Καλλιέργεια και φροντίδα της βιγνόνιας της μεγανθής

Όλοι σχεδόν το καλοκαίρι έχουμε συναντήσει το φυτό με την πλούσια, ασυγκράτητη βλάστηση και τα πορτοκαλί λουλούδια σε σχήμα καμπάνας, μέσα στα οποία βρίσκει σχεδόν πάντα κανείς μία ή περισσότερες μέλισσες. Πρόκειται για τη γνωστή μας βιγνόνια. Υπάρχουν πολλές ποικιλίες που διαφέρουν στο μέγεθος και το σχήμα των λουλουδιών, στην ικανότητα αναρρίχησης, αλλά και στο αν κρατούν τα φύλλα τους τον χειμώνα. Στη χώρα μας είναι ευρέως διαδεδομένη η βιγνόνια η μεγανθής (Campsis grandiflora, παλαιότερα Bignonia grandiflora).

Η βιγνόνια η μεγανθής είναι ένα ταχέως αναπτυσσόμενο, φυλλοβόλο αναρριχητικό φυτό με μεγάλα, πορτοκαλί λουλούδια σε σχήμα τρομπέτας. Αποκτά ύψος ακόμη και μεγαλύτερο των δέκα μέτρων, καθώς συνήθως εκμεταλλεύεται κάποιο δέντρο ή κολώνα φωτισμού για να αναρριχηθεί σε μεγάλα ύψη. Κατάγεται από την Ανατολική Ασία, αλλά ως ιδιαίτερα ευπροσάρμοστο φυτό έχει εξαπλωθεί σε πολλά μέρη του κόσμου.

Εδώ χρειάζεται προσοχή με τα ονόματα. Η βιγνόνια πωλείται συχνά και ως μπιγκόνια μεγανθής ή μπιγκόνια αναρριχώμενη. Υπάρχει όμως ένα τελείως διαφορετικό φυτό που λέγεται επίσης μπιγκόνια, η μπιγκόνια του γένους Begonia, ένα χαμηλό ποώδες ανθοφόρο για γλάστρες και μπαλκόνια. Τα δύο φυτά δεν έχουν καμία συγγένεια. Ανήκουν σε διαφορετικές οικογένειες και πήραν το όνομά τους από δύο διαφορετικούς ανθρώπους, απλώς τα ονόματά τους τυχαίνει να μοιάζουν. Σε αυτό το άρθρο μιλάμε για τη βιγνόνια, το μεγάλο αναρριχητικό φυτό με τα πορτοκαλί άνθη.

Στη χώρα μας είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη ως φυσικός φυτοφράχτης, καθώς ο γρήγορος ρυθμός ανάπτυξης και το πλούσιο φύλλωμά της δημιουργούν έναν καταπράσινο τοίχο. Τα έντονα πορτοκαλί λουλούδια δίνουν χρώμα, και αρκετοί λάτρεις της κηπουρικής τη συνδυάζουν σε φράχτες με πλουμπάγκο (άνθη σε θαλασσί χρώμα) και με βουκαμβίλιες (ροζ, κόκκινα και άσπρα άνθη). Το φυτό προσφέρει γρήγορη κάλυψη σε φράχτες, καλαμωτές, πέργκολες και τοίχους, ακόμη και εδαφοκάλυψη σε βραχώδη ή δυσπρόσιτα σημεία.

Η βιγνόνια αναπτύσσεται τόσο σε γλάστρα όσο και στο χώμα. Όταν βρει τις κατάλληλες συνθήκες, μετά από ένα ή δύο χρόνια χρειάζεται ελάχιστη φροντίδα, με εξαίρεση το κλάδεμα που είναι απαραίτητο κάθε χρόνο.

Αγορά φυτού και επιλογή σημείου φύτευσης

Ξεκινάμε με την αγορά της βιγνόνιας από το πλησιέστερο φυτώριο. Πρόκειται για οικονομική επιλογή, καθώς ένα φυτό ύψους περίπου 1,5 μέτρου κοστίζει λίγα ευρώ. Στη συνέχεια βρίσκουμε ένα απάνεμο σημείο για να το φυτέψουμε ή να τοποθετήσουμε τη γλάστρα.

Όσον αφορά το φως, η βιγνόνια αναπτύσσεται και σε ημισκιερές θέσεις, αλλά εκεί βγάζει σαφώς λιγότερα άνθη. Αν θέλουμε και πλούσιο φύλλωμα και έντονη ανθοφορία, την τοποθετούμε σε σημείο με άμεσο ήλιο για αρκετές ώρες την ημέρα. Ως προς το έδαφος, το φυτό είναι ευπροσάρμοστο και δέχεται οποιοδήποτε καλά στραγγιζόμενο χώμα.

Πότισμα

Η ώριμη βιγνόνια είναι πολύ ανθεκτική στην ξηρασία, αλλά τα νεαρά φυτά και όσα μεγαλώνουν σε γλάστρα θέλουν τακτικό πότισμα το καλοκαίρι. Ακόμη και τα καλά εδραιωμένα φυτά αποδίδουν καλύτερα αν ποτίζονται στις παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας. Ποτίζουμε όταν το χώμα έχει στεγνώσει, καθώς η υπερβολική υγρασία προκαλεί σηψηρριζία.

