Την εβδομάδα που ξεκίνησε στις 19 Οκτωβρίου 2026 ένας τόνος βουτύρου στην ΕΕ κόστιζε 1,19 φορές όσο ένας τόνος αποκορυφωμένου γάλακτος σε σκόνη, η χαμηλότερη αναλογία από την εβδομάδα της 14ης Απριλίου 2014, σύμφωνα με ανάλυση του Wikifarmer στις εβδομαδιαίες μέσες τιμές της ΕΕ που δημοσιεύει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή από τον Ιανουάριο του 2000. Σε όλη τη σύγκριση των εβδομαδιαίων τιμών από το 2015 καμία εβδομάδα δεν είχε τόσο χαμηλή αναλογία, όμως η σειρά της Επιτροπής ξεκινά δεκαπέντε χρόνια νωρίτερα, και σε όλο το διάστημα από το 2000 ως το 2014 η αναλογία κινήθηκε κάτω από 1,70, με διάμεση τιμή 1,35, και σε 110 εβδομάδες ήταν ίση ή χαμηλότερη από τη σημερινή.
Από το 2000 ως το 2014 η αναλογία δεν έφτασε ποτέ το 2
Στις 783 εβδομάδες από τον Ιανουάριο του 2000 ως τον Δεκέμβριο του 2014 η υψηλότερη αναλογία καταγράφηκε την εβδομάδα της 12ης Σεπτεμβρίου 2011 και ήταν λίγο κάτω από 1,70, ενώ η διάμεση ήταν 1,35 (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Agri-food Data Portal). Οι 110 εβδομάδες με αναλογία ίση ή χαμηλότερη από 1,19 ανήκουν όλες στα έτη 2006, 2007, 2008, 2012 και 2014, και η τελευταία από αυτές ήταν η εβδομάδα της 14ης Απριλίου 2014. Το 2007 η τιμή του γάλακτος σε σκόνη ξεπέρασε την τιμή του βουτύρου για 20 εβδομάδες, από την εβδομάδα της 19ης Μαρτίου ως την εβδομάδα της 30ής Ιουλίου, και την εβδομάδα της 28ης Μαΐου 2007 η αναλογία έπεσε στο 0,83, τη χαμηλότερη όλης της σειράς, με το βούτυρο στα 292,60 ευρώ ανά 100 κιλά και το γάλα σε σκόνη στα 352,20 ευρώ.
Από το 2015 η αναλογία ήταν 2 ή υψηλότερη στις 4 από τις 10 εβδομάδες
Στις 616 εβδομάδες από τον Ιανουάριο του 2015 ως τον Οκτώβριο του 2026 η διάμεση αναλογία ανέβηκε στο 1,90 και η αναλογία ήταν 2 ή υψηλότερη στο 41,9% των εβδομάδων, επίπεδο που δεν είχε καταγραφεί σε καμία εβδομάδα από το 2000 ως το 2014. Ο μέσος όρος του έτους έφτασε το 2,92 το 2017 και το 3,37 το 2018, με την υψηλότερη εβδομαδιαία αναλογία της σειράς, 3,91, την εβδομάδα της 21ης Μαΐου 2018, ενώ το 2024 και το 2025 ο μέσος όρος ήταν 2,65 και 2,81 αντίστοιχα. Για τις 42 εβδομάδες του 2026 ως τις 19 Οκτωβρίου ο μέσος όρος είναι 1,54, δηλαδή ανάμεσα στη διάμεση αναλογία των ετών 2000 ως 2014 και σε εκείνη των ετών από το 2015.
Πηγή: ανάλυση του Wikifarmer στις εβδομαδιαίες μέσες τιμές της ΕΕ που δημοσιεύει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η οριζόντια γραμμή δείχνει την αναλογία 2.
