Kolza Gübre Önerileri
Uygun bitki beslenmesi, kolzanın kış döneminde hayatta kalması, tohum üretimi ve yağ kalitesi açısından büyük rol oynar. Ürün için etkili bir gübreleme programı geliştirmek amacıyla, çiftçi toprak özelliklerini ve toprakta mevcut olan besin türü ve miktarını belirlemek için bir toprak analizi yapmalıdır. Bu test, toprak pH’ı ve kireç gereksinimi, toprak organik madde miktarı, bitki tarafından alınabilir azot, fosfor, potasyum ve sülfat-kükürt miktarını gösterecektir. Kolza, bor ve çinko eksikliğine duyarlı olduğundan, bu elementlerin üst 50 cm (19,7 inç) toprakta bulunabilirliğinin test edilmesi önerilir. Temsilî ve uygun bir toprak örneği almak için laboratuvarınızın talimatlarını izleyin.
Kolza, pH aralığı 5,5 ile 8,3 arasında olan topraklarda hayatta kalabilir. Ancak optimum büyüme için bitkiler daha nötr bir pH (6-7) tercih eder. Bu nedenle, asidik topraklarda (pH 5,8’in altında) kireç uygulamak ve sürülerek toprağa karıştırmak gerekebilir. No-tillage (tırmıksız) sistemlerde eklenen miktarın yarısı kullanılmalıdır.
Toprak analizinin verdiği bilgilerin dışında, ürünün besin alma miktarını ve bitkilerin belirli besinlere olan en yoğun ihtiyaç dönemlerini bilmek önemlidir
Azot (N) ve Kükürt (S)
Kolza, buğday gibi, gübrelemeden büyük ölçüde faydalanır. Azot, yüksek miktarda ihtiyaç duyulan en önemli elementtir (buğdaya göre %25-30 daha fazla). Genel N gereksinimi 100-150 lb/acre (112-168 kg/ha) arasında değişir; ancak aşağıdaki durumlarda doz artırılmalıdır (25-30 lb/acre veya 28-34 kg/ha ekleme ile):
- Kumlu topraklar,
- Sulamalı alanlar (veya yüksek yağış alanları),
- Yoğun bitki popülasyonu ve
- Yüksek verim hedefi (2,5-3 t/ha’dan fazla) (1).
Öte yandan, kolza baklagillerden sonra ekilirse toplam azot miktarı %20-30 azaltılabilir.
Kükürt de kolza yetiştiriciliğinde tohum üretimi ve kaliteyi maksimize etmek için gereklidir. Önerilen kükürt gübreleme oranları 10-30 lb/acre (11,2-33,6 kg/ha) arasındadır (2, 3, 4). Her iki besin (N ve S) eksikliği, kolza bitkilerinde boy kısalığı, zayıf dallanma, az bakla oluşumu ve yaprak renk değişimi (mor, sarı-kırmızı) gibi sorunlara yol açar. Yeterli toprak neminin olmaması semptomları daha da kötüleştirir (1, 5).
Fosfor (P) ve Potasyum (K)
Diğer yağlı tohum bitkileri gibi, kolza tohum yoluyla büyük miktarda fosfor (P) ve potasyum (K) alır. Daha spesifik olarak, her bushel tohum (50 lb veya 23 kg) için 0,9 lb P ve 0,45 lb K (0,4 kg P ve 0,2 kg K) topraktan alınır. Toprakta mevcut P ve K miktarına bağlı olarak, genellikle önerilen oranlar sırasıyla 0-80 lb/acre (0-90 kg/ha) ve 0-60-140 lb/acre (0-67-157 kg/ha) arasında değişebilir (3, 6).
Not: Kolza için 1 bushel = 50 lb tohumdur.
Kolza verimini garanti altına almak için çiftçi, ayrıca Bor (B), Çinko (Zn), Kalsiyum oksit (CaO) ve Magnezyum oksit (MgO) uygulayabilir. Bunlar arasında, Bor en önemlisi olarak kabul edilir ve eksikliği bakla oluşumunu olumsuz etkileyebilir.
Kolza için Gübre Planlaması
Hangi besin ne zaman uygulanmalıdır?
P, K ve S toplam miktarının ekim öncesi uygulanması önerilir. Gübreler serpiştirilip sırayla veya bant halinde uygulanabilir ve son sürüm ile toprağa karıştırılabilir. Tohumlara doğrudan temas etmemesine dikkat edilmelidir. N genellikle 2 dozda uygulanır. Bu, kışlık kolza için özellikle önemlidir; çiftçi sonbaharda toplam N miktarının 1/3’ünden fazlasını uygulamamalıdır. Aksi halde bitkilerin kış hayatta kalması azalır. Kalan azot erken baharda uygulanabilir (7, 8). Hızlı sonuç için, sonbahardan ilkbaharda sap uzama dönemine kadar kükürt, Bor, Magnezyum ve Manganez yaprak gübrelemesi ile uygulanabilir.
Ancak bunlar genel önerilerdir ve kendi araştırmanızı yapmadan takip edilmemelidir. Her tarlanın farklı ihtiyaçları vardır. Gübre türünü ve miktarını, toprak analiz sonuçlarına (pH, toprak tipi, mevcut besinler vb.) ve tarlanıza gelen su miktarına (sulama veya yağış) göre ayarlamalısınız. Yerel yetkili ziraat mühendisinizle mutlaka görüşün.
Kaynaklar
- https://www.dalrrd.gov.za/Portals/0/Brochures%20and%20Production%20guidelines/Canola%20-%20Production%20Guideline.pdf
- https://extension.missouri.edu/publications/g4162
- https://www.agmrc.org/commodities-products/grains-oilseeds/canola-profile
- https://extension.psu.edu/canola-or-rapeseed-production-in-pennsylvania
- http://canola.okstate.edu/cropproduction/fertility
- https://bookstore.ksre.ksu.edu/pubs/MF2734.pdf
- https://extension.okstate.edu/fact-sheets/winter-canola-planting-guide-for-the-southern-great-plains.html
- https://www.extension.iastate.edu/alternativeag/cropproduction/pdf/canola_crop_guide.pdf
Daha fazla bilgi
Kolza Bitkisi Bilgileri ve Çeşit Seçimi
Kolza Zararlı ve Hastalık Yönetimi
Kolza Verimi, Hasadı ve Depolaması
Kolza Ekim Rehberi: Toprak Gereksinimleri, Tohumlama Oranları ve En Uygun Ekim Zamanı
Kolza Gübreleme Rehberi: Temel Besinler, Dozlar ve Uygulama Zamanı







