Το 2024 το 34% των επιχειρήσεων παραγωγής τροφίμων, ποτών και προϊόντων καπνού της ΕΕ με 10 και περισσότερους εργαζομένους δέχθηκε παραγγελίες μέσω ιστοσελίδας, εφαρμογής, ηλεκτρονικής αγοράς (marketplace) ή μηνυμάτων τύπου EDI, σύμφωνα με την έρευνα της Eurostat για τη χρήση τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνίας και το ηλεκτρονικό εμπόριο στις επιχειρήσεις. Το υπόλοιπο 66% δεν δέχθηκε καμία παραγγελία με αυτούς τους τρόπους. Η Eurostat θεωρεί ηλεκτρονικό εμπόριο κάθε παραγγελία που φτάνει μέσα από σύστημα σχεδιασμένο για παραγγελίες, ακόμη κι αν η πληρωμή και η παράδοση γίνονται εκτός διαδικτύου, και εξαιρεί τις παραγγελίες που γράφονται χειροκίνητα σε email. Η έρευνα έγινε το 2025 και οι ερωτήσεις της για τις πωλήσεις αφορούν το προηγούμενο ημερολογιακό έτος.
Δέκα χρόνια νωρίτερα, το 2014, το ίδιο ποσοστό ήταν 24%. Το 2024 ανερχόταν σε 41% στους χονδρεμπόρους και σε 24% στο σύνολο των επιχειρήσεων που καλύπτει η έρευνα, από την οποία λείπουν η γεωργία και ο χρηματοπιστωτικός τομέας.
Ένα εργαλείο ΤΝ μπορεί να παραγγείλει μόνο μέσα από ηλεκτρονικό κανάλι
Τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο δύο διαμεταφορείς και μια εταιρεία λογισμικού μεταφορών έδωσαν πρόσβαση στα συστήματα κρατήσεών τους σε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που ενεργούν αυτόνομα, αυτό που στα αγγλικά λέγεται AI agent, μέσω συνδέσεων MCP. Ένα τέτοιο εργαλείο ζητά πλέον προσφορά και κλείνει ναύλο για λογαριασμό του πελάτη χωρίς να χρειαστεί να συμπληρώσει κανείς φόρμα. Στις 29 Σεπτεμβρίου, σε ομιλία του στο συνέδριο Sibos, ο Christopher Waller, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Federal Reserve, της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ, είπε ότι οι αγορές μεταξύ επιχειρήσεων ίσως ταιριάζουν ιδιαίτερα σε τέτοια εργαλεία, επειδή επαναλαμβάνονται και ακολουθούν σταθερούς κανόνες, όπως εγκεκριμένους προμηθευτές και προϋπολογισμούς.
Όταν ενεργεί για λογαριασμό ενός αγοραστή, το εργαλείο μπορεί να δώσει παραγγελία στο ηλεκτρονικό κατάστημα ή στην πύλη του προμηθευτή όπως θα το έκανε ένας υπάλληλος, ή μέσα από απευθείας σύνδεση ανάμεσα στα συστήματα των δύο επιχειρήσεων. Η παλαιότερη μορφή τέτοιας σύνδεσης είναι η ηλεκτρονική ανταλλαγή δεδομένων (EDI), την οποία η Eurostat ορίζει ως δομημένη μετάδοση δεδομένων ή εγγράφων μεταξύ επιχειρήσεων σε μορφή που επιτρέπει την αυτόματη επεξεργασία, όπως το EDI ή το XML. Το εργαλείο μπορεί να στείλει και email, όμως σε προμηθευτή χωρίς δικό του λογισμικό για να το διαβάσει, κάποιος πρέπει να περάσει την παραγγελία με το χέρι.
Οι παραγγελίες μέσω EDI αντιστοιχούν σε πάνω από το ένα τέταρτο του κύκλου εργασιών
Το 2024 το 17% των μεταποιητών τροφίμων της ΕΕ δέχθηκε παραγγελίες με μηνύματα τύπου EDI, σχεδόν όσοι και το 2014, όταν το ποσοστό ήταν 16%. Οι παραγγελίες αυτές αντιστοιχούσαν στο 27% του κύκλου εργασιών του κλάδου, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για την αξία των ηλεκτρονικών πωλήσεων, ενώ οι παραγγελίες μέσω ιστοσελίδας από άλλες επιχειρήσεις και το Δημόσιο αντιστοιχούσαν στο 2,1% και όσες ήρθαν από καταναλωτές στο 0,9%. Συνολικά οι ηλεκτρονικές παραγγελίες αντιστοιχούσαν στο 30% του κύκλου εργασιών των μεταποιητών τροφίμων, έναντι 19% στο σύνολο των επιχειρήσεων.
