Οι φράουλες είναι μια αποδοτική καλλιέργεια τόσο για ερασιτέχνες κηπουρούς όσο και για επαγγελματίες παραγωγούς. Ο πολλαπλασιασμός μπορεί να γίνει με διάφορες μεθόδους, ανάλογα με τους πόρους, την κλίμακα και τους στόχους του κάθε καλλιεργητή. Οι κυριότερες μέθοδοι είναι ο πολλαπλασιασμός με στολώνες, με σπόρους, με διαίρεση ριζωμάτων και με ιστοκαλλιέργεια.
Πολλαπλασιασμός με στολώνες (runners)
Η πιο συνηθισμένη και αξιόπιστη μέθοδος, τόσο σε ερασιτεχνικό όσο και σε εμπορικό επίπεδο. Οι στολώνες είναι οριζόντιοι βλαστοί που φύονται από πλάγιους οφθαλμούς του μητρικού φυτού. Με τους κατάλληλους χειρισμούς, αναπτύσσουν ρίζες και δίνουν νέο φυτό γενετικά πανομοιότυπο με το μητρικό.
Βήματα
- Το καλοκαίρι, αφήστε τους στολώνες να αναπτυχθούν και να ριζοβολήσουν φυσικά κοντά στο μητρικό φυτό
- Για υγιέστερη ανάπτυξη, κλαδέψτε τα περιττά στελέχη και αφαιρέστε τα άνθη, ώστε η ενέργεια του φυτού να κατευθυνθεί στη ριζοβολία
- Μόλις οι στολώνες ριζοβολήσουν (συνήθως σε 4-6 εβδομάδες), αποσπάστε τους προσεκτικά από το μητρικό φυτό και μεταφυτέψτε τους
- Σε εμπορικές καλλιέργειες, η διαχείριση στολώνων γίνεται συνήθως με το σύστημα matted-row, που επιτρέπει φύτευση υψηλής πυκνότητας
Πλεονεκτήματα - Χαμηλό κόστος, απλή διαδικασία, γενετικά πανομοιότυπα φυτά, γρήγορη εγκατάσταση νέων φυτών.
Περιορισμοί - Κίνδυνος μεταφοράς ασθενειών από το μητρικό φυτό. Χρησιμοποιείτε πάντα υγιή, πιστοποιημένα μητρικά φυτά.
Πολλαπλασιασμός από σπόρο
Η καλλιέργεια φράουλας από σπόρους δεν συνιστάται για εμπορική παραγωγή, καθώς είναι αργή και τα φυτά δεν είναι πάντα ομοιόμορφα. Ωστόσο, για ερασιτέχνες κηπουρούς αποτελεί μια ενδιαφέρουσα επιλογή, ιδίως για αλπικές ποικιλίες (F. vesca) και ορισμένα F1 υβρίδια. Στη σύγχρονη εμπορική παραγωγή, η χρήση F1 σπόρων αυξάνεται, αλλά παραμένει περιορισμένη.
Βήματα
- Συλλογή σπόρων - Από ώριμο καρπό (28-30 ημέρες μετά την πρώτη άνθιση), τρίψτε απαλά τον καρπό και πλύντε καλά τους σπόρους για να αφαιρέσετε υπολείμματα πολτού
- Στρωματοποίηση - Τοποθετήστε τους ξηρούς σπόρους στην κατάψυξη για 3 μήνες (οι σπόροι χρειάζονται αυτή την ψυχρή περίοδο για να σπάσουν τον λήθαργό τους)
- Σπορά - Σπείρετε 1-2 σπόρους ανά θέση σε σπορεία με καθαρό μείγμα γλάστρας. Καλύψτε ελαφρά με χώμα. Κρατήστε τα σπορεία σε εσωτερικό χώρο μέχρι να περάσει ο κίνδυνος παγετού
- Βλάστηση - Σε 15-20 ημέρες υπό κατάλληλες συνθήκες (18-24 °C)
- Μεταφύτευση - Μεταφέρετε τα σπορόφυτα σε μεγαλύτερες γλάστρες όταν αναπτύξουν 3-5 πραγματικά φύλλα. Βεβαιωθείτε ότι οι γλάστρες έχουν τρύπες αποστράγγισης
Ιδανικό μείγμα εδάφους για γλάστρα - 50% χώμα, 40% οργανικό κομπόστ, 10% ακατέργαστη άμμο ή περλίτη. Η προσθήκη μυκόρριζων μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την καρποφορία. Κατά τη μεταφύτευση, καλύψτε τις ρίζες χωρίς να καλύψετε την κόμη (στέμμα) του φυτού.
