Τι φυτεύουμε τον Οκτώβριο στον κήπο και στο μπαλκόνι

Ο Οκτώβριος είναι ο μήνας που ο χειμωνιάτικος κήπος παίρνει την τελική του μορφή. Οι πρώτες φθινοπωρινές βροχές μαλακώνουν το χώμα, που στις περισσότερες περιοχές κρατά ακόμη αρκετή ζέστη για να ριζώσουν τα νέα φυτά πριν το κρύο. Τώρα μπαίνουν στο χώμα τα σκόρδα, τα κουκιά και ο αρακάς, συνεχίζονται οι σπορές των φυλλωδών και οι μεταφυτεύσεις των σταυρανθών, φυτεύονται οι περισσότεροι βολβοί της άνοιξης, και τα κυκλάμινα, οι πανσέδες και τα χρυσάνθεμα γεμίζουν τα μπαλκόνια. Είναι επίσης η αρχή της εποχής φύτευσης για τα αειθαλή δέντρα και θάμνους. Όσα ξεκίνησαν με τις φυτεύσεις του Σεπτεμβρίου συνεχίζονται τώρα, με λίγες διαφορές ανάλογα με την περιοχή.

Λαχανικά που σπέρνονται και φυτεύονται τον Οκτώβριο

Ο Οκτώβριος είναι ο κύριος μήνας για τα ψυχανθή του χειμώνα. Τα κουκιά και ο αρακάς σπέρνονται τώρα, ώστε να ριζώσουν πριν το κρύο και να ανθίσουν νωρίς την άνοιξη, και αφήνουν στο χώμα άζωτο για την επόμενη καλλιέργεια. Το σκόρδο φυτεύεται κυρίως από τα μέσα του μήνα και μετά, με τις σκελίδες σε βάθος 3 ως 5 εκατοστών και τη μύτη προς τα πάνω. Το σέσκουλο σπέρνεται επίσης όλο τον μήνα.

Στο μπαλκόνι, τα φυλλώδη και τα ραπανάκια αποδίδουν σε ζαρντινιέρες βάθους 20 εκατοστών, ενώ το σκόρδο και ο αρακάς θέλουν βαθύτερες γλάστρες, 25 ως 30 εκατοστά, με καλό φυτόχωμα.

Τι αλλάζει ανάλογα με την περιοχή

Μυρωδικά

Ο μαϊντανός, ο άνηθος και το σέλινο σπέρνονται ή μεταφυτεύονται ακόμη τον Οκτώβριο, και ευνοούνται από τη δροσιά. Τα πολυετή αρωματικά, όπως η λεβάντα, το δεντρολίβανο, το θυμάρι, η ρίγανη και το φασκόμηλο, φυτεύονται τώρα ως έτοιμα φυτά, ώστε να ριζώσουν με τις βροχές του χειμώνα και να μπουν δυνατά στο πρώτο καλοκαίρι. Ο δυόσμος που διαιρέθηκε τον Σεπτέμβριο ριζώνει μέσα στον μήνα.

Οι βολβοί της άνοιξης

Ο Οκτώβριος είναι ο κύριος μήνας για τους φθινοπωρινούς βολβούς. Ο νάρκισσος και το ζουμπούλι φυτεύονται όλο τον μήνα, όπως και ο κρόκος, η ίριδα και η φρέζια, για ανθοφορία από τα τέλη του χειμώνα ως την άνοιξη.

Η τουλίπα φυτεύεται όταν το χώμα έχει πια κρυώσει, και στη νότια Ελλάδα με προψύξη των βολβών στο ψυγείο. Για όλους τους βολβούς ισχύουν οι ίδιοι κανόνες, δηλαδή στραγγιζόμενο χώμα, βάθος δύο ως τρεις φορές το ύψος του βολβού, με τη μύτη προς τα πάνω, και ένα καλό πότισμα μετά τη φύτευση.

Οι πανσέδες που φυτεύονται τον Οκτώβριο ανθίζουν όλο τον χειμώνα στο μπαλκόνι

Λουλούδια για το φθινοπωρινό και χειμωνιάτικο μπαλκόνι

Τον Οκτώβριο κορυφώνεται η εποχή των λουλουδιών του κρύου. Ο πανσές φυτεύεται τώρα για ανθοφορία όλο τον χειμώνα, ενώ το κυκλάμινο μπαίνει σε γλάστρες και σκιερά παρτέρια.

Το χρυσάνθεμο φτάνει στην κορύφωσή του γύρω από τη γιορτή του Αγίου Δημητρίου, και η βιολέτα και το μη-με-λησμόνει από τα σπορεία του Αυγούστου μεταφυτεύονται στην τελική τους θέση. Καλέντουλα, σκυλάκια και μπελίδες σπέρνονται ή φυτεύονται τώρα για ανθοφορία στα τέλη του χειμώνα και την άνοιξη, και το διακοσμητικό λάχανο προσθέτει χρώμα στις ζαρντινιέρες ως την άνοιξη.

