır?

Kâr Amaçlı Kayısı Yetiştiriciliği

Kayısı Ağaçlarında Hasat – Kayısı Ağaçlarında Verim ve Depolama

Kayısı Ağaçlarının Çoğaltılması ve Tozlaşması

Kayısı Ağaçlarının Terbiye Edilmesi ve Budanması