Canlı turuncu çan şeklindeki çiçekleriyle süslenmiş bahçe çitlerine yayılan yoğun bitki örtüsü… Bu tanım elbette ki herkesin bildiği Bignonia ya da Çin trompet asması bitkisini anlatıyor.
Bignonia türleri oldukça fazladır ve bunlar yaprak döken ya da her dem yeşil olabilir; çiçeklerinin şekli, büyüklüğü ve sarmaşık özellikleri bakımından farklılık gösterebilir. Özellikle Akdeniz ülkelerinde en yaygın kullanılan tür, Doğu Asya kökenli olan ve oldukça uyumlu bir tür olan Bignonia grandiflora’dır. Bu yaprak döken Bignonia türü, büyük ve turuncu trompet şeklindeki çiçeklere sahip, hızlı büyüyen bir sarmaşık bitkidir. Diğer ağaçları (örneğin iğne yapraklılar) ya da aydınlatma direklerini destek olarak kullanarak 10 metre (32,8 feet) veya daha fazla yüksekliğe ulaşabilir.
Bitki, hızlı büyüme hızı ve yoğun yapraklanması sayesinde pek çok ülkede doğal çit olarak yaygın şekilde kullanılmaktadır. Duvarları, çitleri, pergolaları veya kayalık zeminleri kaplamak amacıyla Bignonia kullanımı oldukça yaygındır. Pek çok bahçıvan ya da bitki meraklısı, Bignonia (parlak turuncu çiçekler), plumbago (deniz mavisi çiçekler) ve begonvil (pembe, kırmızı ve beyaz çiçekler) gibi bitkileri birleştirerek renkli bitki çitleri oluşturur.
Bignonia hem saksıda hem de toprakta yetiştirilebilir. İdeal çevresel koşullar altında, dikimden 1-2 yıl sonra minimum bakımla gelişimini sürdürebilir. Ancak yine de her yıl budama yapmak önemlidir.
Bignonia Yetiştirirken Dikkat Etmemiz Gereken 6 Nokta:
1. Bitki Satın Alımı ve Dikim Alanı Seçimi:
Yolculuğumuz, en yakın fidanlıktan bir Bignonia bitkisi satın almakla başlar. 1,5 metre (5 feet) boyundaki bir bitkinin fiyatı genellikle 12 euro (14 dolar) civarındadır. Sonrasında bitkiyi ya toprağa dikmek ya da saksıya yerleştirmek için korunaklı bir yer bulmamız gerekir. Bitki yarı gölgeli alanlarda da gelişebilir ancak bu durumda çiçeklenme miktarı belirgin şekilde azalır. Eğer hem yoğun yapraklanma hem de bol çiçeklenme istiyorsak, bitkiyi günde birkaç saat doğrudan güneş ışığı alan bir alana yerleştirmeliyiz. Toprak konusunda ise oldukça uyumlu olan bu bitki, iyi drene olan her tür toprakta büyüyebilir.
2. Bignonia’nın Su Gereksinimi – Sulama:
Olgun Bignonia bitkileri kuraklığa oldukça dayanıklıdır. Ancak genç bitkilerin ve yaz aylarında saksıda yetişen bitkilerin düzenli olarak sulanması gerekir. Yerleşmiş bitkiler bile uzun süreli kuraklık dönemlerinde daha iyi performans gösterirlerse sulanmalıdır. Toprak tamamen kuruduğunda sulama yapılmalı; aşırı toprak nemi ise kök çürümesine yol açabileceğinden dikkatli olunmalıdır.
3. Bignonia Budaması:
Hızlı büyüyen ve güçlü bir sarmaşık olan Bignonia için budama çok önemlidir. Doğru budama, bitkiye istediğimiz şekli vermemizi, belirli bir yönde büyümesini sağlamamızı ve aşırı gelişimi kontrol altında tutmamızı sağlar. Eğer büyümesini zamanında kontrol etmezsek, bitki hızla kontrolden çıkarak komşu bitkileri boğabilir.
Bignonia her yıl ilkbaharın başında budanmalıdır. Bitki yeni sürgünlerde çiçek açtığı için, sıkı bir budama taze çiçek oluşumunu teşvik eder. Birçok kişi dikim veya şaşırtma işleminden hemen sonra ilk budamayı yapar. Bu budamada tüm sürgünler yerden 15 cm (0,5 feet) yükseklikte kesilir. Yeni sürgünler geliştiğinde, en kuvvetli dört-beş sürgün seçilir ve geri kalanlar çıkarılır. Aynı şekilde, zayıf, kuru, hastalıklı ve gelişmemiş sürgünler sürekli olarak temizlenmelidir.
Olgun, iyi şekillenmiş bir Bignonia genellikle 4 metre yüksekliğe ulaşan dallara sahip olur. Bu gelişim süreci genellikle iki ila üç yıl sürer.
Büyüme sezonundan önce yan sürgünleri budayarak bitkinin şeklinin korunmasını, hava sirkülasyonunun sağlanmasını ve çiçeklenmenin teşvik edilmesini sağlayabiliriz. Budama işlemlerinde kullanılan makaslar yüksek kaliteli ve sertifikalı olmalıdır.
4. Budama Sırasında Kişisel Güvenlik:
Bignonia yapraklarıyla temas sonrası cilt tahrişi ve kaşıntı yaşayan pek çok insan olmuştur. Eğer balkon veya bahçemizde Bignonia yetiştirmeye karar verdiysek, bahçecilik sırasında bizi koruyacak özel eldivenler edinmemiz gerekebilir.
5. Bignonia Gübreleme:
Dikimden sonraki ilk iki yıl boyunca, dengeli granül gübre (örneğin NPK 7-7-7) ekleyerek bitkinin vejetatif büyümesini (çiçeklenme pahasına) teşvik edebiliriz. Bu gübreleme yılda iki kez, ilkbahar ve yaz aylarında yapılmalıdır. Saksıda yetiştirilen bitkilere ise aynı oranda sıvı gübre (örneğin 7-7-7) büyüme sezonu boyunca (ilkbahar ve yaz) iki kez uygulanabilir. Her gübrenin tam dozajı üretici tarafından ambalaj üzerinde belirtilmiştir. Çoğu durumda, 3 litre su dolu bir sulama kabına üç kapak dolusu gübre ekleyerek iki saksıyı sulamak mümkündür.
6. Olgunlaşma:
Bignonia, dikimden sonraki üçüncü yıldan itibaren minimum bakım gerektirir. Yalnızca uzun süreli kuraklık dönemlerinde sulanmalı ve bundan sonra gübreleme yapılmamalıdır. En önemli bakım uygulaması, zaman zaman güçlü budamalarla bitkinin büyümesini kontrol altında tutmaktır; aksi takdirde, komşu bitkileri boğabilir. Bignonia, karıncalar dışında ciddi bir hastalık ya da zararlı tehdidiyle karşılaşmaz.