Δέντρα και θάμνοι

Το φθινόπωρο είναι η καλύτερη εποχή φύτευσης για τα περισσότερα αειθαλή δέντρα και θάμνους, γιατί το χώμα είναι ακόμη ζεστό και οι βροχές βοηθούν τις ρίζες να εγκατασταθούν πριν τον χειμώνα. Τον Οκτώβριο φυτεύονται τα αειθαλή καλλωπιστικά, όπως η αγγελική και η φωτίνια, τα κωνοφόρα, καθώς και τα οπωροφόρα και καλλωπιστικά δέντρα που πωλούνται σε γλάστρα. Τα γυμνόριζα φυλλοβόλα περιμένουν τον χειμώνα, όταν τα δέντρα βρίσκονται σε λήθαργο.

Το κλάδεμα του μήνα είναι ελαφρύ. Αφαιρούνται τα ξερά, σπασμένα και άρρωστα κλαδιά, γίνεται ένα ήπιο σχήμα στους φράχτες και στα αρωματικά μετά την ανθοφορία τους, και αφαιρούνται τα μαραμένα άνθη από τις τριανταφυλλιές. Το βαρύ κλάδεμα των φυλλοβόλων δέντρων περιμένει να πέσουν τα φύλλα τους, γιατί οι μεγάλες τομές δεν προλαβαίνουν να κλείσουν πριν το κρύο. Το βασικό κλάδεμα της τριανταφυλλιάς γίνεται στα τέλη του χειμώνα.

Οι υπόλοιπες εργασίες του μήνα

• Καθάρισμα του λαχανόκηπου: τα καλοκαιρινά φυτά που τελείωσαν, όπως οι ντομάτες και οι πιπεριές, ξεριζώνονται. Τα υγιή υπολείμματα πάνε στο κομπόστ, ενώ τα άρρωστα απομακρύνονται, για να μη μεταφέρουν ασθένειες στην επόμενη χρονιά
• Πότισμα: αραιώνει με τις βροχές, και το αυτόματο σύστημα ρυθμίζεται ανάλογα
• Γκαζόν: στις θερμές περιοχές, η σπορά και η επισπορά γίνονται ακόμη στις αρχές του μήνα, όσο το χώμα κρατά τη ζέστη του. Τα πεσμένα φύλλα μαζεύονται τακτικά από τον χλοοτάπητα
• Εμπλουτισμός του εδάφους: τα παρτέρια που ετοιμάζονται για τις φυτεύσεις εμπλουτίζονται με κομπόστ ή χωνεμένη κοπριά
• Φυτοπροστασία: με την υγρασία επιστρέφουν τα σαλιγκάρια και οι κάμπιες στα σταυρανθή, οπότε η παρακολούθηση των νεαρών φυτών είναι απαραίτητη

Συχνές ερωτήσεις

Τι λαχανικά φυτεύουμε τον Οκτώβριο

Σκόρδα, κουκιά, αρακά, κρεμμύδια από κοκκάρι, σπανάκι, ρόκα, μαρούλι, αντίδι, καρότο, παντζάρι και ραπανάκι, καθώς και σπορόφυτα από λάχανο, μπρόκολο, κουνουπίδι, λαχανίδα και πράσο.

Πότε φυτεύουμε σκόρδα

Κυρίως από τα μέσα Οκτωβρίου ως τον Νοέμβριο, με τις σκελίδες σε βάθος 3 ως 5 εκατοστών και τη μύτη προς τα πάνω.

Τι λουλούδια φυτεύουμε τον Οκτώβριο

Πανσέδες, κυκλάμινα και χρυσάνθεμα για το μπαλκόνι, βιολέτες και μη-με-λησμόνει από τα σπορεία του Αυγούστου, καλέντουλα, σκυλάκια και μπελίδες για ανθοφορία αργότερα, και τους περισσότερους βολβούς της άνοιξης.

Πότε φυτεύουμε τουλίπες

Από τα μέσα Σεπτεμβρίου και μέσα στον Οκτώβριο, όταν έχει κρυώσει το χώμα. Στη νότια Ελλάδα, οι βολβοί περνούν πρώτα από προψύξη στο ψυγείο.

Τι δέντρα φυτεύουμε τον Οκτώβριο

Αειθαλή καλλωπιστικά, όπως η αγγελική και η φωτίνια, κωνοφόρα, και οπωροφόρα ή καλλωπιστικά δέντρα σε γλάστρα. Τα γυμνόριζα φυλλοβόλα φυτεύονται τον χειμώνα.

Τι κλαδεύουμε τον Οκτώβριο

Μόνο ελαφρύ κλάδεμα: ξερά, σπασμένα και άρρωστα κλαδιά, ήπιο σχήμα στους φράχτες και στα αρωματικά, και μαραμένα άνθη στις τριανταφυλλιές. Το βαρύ κλάδεμα περιμένει να πέσουν τα φύλλα.

Πηγές

• Royal Horticultural Society, October gardening jobs.