Ποσοστό μεταποιητών τροφίμων, χονδρεμπόρων και του συνόλου των επιχειρήσεων της ΕΕ που δέχθηκαν παραγγελίες από κάθε κανάλι το 2024. Πηγή: Eurostat.
Σε όλους τους κλάδους μαζί, το 2024 δέχθηκε παραγγελίες μέσω EDI το 28% των επιχειρήσεων με 250 ή περισσότερους εργαζομένους, το 12% των μεσαίων και το 4% των μικρών, σύμφωνα με την ανάλυση της Eurostat ανά μέγεθος επιχείρησης. Για τους μεταποιητές τροφίμων η Eurostat δεν δημοσιεύει χωριστή ανάλυση ανά μέγεθος, όμως αφού το 17% των επιχειρήσεων συγκεντρώνει μόνο από παραγγελίες EDI το 27% του κύκλου εργασιών του κλάδου, οι μεταποιητές που χρησιμοποιούν EDI είναι κατά μέσο όρο μεγαλύτεροι από τους υπόλοιπους.
Περισσότεροι μεταποιητές δέχονται παραγγελίες μέσω ιστοσελίδας από καταναλωτές παρά από επιχειρήσεις
Το ποσοστό των μεταποιητών τροφίμων που δέχονται παραγγελίες μέσω ιστοσελίδας, εφαρμογής ή ηλεκτρονικής αγοράς διπλασιάστηκε από το 2014 ως το 2024, από 12% σε 24%. Όσοι δέχονται τέτοιες παραγγελίες από καταναλωτές αυξήθηκαν από 10% σε 23%, και όσοι τις δέχονται από άλλες επιχειρήσεις και το Δημόσιο από 7% σε 12%, με το μεγαλύτερο μέρος αυτής της αύξησης να καταγράφεται ανάμεσα στο 2020 και το 2021. Σε αξία η σειρά αντιστρέφεται, καθώς οι παραγγελίες μέσω ιστοσελίδας από επιχειρήσεις αντιστοιχούν σε υπερδιπλάσιο κύκλο εργασιών από εκείνες των καταναλωτών.
Ποσοστό μεταποιητών τροφίμων, ποτών και προϊόντων καπνού της ΕΕ που δέχθηκαν παραγγελίες ανά κανάλι, 2014 ως 2024. Πηγή: Eurostat.
Οι χονδρέμποροι δέχονται συχνότερα παραγγελίες μέσω ιστοσελίδας από επιχειρήσεις
Το 2024 το 29% των χονδρεμπόρων της ΕΕ δέχθηκε παραγγελίες μέσω ιστοσελίδας από άλλες επιχειρήσεις ή το Δημόσιο, ποσοστό υπερδιπλάσιο από εκείνο των μεταποιητών τροφίμων, ενώ στο EDI οι δύο ομάδες βρίσκονταν κοντά, με 16% οι χονδρέμποροι και 17% οι μεταποιητές. Στους χονδρεμπόρους οι παραγγελίες μέσω EDI αντιστοιχούσαν στο 15,3% του κύκλου εργασιών και οι παραγγελίες μέσω ιστοσελίδας από επιχειρήσεις και το Δημόσιο στο 7,3%. Η Eurostat δημοσιεύει στοιχεία για το χονδρεμπόριο στο σύνολό του και όχι χωριστά για το χονδρεμπόριο τροφίμων.