Πολλαπλασιασμός με διαίρεση ριζωμάτων
Η διαίρεση ριζωμάτων (crown division) είναι λιγότερο διαδεδομένη μέθοδος, κατάλληλη κυρίως για εκμεταλλεύσεις μικρής κλίμακας ή κήπους. Περιλαμβάνει τον διαχωρισμό πλευρικών ριζωμάτων (side crowns) από ώριμα μητρικά φυτά.
Βήματα
- Επιλογή - Τέλη καλοκαιριού ή αρχές φθινοπώρου, επιλέξτε ώριμα φυτά με πολλαπλούς πλευρικούς βλαστούς
- Διαχωρισμός - Αποσπάστε προσεκτικά τα πλευρικά ριζώματα, εξασφαλίζοντας ότι κάθε τμήμα διαθέτει επαρκές ριζικό σύστημα (τουλάχιστον 3-4 υγιείς ρίζες)
- Φύτευση - Μεταφυτέψτε αμέσως σε κατάλληλα προετοιμασμένο έδαφος ή σε δοχεία
Πλεονεκτήματα - Αναζωογονεί παλαιότερα φυτά, δίνει νέα φυτά με ζωηρή ανάπτυξη, τα φυτά εγκαθίστανται ταχύτερα σε σύγκριση με στολώνες.
Περιορισμοί - Απαιτεί χειρωνακτική εργασία και επιδεξιότητα. Κίνδυνος τραυματισμού του μητρικού φυτού αν δεν γίνει προσεκτικά.
Ιστοκαλλιέργεια (in vitro)
Εργαστηριακή μέθοδος που χρησιμοποιεί φυτικά κύτταρα ή μικρά τμήματα ιστού (meristems) για την παραγωγή φυτών απαλλαγμένων από ασθένειες. Χρησιμοποιείται κυρίως σε εμπορικά φυτώρια προμήθειας πιστοποιημένου πολλαπλασιαστικού υλικού και σε ερευνητικά κέντρα που αναπτύσσουν νέες ποικιλίες.
Πλεονεκτήματα
- Υγιή φυτά - Απαλλαγμένα από ιούς και ασθένειες, μειωμένες απώλειες από παθογόνα
- Ομοιομορφία - Γενετικά πανομοιότυπα φυτά, προβλέψιμη ανάπτυξη
- Μαζική παραγωγή - Δυνατότητα παραγωγής χιλιάδων φυτών από ένα μικρό αρχικό δείγμα
Περιορισμοί - Απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό, αποστειρωμένες συνθήκες, εκπαιδευμένο προσωπικό και υψηλό κόστος. Δεν είναι πρακτική για ερασιτέχνες κηπουρούς.
Συμβουλές για επιτυχή πολλαπλασιασμό
- Πιστοποιημένο υλικό - Είτε χρησιμοποιείτε σπόρους, στολώνες ή διαίρεση, επιλέγετε πάντα υγιή, ζωηρά φυτά απαλλαγμένα από ασθένειες
- Βέλτιστες συνθήκες - Καλά στραγγιζόμενο, ελαφρώς όξινο έδαφος (pH 5,5-6,5), πλήρης ηλιοφάνεια, τακτικό πότισμα και λίπανση όταν χρειάζεται
- Εδαφοκάλυψη - Πλαστική ή οργανική εδαφοκάλυψη γύρω από τα φυτά διατηρεί υγρασία, καταστέλλει ζιζάνια και προστατεύει το επιφανειακό ριζικό σύστημα
Πηγές
Cornell University, CEA. Strawberry Runner Propagation for Deep Water Culture.
NC State University. Strawberry Plug and Transplant Production.
Cornell University, Harvest NY. Strawberry Propagation Guide.
