Ανακλήσεις τροφίμων στην Ευρώπη | Μηνιαία ανάλυση Φεβρουαρίου 2026
Για τρίτο συνεχόμενο μήνα, τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων καταλαμβάνουν όλο και μεγαλύτερο ποσοστό στις ανακλήσεις τροφίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τον Δεκέμβριο του 2025, τα φυτοφάρμακα αντιστοιχούσαν στο 25,9% των κινδύνων που καταγράφηκαν στο Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης για Τρόφιμα και Ζωοτροφές (RASFF). Τον Ιανουάριο το ποσοστό ανέβηκε στο 31,3%. Τον Φεβρουάριο έφτασε στο 40,7%.
Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι σχεδόν τέσσερις στις δέκα ανακλήσεις τροφίμων στην ΕΕ τον Φεβρουάριο συνδέονταν με υπερβάσεις ή μη επιτρεπόμενα υπολείμματα φυτοφαρμάκων.Τον Φεβρουάριο του 2026 καταγράφηκαν συνολικά 356 ειδοποιήσεις ανάκλησης στο RASFF. Ο αριθμός είναι οριακά χαμηλότερος από τον Ιανουάριο (361), και αισθητά μειωμένος σε σχέση με τον Δεκέμβριο (510).
Η συνολική μείωση των περιστατικών δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το σύστημα δέχεται λιγότερες πιέσεις. Αντίθετα, όταν εξετάσει κανείς ποιες κατηγορίες κινδύνων κυριαρχούν, προκύπτει μια σαφής αλλαγή. Τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων εμφανίστηκαν σε 145 επιμέρους καταγραφές μέσα στον μήνα. Οι μυκοτοξίνες, που ήταν η δεύτερη συχνότερη αιτία ανάκλησης, καταγράφηκαν σε 72 περιπτώσεις, δηλαδή περίπου στο μισό επίπεδο σε σχέση με τα φυτοφάρμακα.
Η εικόνα αυτή δεν περνά απαρατήρητη για όσους προμηθεύονται φρέσκα προϊόντα για την ευρωπαϊκή αγορά αυτή την περίοδο. Ο συνολικός αριθμός ανακλήσεων μπορεί να ανεβοκατεβαίνει, ανάλογα με τους ελέγχους κάθε εποχής ή με διακοπές και αργίες, όμως η σταθερή αύξηση των περιστατικών που σχετίζονται με φυτοφάρμακα δείχνει ότι το ζήτημα δεν είναι συγκυριακό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το chlorpyrifos, ένα ευρέος φάσματος εντομοκτόνο που έχει απαγορευτεί στην ΕΕ από το 2020. Τον Φεβρουάριο εντοπίστηκε σε 22 ξεχωριστές ανακλήσεις, με προέλευση από 14 διαφορετικές χώρες.
Παράλληλα, πιπεριές τσίλι από χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας συνέχισαν να φτάνουν στα ευρωπαϊκά σύνορα με πολλαπλά υπολείμματα φυτοφαρμάκων στο ίδιο προϊόν, σε ορισμένες περιπτώσεις πέντε έως οκτώ διαφορετικές δραστικές ουσίες ταυτόχρονα. Προβληματισμό προκαλούν και τα αβοκάντο από τη Λατινική Αμερική, με τέσσερις ανακλήσεις από την Κολομβία λόγω καδμίου.
Για τους Ευρωπαίους παραγωγούς που ανταγωνίζονται εισαγόμενα προϊόντα, αλλά και για τους χονδρεμπόρους που διαχειρίζονται ρίσκο στην εφοδιαστική αλυσίδα, τα στοιχεία του Φεβρουαρίου στέλνουν ένα σαφές μήνυμα: το χημικό προφίλ των εισαγόμενων φρέσκων προϊόντων γίνεται πιο σύνθετο και πιο απαιτητικό, δεν δείχνει να εξομαλύνεται.
Φεβρουάριος 2026 με μια ματιά
- 356 ειδοποιήσεις ανάκλησης τον Φεβρουάριο 2026. Ελαφρώς λιγότερες από τον Ιανουάριο (361) και περίπου 30% χαμηλότερες σε σχέση με τον Δεκέμβριο (510).
- Από αυτές, 324 αφορούσαν τρόφιμα, 23 ζωοτροφές και 9 υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα.
- Τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων εμφανίστηκαν σε 145 καταγραφές, καλύπτοντας το 40,7% του συνόλου. Τον Ιανουάριο το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 31,3% και τον Δεκέμβριο 25,9%.
- Τα φρούτα και τα λαχανικά συγκέντρωσαν 98 ανακλήσεις, δηλαδή το 27,5% του συνόλου. Πρόκειται για το υψηλότερο μερίδιο κατηγορίας από τον Δεκέμβριο.
- Η Τουρκία κατέγραψε τις περισσότερες ειδοποιήσεις προέλευσης (36), ακολουθούμενη από την Κίνα (19), την Πολωνία (17), τη Γαλλία (17) και την Ολλανδία (17).
- Το chlorpyrifos εντοπίστηκε σε 22 ανακλήσεις από 14 διαφορετικές χώρες. Είναι η δραστική ουσία με τις περισσότερες καταγραφές για τρίτο συνεχόμενο μήνα.
