361 ανακλήσεις τροφίμων στην ΕΕ τον Ιανουάριο δείχνουν τα πιο «ευάλωτα» σημεία της αγοράς

Ανακλήσεις τροφίμων στην Ευρώπη | Μηνιαία ανάλυση Ιανουαρίου 2026

Το σύστημα ταχείας ειδοποίησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τρόφιμα και ζωοτροφές κατέγραψε 361 ειδοποιήσεις ασφάλειας τροφίμων τον Ιανουάριο του 2026, αριθμός μειωμένος κατά 29% σε σχέση με τις 510 ειδοποιήσεις του Δεκεμβρίου 2025. Η πτώση αυτή είναι σε μεγάλο βαθμό αναμενόμενη, καθώς μετά τις γιορτές οι έλεγχοι συνήθως αραιώνουν.

Παρότι ο συνολικός αριθμός ειδοποιήσεων μειώθηκε, τα βασικά γεγονότα που χαρακτήρισαν το 2025 συνεχίζονται. Τα αποξηραμένα σύκα από την Τουρκία συνέχισαν να εμφανίζουν σοβαρά ζητήματα με μυκοτοξίνες, με 24 ξεχωριστές ανακλήσεις παρτίδων. Τα πουλερικά από την Πολωνία διατήρησαν το χρόνιο πρόβλημα με επιμολύνσεις από Salmonella, με 10 ειδοποιήσεις. Και στα νωπά προϊόντα από την Αίγυπτο, οι απορρίψεις λόγω υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων άρχισαν να γίνονται πιο συχνές, με 9 περιστατικά.

Για παραγωγούς και αγοραστές χονδρικής, τα στοιχεία του Ιανουαρίου δείχνουν κάτι ξεκάθαρο. ταν οι αριθμοί πέφτουν μέσα στις γιορτές, αυτό δεν σημαίνει αυτόματα ότι ο κίνδυνος μειώθηκε. Πιο συχνά σημαίνει ότι έγιναν λιγότεροι έλεγχοι και λιγότερες δειγματοληψίες, οπότε οι δομικές αδυναμίες της αγοράς και του συστήματος ασφαλείας δεν εξαφανίζονται. Απλώς φαίνονται λίγο λιγότερο.

Συνοπτικά

• Σύνολο ανακλήσεων: 361 (328 τρόφιμα, 21 ζωοτροφές, 11 υλικά σε επαφή με τρόφιμα)
• Μεταβολή σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα: −29,2% σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο 2025 (510)
• Νωπά προϊόντα: 77 ειδοποιήσεις (21,3% του συνόλου), με βασικό «πρωταγωνιστή» τα αποξηραμένα σύκα από την Τουρκία
• Χώρα προέλευσης με τα περισσότερα προβλήματα: Τουρκία με 34 ειδοποιήσεις (9,4%), ακολουθούν η Κίνα (24) και οι ΗΠΑ (22)
• Κύριοι κίνδυνοι: υπολείμματα φυτοφαρμάκων (60), Salmonella (49), μυκοτοξίνες (43)
• ΕΕ vs εκτός ΕΕ: 61,8% των ειδοποιήσεων αφορούν προελεύσεις εκτός ΕΕ. Στα νωπά προϊόντα το ποσοστό ανεβαίνει στο 84,4% εκτός ΕΕ
• Σημείο που ξεχωρίζει: πιπεριές από την Αίγυπτο με πολλαπλές παραβάσεις σε φυτοφάρμακα, μεταξύ τους και το απαγορευμένο chlorpyrifos

Κύριες κατηγορίες προϊόντων με τις περισσότερες ανακλήσεις

Οι κατηγορίες νωπών προϊόντων συνέχισαν να βρίσκονται πιο συχνά στο επίκεντρο των ελέγχων. Η κατανομή των ειδοποιήσεων ανά τύπο προϊόντος δείχνει καθαρά πού παραμένουν οι πιο «ευαίσθητες» περιοχές της εφοδιαστικής αλυσίδας και πού οι αρχές επιμένουν περισσότερο.