Ελλάδα και Βουλγαρία έχουν τα χαμηλότερα ποσοστά στην ΕΕ
Από τα 22 κράτη μέλη με δημοσιευμένα στοιχεία, τα χαμηλότερα ποσοστά μεταποιητών τροφίμων με ηλεκτρονικές παραγγελίες το 2024 είχαν η Ελλάδα, με 14,5% των επιχειρήσεων, και η Βουλγαρία, με 14,8%. Μόλις το 1,6% των Ελλήνων μεταποιητών δέχθηκε παραγγελίες μέσω EDI, το χαμηλότερο ποσοστό ανάμεσα στα κράτη μέλη με δημοσιευμένα στοιχεία. Στην Ισπανία ηλεκτρονικές παραγγελίες δέχθηκε το 52% των μεταποιητών και παραγγελίες μέσω EDI το 27%, με μόνο την Ολλανδία (62%), την Ιρλανδία (61%) και τη Λιθουανία (60%) πιο ψηλά στον πρώτο δείκτη, ενώ η Ιταλία βρισκόταν στο 29%, η Κύπρος στο 25% και η Κροατία στο 19%.
Ποσοστό μεταποιητών τροφίμων, ποτών και προϊόντων καπνού με ηλεκτρονικές παραγγελίες το 2024, ανά κράτος μέλος. Πηγή: Eurostat.
Για την Πορτογαλία η Eurostat δεν δημοσιεύει το συνολικό ποσοστό λόγω χαμηλής αξιοπιστίας, αν και το 17% των Πορτογάλων μεταποιητών δέχθηκε παραγγελίες μέσω EDI. Τα ελαιουργεία υπολογίζονται μαζί με την υπόλοιπη βιομηχανία τροφίμων και η έρευνα δεν τα δημοσιεύει χωριστά.
Τέσσερα σημεία που μπορεί να ελέγξει ένας μεταποιητής στα κανάλια παραγγελιών του
- Τρόποι παραγγελίας: ποιες παραγγελίες φτάνουν ήδη μέσω EDI, ηλεκτρονικού καταστήματος ή πύλης του πελάτη και ποιες τηλεφωνικά ή με email, οπότε τις περνά με το χέρι το προσωπικό.
- Στοιχεία προϊόντων και τιμών: αν οι προδιαγραφές, οι τιμές, οι ελάχιστες ποσότητες και οι χρόνοι παράδοσης, μέρος των δεδομένων που διαθέτει ήδη μια μικρότερη αγροδιατροφική επιχείρηση, βρίσκονται συγκεντρωμένα σε ένα σημείο που μπορεί να διαβάσει ένα σύστημα, και αν η τιμή που βρίσκει το λογισμικό του αγοραστή είναι η τρέχουσα.
- Έγκριση: ποιος επιβεβαιώνει μια παραγγελία που φτάνει χωρίς να την έχει γράψει άνθρωπος και με ποια κριτήρια, ώστε να είναι σαφές πότε μια παραγγελία γίνεται δεκτή και πότε απορρίπτεται.
- Γνώσεις: μια σύνδεση που δέχεται παραγγελίες χρειάζεται κάποιον να τη συντηρεί και να ελέγχει τι περνά από αυτήν, ενώ το 2025 το 69% των μεταποιητών τροφίμων της ΕΕ που εξέτασαν την ΤΝ χωρίς να τη χρησιμοποιήσουν ανέφερε την έλλειψη γνώσεων, το εμπόδιο που αναφέρουν συχνότερα.
Πηγές
- Eurostat. (2026). E-commerce sales of enterprises by NACE Rev. 2 activity (isoc_ec_eseln2). Eurostat data browser, τελευταία ενημέρωση 15 Ιουνίου 2026.
- Eurostat. (2026). Value of e-commerce sales by NACE Rev. 2 activity (isoc_ec_evaln2). Eurostat data browser, τελευταία ενημέρωση 27 Φεβρουαρίου 2026.
- Eurostat. (2026). E-commerce sales of enterprises by size class of enterprise (isoc_ec_esels). Eurostat data browser, τελευταία ενημέρωση 15 Ιουνίου 2026.
- Eurostat. (2026). E-commerce statistics. Statistics Explained, στοιχεία Φεβρουαρίου 2026.
- Eurostat. (χ.χ.). Glossary: E-commerce. Statistics Explained.
- Eurostat. (χ.χ.). Glossary: Electronic data interchange (EDI). Statistics Explained.
- Waller, C. J. (2026). Payments in the age of AI agents. Ομιλία στο Sibos 2026, Μαϊάμι, 29 Σεπτεμβρίου 2026. Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών.