Κλάδεμα

Σε ένα φυτό με τόσο γρήγορη ανάπτυξη και ισχυρή αναρριχητική ικανότητα, το κλάδεμα έχει καθοριστική σημασία. Με το σωστό κλάδεμα δίνουμε στο φυτό το σχήμα που θέλουμε, το ενθαρρύνουμε να αναρριχηθεί προς μια κατεύθυνση και ελέγχουμε την υπερβολική βλάστηση. Αν η βιγνόνια ξεφύγει, μπορεί εύκολα να πνίξει γειτονικά φυτά.

Η βιγνόνια κλαδεύεται κάθε χρόνο, στις αρχές της άνοιξης. Τα άνθη της σχηματίζονται στους νέους βλαστούς που βγάζει την ίδια χρονιά, και όχι στα παλιά ξύλα. Γι' αυτό ένα γενναίο κλάδεμα στο τέλος του χειμώνα δεν μειώνει την ανθοφορία. Αντίθετα, ωθεί το φυτό να βγάλει περισσότερη νέα βλάστηση, άρα και περισσότερα άνθη. Πολλοί κάνουν ένα πρώτο, αυστηρό κλάδεμα αμέσως μετά τη φύτευση, κόβοντας όλους τους βλαστούς σε ύψος 15 cm από το έδαφος. Καθώς ξαναβλασταίνει, κρατούν τους τέσσερις ή πέντε πιο δυνατούς βλαστούς και αφαιρούν τους υπόλοιπους.

Το φυτό θεωρείται ώριμο και καλοσχηματισμένο όταν οι βλαστοί αυτοί φτάσουν τα 4 μέτρα ύψος, κάτι που συνήθως παίρνει δύο με τρία χρόνια. Σε όλη τη διάρκεια αφαιρούμε τους αδύναμους, ξερούς, άρρωστους και καχεκτικούς βλαστούς. Για να κρατιέται το φυτό σε καλή κατάσταση, μέσα στα όριά του και με καλό αερισμό στο εσωτερικό του, κλαδεύουμε τους πλευρικούς βλαστούς αρκετά πριν ξεκινήσει η ανάπτυξη κάθε άνοιξη.

Λίπανση

Τα πρώτα δύο χρόνια από τη φύτευση, βοηθάμε το φυτό να αποκτήσει ζωηρή βλάστηση και να καλύψει γρήγορα την επιφάνεια που θέλουμε, προσθέτοντας ένα ισορροπημένο κοκκώδες λίπασμα (π.χ. N-P-K 7-7-7) δύο φορές τον χρόνο, μία την άνοιξη και μία το καλοκαίρι. Στα φυτά σε γλάστρα μπορούμε να προσθέσουμε ένα ισορροπημένο υδατοδιαλυτό λίπασμα δύο φορές κατά την περίοδο ανάπτυξης. Την ακριβή δοσολογία την αναφέρει ο παρασκευαστής στη συσκευασία. Μετά τον τρίτο χρόνο, το φυτό στις περισσότερες περιπτώσεις δεν χρειάζεται καθόλου λίπανση.

Ωρίμανση και συντήρηση

Από τον τρίτο χρόνο και μετά, η βιγνόνια θέλει ελάχιστη φροντίδα. Ποτίζουμε μόνο σε παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας και δεν τη λιπαίνουμε ξανά. Η πιο σημαντική εργασία πλέον είναι το κλάδεμα, συχνά και επιθετικό, ώστε να κρατάμε το φυτό υπό έλεγχο και να μην πνίγει γειτονικά φυτά και δέντρα. Η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα με αυτό το φυτό. Από εχθρούς και ασθένειες δεν αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα, με πιθανή εξαίρεση τα μυρμήγκια.

Προσοχή κατά το κλάδεμα

Αρκετοί έχουν αναφέρει δερματικούς ερεθισμούς και φαγούρα μετά την επαφή με το φύλλωμα της βιγνόνιας. Αν έχετε βιγνόνια στη βεράντα ή τον κήπο σας, καλό είναι να φοράτε γάντια κατά το κλάδεμα και τις υπόλοιπες εργασίες, για να προστατεύετε το δέρμα σας.

Σημαντικές σημειώσεις

Κάθε κήπος και κάθε φυτό είναι μοναδικό. Οι συνθήκες διαφέρουν ανάλογα με την περιοχή, την έκθεση στον ήλιο και τη στράγγιση του εδάφους. Οι παραπάνω οδηγίες είναι γενικές και αποτελούν αφετηρία.

Εάν υποψιάζεστε σοβαρό πρόβλημα που δεν αντιμετωπίζεται με τις βασικές πρακτικές, συνιστάται η επικοινωνία με γεωπόνο. Η χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων πρέπει να γίνεται με προσοχή και υπευθυνότητα. Προτιμήστε πρώτα μη χημικές μεθόδους, και όταν χρειαστεί χημική παρέμβαση, χρησιμοποιήστε μόνο εγκεκριμένα προϊόντα τηρώντας τις οδηγίες της συσκευασίας.