Κατηγορίες με τις περισσότερες ειδοποιήσεις (Ιαν 2026 vs Δεκ 2025)

Η μεγάλη πτώση στις ειδοποιήσεις για ξηρούς καρπούς και σπόρους (−57,4%) ξεχωρίζει. Πιθανότερο είναι να σχετίζεται με την εποχικότητα και το τέλος της περιόδου συγκομιδής, παρά με πραγματική βελτίωση στα επίπεδα επιμόλυνσης. Η αφλατοξίνη, που κυριάρχησε σε αυτή την κατηγορία προς το τέλος του 2025, είναι πολύ πιθανό να εμφανιστεί ξανά όταν μπουν στην ευρωπαϊκή αλυσίδα εφοδιασμού νέα αποθέματα από τη φετινή παραγωγή.

Εστίαση στα νωπά προϊόντα

Τα νωπά προϊόντα βρέθηκαν στο επίκεντρο και τον Ιανουάριο, με 77 από τις συνολικά 361 ειδοποιήσεις. Παραμένουν, με διαφορά, η κατηγορία που ελέγχεται πιο συχνά. Αυτό δεν προκαλεί έκπληξη. Πρόκειται για ευπαθή προϊόντα, με μικρό περιθώριο ανοχής σε σφάλματα, ενώ οι έλεγχοι στις εισαγωγές αγροτικών προϊόντων στα σύνορα της ΕΕ είναι σταθερά αυστηροί.

Αποξηραμένα σύκα από την Τουρκία

Αυτό που ξεχωρίζει και τον Ιανουάριο είναι η συνεχής παρουσία των αποξηραμένων σύκων από την Τουρκία. Τον Ιανουάριο καταγράφηκαν 24 ξεχωριστές ειδοποιήσεις, αριθμός που αντιστοιχεί στο 31% όλων των ειδοποιήσεων για νωπά προϊόντα και στο 71% των συνολικών ειδοποιήσεων που αφορούσαν τη χώρα.

Τα προβλήματα σχετίζονταν σχεδόν αποκλειστικά με μυκοτοξίνες, κυρίως με ωχρατοξίνη Α και, σε μικρότερο βαθμό, με αφλατοξίνες (B1 και συνολικές).

Δεν πρόκειται για νέο ζήτημα. Από τον Σεπτέμβριο του 2025 και μετά, οι ειδοποιήσεις για τουρκικά σύκα παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, με κορυφώσεις 45 έως 47 περιστατικά τον μήνα την περίοδο Οκτωβρίου–Δεκεμβρίου. Ο Ιανουάριος εμφανίζεται χαμηλότερος σε απόλυτους αριθμούς, όμως αν ληφθεί υπόψη ότι συνολικά οι ειδοποιήσεις του συστήματος μειώθηκαν κατά 29%, τα σύκα εξακολουθούν να εμφανίζονται δυσανάλογα συχνά.

Οι αιτίες παραμένουν οι ίδιες και δεν φαίνεται να αντιμετωπίζονται σε ουσιαστικό επίπεδο: ανεπαρκείς συνθήκες ξήρανσης, προβλήματα στην αποθήκευση και ελλιπής διαλογή πριν την εξαγωγή.

Προϊόντα από την Αίγυπτο

Η Αίγυπτος προσέλκυσε αυξημένη προσοχή τον Ιανουάριο, με 9 ειδοποιήσεις σε νωπά προϊόντα, έναντι 5 τον Δεκέμβριο. Τα περιστατικά αφορούσαν κυρίως πιπεριές, πορτοκάλια, κατεψυγμένες φράουλες και αμπελόφυλλα. Στις περισσότερες περιπτώσεις εντοπίστηκαν υπολείμματα φυτοφαρμάκων, με ορισμένα ευρήματα να θεωρούνται ιδιαίτερα σοβαρά:

• chlorpyrifos, απαγορευμένο στην ΕΕ από το 2020, σε επιτραπέζιες ελιές
• oxamyl, μη εγκεκριμένο, σε κατεψυγμένες φράουλες
• συνδυασμοί φυτοφαρμάκων σε γλυκές πιπεριές, όπως chlorfenapyr, chlorpyrifos και acetamiprid
• υπολείμματα chlorpropham τόσο σε πορτοκάλια όσο και σε πιπεριές
• υπέρβαση των ορίων propargite σε κατεψυγμένες πιπεριές σε φέτες

Για όσους προμηθεύονται προϊόντα από την Αίγυπτο, τα στοιχεία αυτά υπογραμμίζουν την ανάγκη για αυστηρούς και ανεξάρτητους ελέγχους. Όταν σε ένα φορτίο εντοπίζονται πολλαπλές μη εγκεκριμένες ή απαγορευμένες ουσίες, το πιθανότερο είναι ότι υπάρχει συστημικό πρόβλημα στη διαχείριση της φυτοπροστασίας και όχι ένα μεμονωμένο περιστατικό.

