Φράουλα - απαιτήσεις εδάφους, συστήματα καλλιέργειας και πυκνότητα φύτευσης

Απαιτήσεις εδάφους και πρακτικές πριν τη φύτευση

Οι εδαφικές απαιτήσεις της φράουλας διαφέρουν ανάλογα με την ποικιλία και την περιοχή. Το φυτό μπορεί να προσαρμοστεί σε πολλά εδάφη, αλλά αποδίδει καλύτερα σε εδάφη με τα εξής χαρακτηριστικά.

• Στράγγιση - Καλά στραγγιζόμενα (η φράουλα δεν ανέχεται στάσιμο νερό)
• Υφή - Αμμοπηλώδη ή πηλώδη (μέτρια κοκκομετρική σύσταση)
• Οργανική ουσία - Πλούσια (τουλάχιστον 2-3%)
• pH - 5,5-6,5 (ελαφρώς όξινο)
• Έκθεση - Πλήρης ηλιοφάνεια, ελαφριά κλίση για κυκλοφορία αέρα και αποφυγή παγετών

Περιοχές που διατηρούν υψηλή εδαφική και ατμοσφαιρική υγρασία μέχρι αργά την άνοιξη ή είναι επιρρεπείς σε παγετό δεν ενδείκνυνται για καλλιέργεια φράουλας.

Εδαφολογική ανάλυση και ιστορικό χωραφιού

Πριν τη φύτευση, ο παραγωγός πρέπει να πραγματοποιήσει εδαφολογική ανάλυση για να προσδιορίσει τον τύπο εδάφους, τη διαθεσιμότητα θρεπτικών στοιχείων και το pH. Εξίσου σημαντικό είναι το ιστορικό καλλιέργειας του χωραφιού. Συγκεκριμένα, πρέπει να αποφεύγεται η φύτευση φράουλας σε εδάφη όπου έχουν καλλιεργηθεί προηγουμένως σολανώδη (τομάτες, πατάτες, πιπεριές, μελιτζάνες), λόγω υψηλού κινδύνου βερτισιλλίωσης (Verticillium dahliae). Επίσης πρέπει να αποφεύγονται περιοχές με ιστορικό χλοοτάπητα ή γρασιδιού, λόγω ζιζανίων και προνυμφών Phyllophaga spp. (ένα κοινό παράσιτο εδάφους που τρέφεται από ρίζες φράουλας).

Προετοιμασία εδάφους

Οι παραγωγοί μπορούν να χρησιμοποιήσουν διάφορες πρακτικές για την αντιμετώπιση εδαφικών παθογόνων και ζιζανίων πριν τη φύτευση.

• Υποκαπνισμός (fumigation) και ηλιοαπολύμανση (solarization) μειώνουν σημαντικά τις προσβολές από μύκητες όπως ανθράκωση (Colletotrichum spp.), φυτοφθόρα (Phytophthora spp.) και βοτρύτης (Botrytis cinerea)
• Χλωρή λίπανση με βρώμη, σίκαλη ή σόργο του Σουδάν, τα οποία ενσωματώνονται στο έδαφος λίγο πριν τη φύτευση, βελτιώνοντας τη δομή και την οργανική ουσία
• Εμπλουτισμός με κομπόστ ή καλά χωνεμένη κοπριά

Συστήματα καλλιέργειας φράουλας

Η επιλογή συστήματος καλλιέργειας εξαρτάται από τον τύπο ποικιλίας (June-bearing, day-neutral), το κλίμα, τον διαθέσιμο εξοπλισμό και τον προϋπολογισμό. Τα κυριότερα συστήματα είναι τα εξής.

Σύστημα matted-row (αυτοκάλυψη με στολώνες)

Χρησιμοποιείται κυρίως σε μεγάλες εμπορικές εκμεταλλεύσεις, λόγω οικονομικής αποδοτικότητας και συμβατότητας με μηχανική συγκομιδή. Λειτουργεί καλά σε ψυχρότερα κλίματα και είναι ιδανικό για ποικιλίες June-bearing.

