Şeftali Gerçekleri, Kullanım Alanları, Besin Değeri ve Sağlık Faydaları

Şeftaliye Dair Hızlı Bilgiler

Şeftali, yaprak döken, çekirdekli bir meyve ağacıdır.
Gülgiller (Rosaceae) familyasına aittir.
Prunus cinsine dahildir.
Popülerlik açısından elmadan sonra ikinci sırada gelir.
Ağaç ikinci yılında meyve vermeye başlar.
Ortalama olarak 10-15 yıl verimli ömrü vardır.
Şeftali, kökeni 2.000 yılı aşkın süredir yetiştirildiği Çin'e dayanmaktadır.
Çin, açık ara dünyanın en büyük şeftali üreticisidir; onu İspanya, İtalya ve ABD takip eder.

Şeftalileri, kullanım amaçlarına ve ortadan kesildiğinde çekirdeğinin kolayca ayrılıp ayrılmadığına göre sınıflandırırız. Buna göre:

Sofralık Şeftaliler veya Yarma Şeftaliler (çekirdeği kolay ayrılanlar)
Sanayilik Şeftaliler veya Etli Şeftaliler (çekirdeği ete yapışık olanlar)

Şeftalinin kökeni Çin'e dayanır. Evcilleştirilmesi MÖ 6000 civarında başlamış, MÖ 4500'lerde ise Japonlar ağacı diğer ekim alanlarına dahil etmişlerdir. Japonya'dan, ağaç ve yetiştirme teknikleri MÖ 1700'lerde Hindistan'a ulaşmıştır. MÖ 300'de ise sıra Yunanistan'a gelmiş, Büyük İskender'in Pers ziyaretinden sonra ağacı büyük olasılıkla benimsemişlerdir. Yunanlılar daha sonra şeftaliyi Avrupa'nın geri kalanına yaymışlardır. Amerika'ya ise ağacın büyük ihtimalle 16. yüzyılda İspanyol kolonileri aracılığıyla geldiği düşünülmektedir.

Günümüzde, World's Atlas'a göre, dünyanın en büyük 5 şeftali üreticisi şunlardır:

Çin, 14.294.973 ton ile
İspanya, 1.799.685 ton ile
İtalya, 1.250.721 ton ile
Yunanistan, 938.000 ton ile
ABD, 775.189 ton ile

Şeftalinin Besin Değeri ve Sağlık Faydaları

Meyve ve sebze tüketiminin sağlıklı bir yaşamın anahtarı olduğu yaygın olarak bilinmektedir. Bilim insanları, modern yaşam tarzıyla ilgili bazı hastalıklara karşı mücadele edebilmek için sağlıklı bir diyetin parçası olarak günde beş porsiyon meyve ve sebze tüketmenin ne kadar önemli olduğunu sürekli vurgulamaktadır. Taze şeftali tüketimi, nispeten yüksek miktarda vitamin (başlıca A ve C), antioksidan, lif ve potasyum sağlayabilir. Benzer şekilde, nektarinlerin şeftaliye kıyasla iki kat daha fazla A vitamini ve potasyum, biraz daha yüksek miktarda ise C vitamini içerdiği düşünülmektedir.

USDA'ya göre, 100 gr çiğ şeftali şunları içerir:

Su: 88.3 g
Enerji: 42 kcal
Protein: 0.91 g
Toplam lipit (yağ): 0.27 g
Karbonhidrat (farkla): 10.1 g
Lif (toplam diyet lifi): 1.5 g
Şekerler: 8.39 g
Ca (Kalsiyum): 4 mg
Fe (Demir): 0.34 mg
Mg (Magnezyum): 8 mg
P (Fosfor): 22 mg
K (Potasyum): 122 mg
Na (Sodyum): 13 mg
Zn (Çinko): 0.23 mg
A Vitamini RAE: 24 μg
C Vitamini: 4.1 mg
E Vitamini: 0.73 mg
K Vitamini: 3 μg
Şeftali tüketiminin bazı önemli sağlık faydaları şunlardır:

Şeftali, Kansere Karşı Korumayı Artırabilir.
Şeftali, C vitamini ve karotenoidler gibi güçlü antioksidanların kaynağıdır; bunların serbest radikallere karşı kanıtlanmış bir etkisi vardır. Ayrıca, çalışmalara göre şeftali özleri, sağlıklı hücrelere herhangi bir olumsuz etki yapmadan bazı meme kanseri hücrelerini öldürebilir.

Şeftali, Kalp Sağlığını Destekleyebilir.
Şeftaliler potasyum açısından zengindir. Çalışmalara göre, potasyumdan zengin ve sodyumdan fakir bir diyet uygulayan kişilerin kan basıncı seviyeleri dengeli olma eğilimindedir. Dahası, başka bir çalışmaya göre, günlük 4069 mg potasyum tüketen kişilerin iskemik kalp hastalığından ölme olasılığı yaklaşık %50 daha azdır.

Şeftali, Cilt Sağlığını İyileştirebilir.
Şaşırtıcı olmayan bir şekilde, çoğu kozmetik cilt ürününün ana maddesi C vitaminidir. Şeftalilerde yeterli miktarda bulunan C vitamini, kolajen oluşumuna katıldığı için cilt üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Hem ağızdan alındığında hem de topikal olarak uygulandığında kırışıklıkları ve kirlilik ile güneşin neden olduğu hasarı azaltabilir ve genel cilt sağlığını iyileştirebilir.

Şeftali, Alerji Belirtilerini Azaltabilir.
Şeftalide bulunan bazı bileşenler, kanda histamin salınımını önleyebilir. Bunlar, hapşırma ve kaşıntı gibi alerjik semptomların ortaya çıkmasından sorumlu maddelerdir. Ek olarak, alerjilerde yaygın olan iltihaplanmayı azaltırlar.

Referanslar

Daha fazla okuma

Şeftali Gerçekleri, Kullanım Alanları, Besin Değeri ve Sağlık Faydaları

Şeftali Ağacı Bilgisi, Çeşit Seçimi ve Çevresel Gereksinimler

Çekirdekten (Taş Meyvesinden) Şeftali Yetiştirme

Şeftali Yetiştiriciliği ve Karlılık: Şeftali Çiftçiliği Rehberi

Şeftali Ağacı Toprak İstekleri, Toprak Hazırlığı ve Dikimi

Şeftali Ağaçlarının Çoğaltılması ve Tozlaşması

Şeftali Ağaçlarının Eğitimi ve Budanması

Şeftali Ağaçlarının Sulanması – Şeftali Ağaçlarının Ne Kadar Suya İhtiyacı Vardır?

Şeftali Ağacı Gübreleme Gereksinimleri

Dekar Başına Şeftali Verimi, Hasat Yöntemleri ve Depolama