Ιστορία, διατροφική αξία και οφέλη του ακτινιδίου για την υγεία
Ιστορία του ακτινιδίου
Το ακτινίδιο (Actinidia deliciosa) κατάγεται από την Κίνα, όπου καλλιεργείται εδώ και αιώνες. Αρχικά ήταν γνωστό ως "Yang Tao" ή "κινεζικό φραγκοστάφυλο".
Το ακτινίδιο εισήχθη στη Νέα Ζηλανδία στις αρχές του 20ου αιώνα, όταν σπόροι μεταφέρθηκαν εκεί από την Κίνα από την Isabel Fraser. Στη συνέχεια, οι Νεοζηλανδοί άρχισαν να αποκαλούν το φρούτο "ακτινίδιο" σε αναφορά στο εθνικό τους πτηνό, το οποίο μοιράζεται μια παρόμοια καφέ, χνουδωτή εμφάνιση με το φρούτο.
Η εμπορική καλλιέργεια του ακτινιδίου στη Νέα Ζηλανδία ξεκίνησε τη δεκαετία του 1940, με τις πρώτες σημαντικές εξαγωγές να πραγματοποιούνται τη δεκαετία του 1950. Η καλλιέργεια και παραγωγή ακτινιδίων γνώρισε ταχεία ανάπτυξη κατά τις δεκαετίες του 1970 και 1980, ενώ η δημοτικότητα του φρούτου αυξήθηκε παγκοσμίως. Σταδιακά, το ακτινίδιο άρχισε να καλλιεργείται σε διάφορες χώρες με κατάλληλο κλίμα, όπως η Ιταλία, η Χιλή και οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Σήμερα, το ακτινίδιο καλλιεργείται σε πολλές χώρες παγκοσμίως, όπως η Κίνα, η Ιταλία, η Νέα Ζηλανδία, η Χιλή, η Γαλλία, η Ελλάδα, το Ιράν, η Τουρκία και η Ιαπωνία. Υπάρχουν περισσότερα από 50 είδη στο γένος Actinidia, με πιο γνωστές ποικιλίες το πράσινο (A. deliciosa), το χρυσό (A. chinensis), το κόκκινο ακτινίδιο και το baby kiwifruit.
Σύγκριση περιεκτικότητας βιταμίνης C σε διάφορα φρούτα (Richardson, 2018)
Διατροφική αξία του ακτινιδίου
Σύμφωνα με το USDA, 100 γραμμάρια ωμού ακτινιδίου περιέχουν:
- Θερμίδες: 61 kcal
- Νερό: 83,1 γραμμάρια
- Πρωτεΐνη: 1,14 γραμμάρια
- Υδατάνθρακες: 14,66 γραμμάρια
- Σάκχαρα: 9,0 γραμμάρια
- Διατροφικές ίνες: 3,0 γραμμάρια
- Λίπος: 0,52 γραμμάρια
- Βιταμίνη C: 92,7 mg (154% της ημερήσιας αξίας ή DV)
- Βιταμίνη Κ: 40,3 mcg (50% DV)
- Φυλλικό οξύ: 25 μg (6% DV)
- Κάλιο: 312 mg (9% DV)
- Ασβέστιο: 34 mg (3% DV)
- Μαγνήσιο: 17 mg (4% DV)
- Φώσφορος: 34 mg (3% DV)
Οφέλη για την υγεία
Το ακτινίδιο προσφέρει πολυάριθμα οφέλη για την υγεία ενηλίκων και παιδιών λόγω της πλούσιας περιεκτικότητάς του σε θρεπτικά συστατικά.
Το ακτινίδιο φημίζεται για την εξαιρετικά υψηλή περιεκτικότητά του σε βιταμίνη C, η οποία υποστηρίζει το ανοσοποιητικό σύστημα, βοηθά τον οργανισμό να απορροφήσει το σίδηρο και προάγει την υγεία του δέρματος. Η υψηλή περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά βοηθά στην προστασία των κυττάρων από το οξειδωτικό στρες που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες.
Το ακτινίδιο αποτελεί καλή πηγή φυτικών ινών, βοηθώντας στην υγεία του πεπτικού συστήματος και προλαμβάνοντας τη δυσκοιλιότητα. Το μεγαλύτερο μέρος της περιεκτικότητας των ακτινιδίων σε φυτικές ίνες βρίσκεται στη φλούδα, οπότε μπορείτε να αποφύγετε το ξεφλούδισμα για να αξιοποιήσετε στο έπακρο τα οφέλη του.
Το ακτινίδιο περιέχει ένζυμα όπως η ακτινιδίνη, η οποία μπορεί να βοηθήσει στην πέψη των πρωτεϊνών και να ανακουφίσει τα συμπτώματα της δυσπεψίας.
Η περιεκτικότητα του ακτινιδίου σε κάλιο μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και στη μείωση του κινδύνου καρδιαγγειακών παθήσεων. Οι φυτικές ίνες μπορούν επίσης να συμβάλουν στην υγεία της καρδιάς μειώνοντας τα επίπεδα χοληστερόλης.
Το ακτινίδιο περιέχει διάφορα καροτενοειδή, συμπεριλαμβανομένης της λουτεΐνης και της ζεαξανθίνης, τα οποία είναι ευεργετικά για την υγεία των ματιών.
Είναι σχετικά χαμηλό σε θερμίδες και καλή πηγή φυτικών ινών, καθιστώντας το μια επιλογή που μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση του βάρους.
Το ακτινίδιο περιέχει σεροτονίνη, η οποία μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση και στη βελτίωση της ποιότητας του ύπνου.
Χρήσεις του ακτινιδίου
Το ακτινίδιο είναι ένα φρούτο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο σε γλυκά όσο και σε αλμυρά πιάτα. Καταναλώνεται κυρίως φρέσκο. Ανάλογα με τις προτιμήσεις σας, μπορείτε να το ξεφλουδίσετε ή να το καταναλώσετε με τη φλούδα. Εάν το πολτοποιήσετε, μπορεί να ενσωματωθεί σε σάλτσες για σαλάτα ή να γίνει σορμπέ.
Μπορεί επίσης να κοπεί σε κύβους και να χρησιμοποιηθεί σε σάλτσες, συχνά σε συνδυασμό με άλλα συστατικά όπως ντομάτες, κρεμμύδια και κόλιανδρο.
Το ακτινίδιο είναι δημοφιλές συστατικό σε γλυκά όπως τάρτες φρούτων και πίτες, ενώ μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για μαρμελάδες, ζελέ και κονσέρβες.
Τα ακτινίδια περιέχουν ένζυμα όπως η ακτινιδίνη, η οποία μαλακώνει το κρέας. Χρησιμοποιείται συχνά σε μαρινάδες για κρέατα όπως το μοσχάρι, το κοτόπουλο ή το χοιρινό. Με τα ακτινίδια μπορούμε επίσης να φτιάξουμε τσάτνεϊ, που σερβίρονται με ψητά κρέατα.
Δείτε επίσης 11 ενδιαφέρουσες πληροφορίες για το ακτινίδιο.
Βιβλιογραφία
Richardson DP, Ansell J, Drummond LN. (2018). The nutritional and health attributes of kiwifruit: a review. European Journal of Nutrition, 57(8), 2659-2676.
Cornell University. Hardy kiwi (Actinidia arguta, Actinidia kolomikta). Gary Micsky.
Ohio State University Extension. Kiwifruit and Hardy Kiwi (Kiwiberries).
WorldAtlas. Top Kiwi-Fruit Producing Countries In The World.
EWG. 2023 Shopper's Guide to Pesticides in Produce - Clean Fifteen.