Από πού προέρχονται τα τρόφιμα που ανακλήθηκαν;

Ο πίνακας που ακολουθεί δείχνει τις χώρες προέλευσης με τις περισσότερες ειδοποιήσεις τον Ιανουάριο και τα βασικά προβλήματα που εντοπίστηκαν σε κάθε περίπτωση.

Τι αλλάζει σε σχέση με τον Δεκέμβριο

Η Κίνα εμφανίζεται υψηλότερα τον Ιανουάριο, παρότι συνολικά οι ειδοποιήσεις μειώθηκαν. Αυτό συνδέεται με μετατόπιση των ελέγχων από εποχικά αγροτικά προϊόντα προς συμπληρώματα και σύνθετα προϊόντα, κατηγορίες όπου η Κίνα εμφανίζεται συχνά ως χώρα προέλευσης.

Η Τουρκία στα νωπά προϊόντα

Στα φρούτα και τα λαχανικά, η Τουρκία παραμένει η κυρίαρχη προέλευση:

• Ιανουάριος: 29 από τις 77 ειδοποιήσεις
• Δεκέμβριος: 57 από τις 119 ειδοποιήσεις

Οι ειδοποιήσεις μειώθηκαν, αλλά η Τουρκία παραμένει βασική πηγή προβλημάτων στα νωπά προϊόντα.

Πουλερικά από την Πολωνία

Η Πολωνία κατέγραψε 20 ειδοποιήσεις συνολικά, με τις μισές να αφορούν πουλερικά και αποκλειστικά επιμόλυνση με Salmonella. Όταν τα μισά περιστατικά μιας χώρας αφορούν το ίδιο προϊόν και το ίδιο πρόβλημα, δεν μιλάμε για σύμπτωση.

Τα είδη που ανιχνεύθηκαν (Enteritidis, Infantis, Newport) είναι τα ίδια που εμφανίζονταν επανειλημμένα και το 2025.

Ποιοι κίνδυνοι τροφίμων ξεχώρισαν τον Ιανουάριο

Τον Ιανουάριο, τα περισσότερα περιστατικά αφορούσαν υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Στο επίκεντρο βρέθηκε ξανά το chlorpyrifos, μια ουσία που παραμένει απαγορευμένη στην ΕΕ εδώ και χρόνια. Οι 19 περιπτώσεις chlorpyrifos αφορούσαν φορτία από την Αίγυπτο, την Ινδία, τον Ισημερινό, την Κίνα και το Μαρόκο. Η ουσία εξακολουθεί να εμφανίζεται σε βασικές εξαγωγικές χώρες, παρότι δεν επιτρέπεται στην ΕΕ.

Τι δείχνουν τα στοιχεία του Ιανουαρίου

Τον Ιανουάριο καταγράφηκαν λιγότερες ειδοποιήσεις σε σχέση με τον Δεκέμβριο, αλλά η ουσία δεν άλλαξε. Τα ίδια προβλήματα επανέρχονται, απλώς σε μικρότερη κλίμακα, κάτι αναμενόμενο για την περίοδο μετά τις γιορτές, όταν μειώνεται ο ρυθμός των ελέγχων.

Για παραγωγούς και εξαγωγείς

Τα φορτία που απορρίπτονται δεν απορρίπτονται τυχαία. Υπολείμματα πάνω από τα επιτρεπτά όρια, προβλήματα στη μετασυλλεκτική διαχείριση και ανεπαρκής τεκμηρίωση παραμένουν οι συνηθέστεροι λόγοι. Εκεί που η κατάσταση είναι καθαρή και υπάρχουν όλα τα απαραίτητα έγγραφα, οι αποστολές περνούν χωρίς καθυστερήσεις.

Για αγοραστές χονδρικής

Τα δεδομένα δείχνουν πού πρέπει να επικεντρωθεί η προσοχή. Στα χειμερινά φρούτα και λαχανικά, ο κίνδυνος παραμένει στα υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Στα αποξηραμένα προϊόντα, οι μυκοτοξίνες προκαλούν τις περισσότερες απορρίψεις, με τα σύκα να βρίσκονται συνεχώς στο επίκεντρο.