Şeftali Ağaçları Nasıl Çoğaltılır?
Şeftali ağaçları tohum, çelik (sert dal çelikleri), aşı ve göz aşısı yöntemleriyle çoğaltılabilir. Ancak bu yöntemler arasından ticari üreticiler genellikle sadece son ikisini tercih eder. Bunun nedeni, bu yöntemlerin çeşidin saflığını koruması, yüksek başarı oranı sunması, bitki sağlığını desteklemesi ve meyve üretiminin daha erken başlamasını sağlamasıdır. Şeftali ağaçları genellikle istenen ana çeşidin (kalem) 1-2 yaşındaki anaçlara T aşısı yöntemiyle aşılanmasıyla çoğaltılır. Üreticiler çoğunlukla şeftali ya da şeftali x badem melezlerini anaç olarak kullanır ve bu anaçlar sıklıkla laboratuvar ortamında meristematik dokulardan elde edilir.
Aşılama, iki farklı bitkinin parçalarının birleştirilerek tek bir bitki gibi büyümesinin sağlandığı yaygın bir tekniktir. İlk bitkinin üst kısmına kalem, ikinci bitkinin kök sistemine ise anaç adı verilir. Aşılı ağaçlar, hem kalemin hem de anaçın önemli özelliklerini (örneğin hastalıklara dayanıklılık, ağaç boyutu vb.) bir araya getirir. Üreticiler, kabuk kolay ayrılmaya başladığı anda, yani erken ilkbaharda T aşısı yapabilir. Ancak en uygun dönem genellikle yaz veya sonbahardır.
Şeftali Ağaçları Nasıl Tozlaşır?
Ticari olarak yetiştirilen şeftali çeşitlerinin neredeyse tamamı kendine verimlidir. Ancak J.H. Hale gibi bazı istisna çeşitler yüksek verim elde edebilmek için çapraz tozlaşmaya ihtiyaç duyar. Nektarinler için de aynı durum geçerlidir. Bu durumda üreticiler, kendine kısır olan J.H. Hale çeşidinin ebeveyn olarak kullanılıp kullanılmadığını kontrol etmelidir. Eğer bu çeşit kullanıldıysa, tarlaya en az bir veya daha fazla uyumlu tozlayıcı çeşidin yakın bir mesafede dikilmesi gerekir. Genel olarak, kullanılan çeşide bakılmaksızın çapraz tozlaşma, nihai verimi bir miktar artırabilir. Ancak çoğu durumda tek bir şeftali çeşidi büyük bloklar halinde başarıyla dikilebilir.
Kendine verimli olmayan bir çeşit kullanıldığında, üretici yerel ziraat mühendisine ve fidanlık yetkililerine danışarak tarlasına dikilecek uygun tozlayıcı şeftali çeşitlerini belirlemelidir. Daha yüksek bir başarı oranı için, tozlayıcı şeftali çeşitlerinin ağaçları bahçedeki toplam ağaç sayısının %15-25’i kadar olmalıdır. Çoğu üretici, çapraz tozlaşmayı kolaylaştırmak amacıyla her üç ana çeşit sırasına karşılık bir sıra tozlayıcı çeşit dikmeyi tercih eder.
Bal arısı kolonilerinin (bir arıcıyla iş birliği içinde) tarlaya yerleştirilmesi ve/veya doğal tozlayıcıların korunması çapraz tozlaşmayı artıracaktır. Arıların (ve diğer faydalı böceklerin) korunması için, şeftali çiçeklenme dönemi sırasında —özellikle seçici olmayan ürünlerle— ilaçlama yapılmaması büyük önem taşır. Hava soğuk, yağmurlu, kapalı veya rüzgârlı olduğunda arılar yeterince aktif olamadığı için tozlaşma verimliliği düşer. Ayrıca çiçeklenme döneminde don meydana gelirse (örneğin -1°C ya da 30°F sıcaklıkta), çiçekler zarar görür ve meyve oluşmaz.
Kaynaklar:
- https://extension.psu.edu/pollination-requirements-for-various-fruits-and-nuts
- https://extension.umd.edu/resource/tree-fruit-pollination
- https://polk.extension.wisc.edu/files/2014/02/Rootstocks-for-Fruit-in-WI-A3561.pdf
- https://hort.ifas.ufl.edu/database/lppi/sp301.shtml
Daha fazla okuma
Şeftali Gerçekleri, Kullanım Alanları, Besin Değeri ve Sağlık Faydaları
Şeftali Ağacı Bilgisi, Çeşit Seçimi ve Çevresel Gereksinimler
Çekirdekten (Taş Meyvesinden) Şeftali Yetiştirme
Şeftali Yetiştiriciliği ve Karlılık: Şeftali Çiftçiliği Rehberi
Şeftali Ağacı Toprak İstekleri, Toprak Hazırlığı ve Dikimi
Şeftali Ağaçlarının Çoğaltılması ve Tozlaşması
Şeftali Ağaçlarının Eğitimi ve Budanması
Şeftali Ağaçlarının Sulanması – Şeftali Ağaçlarının Ne Kadar Suya İhtiyacı Vardır?
Şeftali Ağacı Gübreleme Gereksinimleri
