Ενδιαφέροντα στοιχεία για τις φράουλες
Η φράουλα είναι ένα από τα πιο δημοφιλή φρούτα παγκοσμίως, με ιστορία που ξεκινά πριν από αιώνες. Παρακάτω θα βρείτε μια σειρά από ενδιαφέροντα στοιχεία για αυτό το αγαπημένο φρούτο.
Βοτανικά και ταξινομικά στοιχεία
Η επιστημονική ονομασία της κοινώς καλλιεργούμενης φράουλας είναι Fragaria × ananassa. Πρόκειται για ένα υβρίδιο μεταξύ της F. chiloensis (από τη Χιλή) και της F. virginiana (από τη Βόρεια Αμερική), που δημιουργήθηκε στη Γαλλία γύρω στα 1750. Σε ορισμένες περιοχές της Ευρώπης καλλιεργείται επίσης η F. moschata (μοσχάτη φράουλα), ενώ η δασική ή αλπική φράουλα (F. vesca) φυτρώνει αυθόρμητα σε δάση και ορεινές περιοχές.
Το γένος Fragaria περιλαμβάνει περίπου 20-24 αναγνωρισμένα είδη, που κυμαίνονται από διπλοειδή (2n=14) έως δεκαπλοειδή (2n=70). Τα καλλιεργούμενα είδη (F. × ananassa) είναι οκταπλοειδή (2n=56).
Ο καρπός
Βοτανικά, η φράουλα δεν είναι μούρο (berry). Ο κόκκινος, σαρκώδης καρπός είναι στην πραγματικότητα η διογκωμένη ανθοδόχη (receptacle), ενώ τα πραγματικά φρούτα είναι τα μικρά "σποράκια" στην εξωτερική επιφάνεια, τα λεγόμενα αχαίνια (achenes). Κάθε φράουλα φέρει κατά μέσο όρο περίπου 200 αχαίνια. Η φράουλα είναι το μόνο φρούτο με τα αχαίνια στην εξωτερική επιφάνεια.
Εκτός από κόκκινες, οι φράουλες μπορεί να είναι λευκές, ροζ, κίτρινες ή ακόμα και χρυσές, ανάλογα με την ποικιλία. Οι λευκές ποικιλίες (π.χ. Pineberry) γίνονται ολοένα πιο δημοφιλείς, ιδίως σε αγορές νiche.
Η βαρύτερη φράουλα που έχει καταγραφεί στο Βιβλίο Ρεκόρ Γκίνες ζύγιζε 289 γραμμάρια.
Διατροφική αξία
Οι φράουλες είναι εξαιρετικά πλούσιες σε βιταμίνη C. Ανά 100 γραμμά, περιέχουν περίπου 59 mg βιταμίνης C, ποσότητα ελαφρώς μεγαλύτερη από αυτή των πορτοκαλιών (53 mg/100 g). Οκτώ μεσαίες φράουλες μπορούν να καλύψουν πάνω από το 100% της ημερήσιας συνιστώμενης πρόσληψης βιταμίνης C.
Οι φράουλες έχουν λίγες θερμίδες (περίπου 32 kcal/100 g), ελάχιστα λιπαρά και αποτελούν καλή πηγή φυτικών ινών, φυλλικού οξέος, μαγγανίου και καλίου.
Οι αρχαίοι Ρωμαίοι πίστευαν ότι οι φράουλες ανακούφιζαν τα συμπτώματα πολλών παθήσεων, από πυρετό και φλεγμονές μέχρι ουρική αρθρίτιδα. Αυτό πιθανώς οφείλεται στην υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη C, η οποία είναι ισχυρό φυσικό αντιοξειδωτικό.
Ιστορία
Μερικές από τις πρώτες γραπτές αναφορές για τις φράουλες προέρχονται από την αρχαία Ρώμη, γύρω στο 200 π.Χ. Η F. vesca (δασική φράουλα) καλλιεργούνταν ήδη από τον 14ο αιώνα στην Ευρώπη, αν και σε μικρή κλίμακα. Το πρώτο σκίτσο φυτού φράουλας τυπώθηκε το 1484.
Η σύγχρονη καλλιεργούμενη φράουλα (F. × ananassa) δημιουργήθηκε στα μέσα του 18ου αιώνα στη Βρετάνη της Γαλλίας. Ο Γάλλος αξιωματικός Amédée-François Frézier μετέφερε φυτά F. chiloensis από τη Χιλή το 1714, τα οποία στη συνέχεια διασταυρώθηκαν (πιθανώς τυχαία) με φυτά F. virginiana από τη Βόρεια Αμερική. Το αποτέλεσμα ήταν οι μεγαλόκαρπες φράουλες που γνωρίζουμε σήμερα.
Καλλιέργεια
Η φράουλα είναι το πρώτο φρούτο που ωριμάζει την άνοιξη στις εύκρατες περιοχές. Η καλλιέργειά της σε εμπορική κλίμακα μπορεί να αποδώσει 2-5 τόνους ανά στρέμμα, ανάλογα με την ποικιλία, το σύστημα καλλιέργειας και τις κλιματικές συνθήκες. Σε εντατικά συστήματα (θερμοκήπια, υδροπονία), οι αποδόσεις μπορεί να είναι ακόμα υψηλότερες.
Οι φράουλες πολλαπλασιάζονται κυρίως μέσω στολονίων (runners), αν και στη σύγχρονη εμπορική παραγωγή αυξάνεται η χρήση πολλαπλασιασμού μέσω σπόρων σε F1 υβρίδια.
Και ένα ασυνήθιστο στοιχείο
Ορισμένοι άνθρωποι φοβούνται τις φράουλες. Η φοβία αυτή ονομάζεται fragariaphobia και αποτελεί μία από τις πιο σπάνιες γνωστές φοβίες.
Πηγές
USDA FoodData Central. Strawberries, raw. NDB Number 09316.
University of Illinois Extension. Strawberries.
Staudt, G. (2009). Strawberry biogeography, genetics and systematics. Acta Horticulturae, 842, 159-170.