Φέτος η πτώση της αναλογίας προέρχεται κυρίως από την άνοδο της τιμής του γάλακτος σε σκόνη
Την εβδομάδα της 5ης Ιανουαρίου 2026 το βούτυρο κόστιζε 426,92 ευρώ ανά 100 κιλά και το γάλα σε σκόνη 207,35 ευρώ, οπότε η αναλογία ήταν 2,06. Ως την εβδομάδα της 19ης Οκτωβρίου η τιμή του βουτύρου υποχώρησε 4,9%, στα 406,00 ευρώ ανά 100 κιλά, ενώ η τιμή του γάλακτος σε σκόνη ανέβηκε 64,6%, στα 341,23 ευρώ, την υψηλότερη τιμή από την εβδομάδα της 24ης Οκτωβρίου 2022, οπότε αριθμητικά η πτώση της αναλογίας από 2,06 σε 1,19 οφείλεται κυρίως στην άνοδο της τιμής του γάλακτος σε σκόνη. Σε σύγκριση με την αντίστοιχη εβδομάδα του 2025, όταν η αναλογία ήταν 2,65, η τιμή του βουτύρου είναι 29,1% χαμηλότερη και η τιμή του γάλακτος σε σκόνη 57,8% υψηλότερη. Σε τρέχουσες τιμές, χωρίς να λογαριάζεται ο πληθωρισμός, η τιμή του βουτύρου βρίσκεται λίγο κάτω από την υψηλότερη τιμή πριν από το 2015, που ήταν 421,80 ευρώ την εβδομάδα της 9ης Σεπτεμβρίου 2013, και πολύ κάτω από την υψηλότερη της σειράς, 787,94 ευρώ την εβδομάδα της 2ας Δεκεμβρίου 2024. Η αναλογία δεν επηρεάζεται από τον πληθωρισμό, επειδή συγκρίνει δύο τιμές της ίδιας εβδομάδας.
Η αναλογία ενδιαφέρει όσους παράγουν και όσους αγοράζουν γαλακτοκομικά
Το βούτυρο και το αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη παράγονται από το ίδιο γάλα, καθώς η κρέμα γίνεται βούτυρο και το αποκορυφωμένο γάλα που απομένει ξηραίνεται σε σκόνη, οπότε η αναλογία των δύο τιμών δείχνει σε πόσο υψηλότερη τιμή πουλιούνται τα λιπαρά του γάλακτος σε σχέση με τις πρωτεΐνες και τη λακτόζη. Σε πολλές χώρες η τιμή που εισπράττουν οι κτηνοτρόφοι για το γάλα υπολογίζεται με βάση την περιεκτικότητα σε λιπαρά και πρωτεΐνες, οι γαλακτοβιομηχανίες αποφασίζουν τι θα παράγουν ανάλογα και με τις τιμές των δύο προϊόντων, και η σχέση τους αφορά επίσης το εξωτερικό εμπόριο, αφού το 2025 οι εξαγωγές γαλακτοκομικών της ΕΕ αυξήθηκαν κυρίως στο τυρί και στο βούτυρο.
Στις έξι ολοκληρωμένες περιπτώσεις από το 2000 που η αναλογία έπεσε κάτω από 1,5 μετά από τουλάχιστον 13 εβδομάδες πάνω από αυτό το επίπεδο, η αναλογία ήταν υψηλότερη 26 εβδομάδες αργότερα σε τέσσερις και 52 εβδομάδες αργότερα σε τρεις, ενώ σε όλες τις εβδομάδες της σειράς η αναλογία ήταν υψηλότερη 26 εβδομάδες αργότερα στο 52,2% των περιπτώσεων και 52 εβδομάδες αργότερα στο 57,5%, και έξι περιπτώσεις είναι πολύ λίγες για να δείξουν αν η αναλογία ανεβαίνει συνήθως μετά από χαμηλά επίπεδα. Τα στοιχεία περιγράφουν την πορεία των τιμών χωρίς να εξετάζουν τις αιτίες της και δεν αποτελούν πρόβλεψη, ενώ οι επόμενες εβδομαδιαίες τιμές της Επιτροπής θα δείξουν αν η αναλογία παραμένει κοντά στο 1,19.