- Τα κράτη μέλη της ΕΕ αποτέλεσαν την προέλευση του 37,1% των ανακλήσεων, δηλαδή 132 από τις 356, ποσοστό ίδιο με εκείνο του Δεκεμβρίου.
- Οι μυκοτοξίνες ευθύνονταν για 72 καταγραφές, ποσοστό 20,2%. Από αυτές, οι 17 αφορούσαν αποξηραμένα σύκα από την Τουρκία.
- Η σαλμονέλα ανιχνεύθηκε σε 50 ανακλήσεις. Οι μισές, 25 περιπτώσεις, αφορούσαν κρέας πουλερικών, με την Πολωνία να καταγράφει 10 από αυτές.
- Τα αβοκάντο από την Κολομβία καταγράφηκαν τέσσερις φορές λόγω παρουσίας καδμίου, διαμορφώνοντας μια νέα εστία ανησυχίας σε σχέση με βαρέα μέταλλα.
Οι κατηγορίες προϊόντων με τις περισσότερες ανακλήσεις
Τα φρούτα και τα λαχανικά βρέθηκαν ξανά στην πρώτη θέση τον Φεβρουάριο, με 98 ανακλήσεις, που αντιστοιχούν στο 27,5% του συνόλου.
Τον Ιανουάριο είχαν καταγραφεί 77 ανακλήσεις στην ίδια κατηγορία, δηλαδή 21,3%, ενώ τον Δεκέμβριο είχαν φτάσει τις 119. Η κάμψη που παρατηρήθηκε στις αρχές του έτους φαίνεται ότι συνδέεται περισσότερο με τη συγκυρία των ελέγχων και τη χαμηλότερη εμπορική δραστηριότητα της περιόδου, παρά με ουσιαστική βελτίωση της εικόνας.
Με άλλα λόγια, τα φρέσκα προϊόντα επανέρχονται σταθερά στο επίκεντρο των ελέγχων και των ανακλήσεων.
Οι ξηροί καρποί και οι σπόροι βρέθηκαν στη δεύτερη θέση με 33 ανακλήσεις, σχεδόν όλες λόγω αφλατοξινών. Τα αράπικα φιστίκια από τις Ηνωμένες Πολιτείες συνδέθηκαν με 6 ανακλήσεις, ενώ τα φουντούκια από τη Γεωργία με 3. Πρόκειται για διαδρομές κινδύνου που έχουν εμφανιστεί και στο παρελθόν και είναι καλό να λαμβάνονται υπόψη κατά τον σχεδιασμό προμηθειών.
Αντίθετα, τα διαιτητικά τρόφιμα και τα συμπληρώματα διατροφής παρουσίασαν αισθητή μείωση, από 46 ανακλήσεις τον Ιανουάριο σε 22 τον Φεβρουάριο. Η πτώση αυτή πιθανότατα συνδέεται με την εντατική εστίαση των ελέγχων στα συμπληρώματα στις αρχές του έτους και την επαναφορά της προσοχής στα βασικά τρόφιμα στη συνέχεια.
Το κρέας πουλερικών παρέμεινε σε σταθερά υψηλά επίπεδα με 29 ανακλήσεις, σχεδόν όλες λόγω σαλμονέλας. Από τις 32 συνολικά καταγραφές σαλμονέλας σε πουλερικά μέσα στον μήνα, οι 10 προέρχονταν από την Πολωνία, γεγονός που την καθιστά τη χώρα με τη μεγαλύτερη συμμετοχή στη συγκεκριμένη κατηγορία προϊόντος και κινδύνου για τον Φεβρουάριο.
Εστίαση στα φρέσκα προϊόντα
Αν συνυπολογίσουμε φρούτα και λαχανικά (98), βότανα και μπαχαρικά (11), ξηρούς καρπούς και σπόρους (33) και δημητριακά (15), οι κατηγορίες που σχετίζονται άμεσα με τη φυτική παραγωγή συγκέντρωσαν 157 από τις 356 ανακλήσεις του Φεβρουαρίου, δηλαδή το 44,1% του συνόλου.
Το προφίλ κινδύνου σε αυτή την ομάδα είναι κυρίως χημικό. Μόνο στα φρούτα και τα λαχανικά, τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων καταγράφηκαν 117 φορές. Οι μυκοτοξίνες εμφανίστηκαν σε 21 περιστατικά, ενώ τα βαρέα μέταλλα σε 8.
Σε επίπεδο προέλευσης, η Τουρκία κυριάρχησε στα φρέσκα προϊόντα με 32 ανακλήσεις, αριθμός υπερτριπλάσιος από τη δεύτερη χώρα, την Αίγυπτο, που κατέγραψε 10. Ακολούθησαν η Ινδία με 8 και οι Ηνωμένες Πολιτείες μαζί με την Κολομβία από 6 η καθεμία.
Για όσους βασίζονται σε τουρκικά προϊόντα, η εικόνα δείχνει πλέον δύο διακριτούς κινδύνους. Τα αποξηραμένα σύκα συνδέονται κυρίως με μυκοτοξίνες, με 17 σχετικές ανακλήσεις τον Φεβρουάριο. Στα νωπά προϊόντα, όπως ρόδια, μανταρίνια και πιπεριές, το πρόβλημα αφορά κυρίως υπολείμματα φυτοφαρμάκων, μεταξύ των οποίων imazalil, prochloraz και το απαγορευμένο chlorpyrifos-methyl.