• Αποστάσεις - 75-100 cm μεταξύ γραμμών, 40-90 cm μεταξύ φυτών εντός γραμμής
• Πυκνότητα - 1.000-4.000 φυτά/στρέμμα
• Αφήνονται 15-35 cm για ανάπτυξη στολώνων, ό,τι βρίσκεται εκτός αυτής της ζώνης κόβεται
• Τα άνθη κατά την περίοδο εγκατάστασης πρέπει να αφαιρούνται

Υπερυψωμένα παρτέρια (σαμάρια) με εδαφοκάλυψη

Χρησιμοποιείται κυρίως για ποικιλίες ουδέτερης φωτοπεριόδου. Η φύτευση γίνεται καλοκαίρι ή χειμώνα. Τα παρτέρια έχουν ύψος περίπου 20 cm και καλύπτονται με διαφανές ή μαύρο πλαστικό, το οποίο διατηρεί υγρασία και καταστέλλει τα ζιζάνια.

• Αποστάσεις - 75-90 cm μεταξύ γραμμών, 30-60 cm μεταξύ φυτών
• Πλεονεκτήματα σε σύγκριση με matted-row - 30-40% χαμηλότερο κόστος, 35-40% υψηλότερη απόδοση, πρωίμιση καρπών κατά 3-10 ημέρες

Διχτυοκήπια τύπου τούνελ

Δημοφιλές σύστημα στη Μεσόγειο για ποικιλίες ουδέτερης φωτοπεριόδου. Η φύτευση εντός του τούνελ γίνεται συνήθως σε υπερυψωμένα παρτέρια καλυμμένα με πλαστικό.

• Πυκνότητα - περίπου 4.300 φυτά/στρέμμα
• Πλεονεκτήματα σε σύγκριση με matted-row - 40-50% υψηλότερες αποδόσεις, πρωίμιση 20-30 ημέρες
• Η τοποθέτηση κυψελών εντός του τούνελ αυξάνει σημαντικά την επικονίαση

Tabletop (υπερυψωμένοι δίσκοι)

Ένα ολοένα πιο δημοφιλές σύστημα, κατάλληλο τόσο για June-bearing όσο και για day-neutral ποικιλίες. Τα φυτά αναπτύσσονται σε πλαστικούς δίσκους (γούρνες) τοποθετημένους 1,5 m πάνω από το έδαφος, σε κλειστό σύστημα άρδευσης.

• Διαστάσεις δίσκου - μήκος 91,5 cm, βάθος 15 cm, χωρητικότητα 9 φυτά
• Αποστάσεις - 60 cm μεταξύ σειρών δίσκων
• Πλεονεκτήματα - ανεξαρτησία από έδαφος (γονιμότητα, τύπος), λίπανση και άρδευση ακριβείας, προστασία από εδαφικά έντομα, παράταση καλλιεργητικής περιόδου, εργονομία (εργασία σε όρθια στάση)
• Μειονέκτημα - απαιτεί σταθερή πρόσβαση σε άφθονο νερό

Γυάλινα θερμοκήπια

Πυκνή φύτευση, περίπου 12 φυτά/τ.μ. (12.000 φυτά/στρέμμα). Δεν χρησιμοποιείται ευρέως λόγω υψηλού κόστους, αλλά είναι δημοφιλές στην Ιαπωνία όπου δικαιολογείται από τις υψηλές τιμές λιανικής.

Υδροπονική καλλιέργεια

Σύστημα υψηλής τεχνολογίας όπου τα φυτά αναπτύσσονται εκτός εδάφους σε ειδικά υποστρώματα. Τα κύρια πλεονεκτήματα είναι ο ακριβής έλεγχος θρέψης και η ελάχιστη σπατάλη (μόλις 1% απώλεια καρπών, έναντι περίπου 20% στην καλλιέργεια εδάφους). Οι αποδόσεις ωστόσο τείνουν να είναι χαμηλότερες σε σύγκριση με τα συμβατικά συστήματα.

Σημαντικές συμβουλές φύτευσης

Για υπαίθρια καλλιέργεια, επιλέξτε απογευματινές ώρες ή ημέρες με συννεφιά για τη μεταφύτευση, ώστε τα φυτά να μη στρεσαριστούν από τον ήλιο. Η σωστή τοποθέτηση του φυτού είναι κρίσιμη. Η καρδιά (στέμμα/crown) δεν πρέπει να καλυφθεί με χώμα, αλλά μόνο το πάνω μέρος της ρίζας. Πολύ βαθιά φύτευση οδηγεί σε σήψη, ενώ πολύ ρηχή αφήνει τις ρίζες εκτεθειμένες.

Πηγές

University of Minnesota Extension. Choosing a Strawberry Production System.

University of Minnesota. Tabletop Strawberries.

Purdue University Extension. Growing Strawberries. HO-46.

RHS (Royal Horticultural Society). Grow Your Own Strawberries.