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί συγκρίνεται η τιμή του βουτύρου με την τιμή του γάλακτος σε σκόνη; Τα δύο προϊόντα παράγονται από το ίδιο γάλα, το βούτυρο από τα λιπαρά και το αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη από τα υπόλοιπα στερεά συστατικά, οπότε η αναλογία των τιμών τους δείχνει πώς αμείβονται τα λιπαρά σε σχέση με τις πρωτεΐνες.
Ήταν ποτέ η τιμή του γάλακτος σε σκόνη υψηλότερη από την τιμή του βουτύρου; Ναι, για 20 εβδομάδες του 2007, από την εβδομάδα της 19ης Μαρτίου ως την εβδομάδα της 30ής Ιουλίου, με τη χαμηλότερη αναλογία, 0,83, την εβδομάδα της 28ης Μαΐου 2007.
Ποια είναι η συνηθισμένη αναλογία; Από τον Ιανουάριο του 2000 ως τον Οκτώβριο του 2026 η διάμεση αναλογία είναι 1,49, με 1,35 στα έτη 2000 ως 2014 και 1,90 από το 2015 και μετά.
Ανεβαίνει συνήθως η αναλογία μετά από τόσο χαμηλά επίπεδα; Στις έξι ολοκληρωμένες περιπτώσεις από το 2000 που η αναλογία έπεσε κάτω από 1,5 μετά από τουλάχιστον 13 εβδομάδες πάνω από αυτό το επίπεδο, ήταν υψηλότερη 26 εβδομάδες αργότερα σε τέσσερις και 52 εβδομάδες αργότερα σε τρεις. Έξι περιπτώσεις είναι πολύ λίγες για συμπεράσματα.
Πόσο κοστίζουν σήμερα το βούτυρο και το γάλα σε σκόνη στην ΕΕ; Την εβδομάδα της 19ης Οκτωβρίου 2026 η μέση τιμή της ΕΕ ήταν 406,00 ευρώ ανά 100 κιλά για το βούτυρο και 341,23 ευρώ ανά 100 κιλά για το αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη.
Σημαντικές σημειώσεις
Η ανάλυση έγινε από το Wikifarmer τον Οκτώβριο του 2026 με βάση τις εβδομαδιαίες μέσες τιμές της ΕΕ για το βούτυρο και το αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη, σε ευρώ ανά 100 κιλά, όπως τις δημοσιεύει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο Agri-food Data Portal, από την εβδομάδα της 3ης Ιανουαρίου 2000 ως την εβδομάδα της 19ης Οκτωβρίου 2026, 1.399 εβδομάδες με τιμή και για τα δύο προϊόντα. Η αναλογία είναι η τιμή του βουτύρου διά την τιμή του γάλακτος σε σκόνη της ίδιας εβδομάδας, και όλες οι μεταβολές είναι απλές ποσοστιαίες μεταβολές σε τρέχουσες τιμές. Ο μέσος όρος της ΕΕ καλύπτει σε αυτά τα 26 χρόνια μια Ένωση που άλλαξε σύνθεση, και από το αρχείο της Επιτροπής δεν φαίνεται αν οι παλαιότερες τιμές υπολογίστηκαν με τα σημερινά κράτη μέλη. Οι περιπτώσεις μετά από χαμηλά επίπεδα είναι μόνο έξι, πολύ λίγες για συμπεράσματα, και οι πιο πρόσφατες τιμές αναθεωρούνται από την Επιτροπή, όπως για την εβδομάδα της 12ης Οκτωβρίου 2026, για την οποία οι τιμές που δημοσιεύτηκαν αρχικά έδιναν αναλογία 1,19 και οι τιμές που αναθεωρήθηκαν στις 30 Οκτωβρίου δίνουν 1,22. Όλοι οι αριθμοί επανυπολογίστηκαν ανεξάρτητα από το αρχικό αρχείο.
Πηγές
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή. (2026). Agri-food Data Portal, οδηγός API και εβδομαδιαίες τιμές γαλακτοκομικών προϊόντων. Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης.
