Choinka w doniczce przed świętami i po nich

Jodła uprawiana w doniczce może ozdobić dom w święta, a potem żyć dalej na balkonie, na tarasie albo posadzona w ogrodzie. Aby przetrwała, spędza w ciepłym domu jak najmniej dni, stoi w chłodnym miejscu z dala od źródeł ciepła, a jej bryła korzeniowa nigdy nie przesycha. Uniwersyteckie służby doradcze i instytucje ogrodnicze wyznaczają limit od pięciu do dwunastu dni w domu i są zgodne co do reszty, czyli stopniowego przenoszenia drzewka z zimna do ciepła i z powrotem, regularnego podlewania bez stojącej wody i wyniesienia go na zewnątrz zaraz po świętach.

Jakie drzewka sprzedaje się jako choinki w doniczkach

Drzewka sprzedawane jako choinki należą zwykle do dwóch rodzajów drzew iglastych, jodeł (Abies) i świerków (Picea). Według Królewskiego Towarzystwa Ogrodniczego (Royal Horticultural Society, RHS) jodła kaukaska (Abies nordmanniana) ma ciemnozielone igły, które opadają bardzo powoli, natomiast świerk pospolity (Picea abies), tradycyjna choinka północnej Europy, ładnie pachnie, ale szybko gubi igły. Dlatego jodła kaukaska lepiej trzyma igły w domu.

Jodły śródziemnomorskie rosną w górach. Według europejskiego programu leśnych zasobów genowych EUFORGEN jodła grecka (Abies cephalonica), endemit gór Grecji, rośnie na wysokości od 400 do 1 800 metrów nad poziomem morza na wilgotnych, przepuszczalnych glebach i lepiej niż inne jodły śródziemnomorskie znosi suszę, owady oraz kamieniste, płytkie gleby.

Tym, którzy chcą trzymać drzewko w doniczce przez lata, RHS proponuje wolno rosnące odmiany, które osiągają ograniczone docelowe rozmiary. Picea glauca var. albertiana 'Conica', znany jako świerk biały 'Conica', dorasta ostatecznie do 4 metrów wysokości i 3 metrów szerokości, Picea abies 'Wills Zwerg' do 3 metrów na 2 metry, a Picea pungens 'Fat Albert' do 3 metrów na 2,5 metra. Ogrodnicy z programu Master Gardeners Uniwersytetu Kalifornijskiego (UC Master Gardeners), którzy piszą z myślą o śródziemnomorskim klimacie Kalifornii, również zauważają, że świerk biały 'Conica' dobrze radzi sobie przez kilka lat w doniczce na zewnątrz.

Jak wybrać choinkę w doniczce

Żywe choinki sprzedaje się albo w pojemnikach, w których rosły od wczesnego etapu uprawy, albo z bryłą korzeniową owiniętą jutą. Według zaleceń służby doradczej Uniwersytetu Stanowego Karoliny Północnej (NC State Extension) lepiej, by drzewko przeznaczone do posadzenia w ogrodzie miało najwyżej 1,5 do 1,8 metra wysokości. Stożkowe drzewo iglaste o wysokości 1,5 metra potrzebuje bryły korzeniowej o średnicy około 56 centymetrów, aby przetrwać przesadzenie, więc duże drzewko w małej doniczce ma mniejsze szanse, że będzie rosło dalej po świętach.

Ile dni choinka może stać w domu

Uniwersytet Stanowy Kolorado (Colorado State University) podaje jako górną granicę siedem dni i uważa, że lepiej pięć, NC State Extension od tygodnia do dziesięciu dni, UC Master Gardeners około dziesięciu dni, a RHS najwyżej dwanaście, z zaleceniem, by wynieść drzewko na zewnątrz wcześniej, jeśli widać po nim oznaki stresu. RHS radzi też, by wnieść drzewko do domu jak najpóźniej, najlepiej w weekend przed Bożym Narodzeniem.

Aby drzewko nie przechodziło nagle z zimna do ciepła i z powrotem do zimna, Uniwersytet Stanowy Kolorado zaleca, by przed wniesieniem do domu potrzymać je przez kilka dni w przejściowym, nieogrzewanym miejscu, i tak samo po świętach, zanim wróci na zewnątrz. Takim miejscem może być zadaszony ganek, szopa lub garaż.

Gdzie ustawić choinkę w domu

Drzewko potrzebuje najchłodniejszego miejsca w domu. RHS zaleca chłodny pokój i zwraca uwagę, że przy kominku lub kaloryferze drzewko traci zbyt dużo wilgoci i gubi igły. Uniwersytet Stanowy Kolorado dodaje do miejsc, których należy unikać, kratki nawiewu ogrzewania i telewizor, a NC State Extension bezpośrednie światło słoneczne. Obniżenie temperatury na termostacie o kilka stopni, zwłaszcza gdy nikogo nie ma w pokoju, oznacza mniejszy stres dla drzewka, a do dekoracji lepiej wybrać lampki LED lub małe lampki, które słabo się nagrzewają.

Jak podlewać drzewko w domu

Bryła korzeniowa musi być wilgotna, ale nie przemoczona, i nie może przeschnąć ani razu, dopóki drzewko stoi w domu. Bryłę sprawdza się często, jak zaleca Uniwersytet Stanowy Kolorado, bo ciepło w domu szybko ją wysusza. Według NC State Extension podlewanie powinno być regularne, ale bez zalewania, a w podstawce lub misie pod doniczką może stać najwyżej 2,5 do 5 centymetrów wody. Ta sama służba proponuje, by od czasu do czasu rozsypać na bryle korzeniowej kruszony lód, żeby woda wchłaniała się powoli, i zaznacza, że duże drzewko może potrzebować nawet 3,8 litra wody dziennie. Nadmiar wody jest równie groźny i NC State Extension podkreśla, że drzewka nigdy nie należy przelewać.

Co zrobić z drzewkiem po Bożym Narodzeniu

Po świętach drzewko najpierw trafia na kilka dni do przejściowego miejsca, a potem na zewnątrz. UC Master Gardeners proponują osłonięte miejsce z dobrym światłem, ale bez dużej ilości bezpośredniego słońca, żeby drzewko mogło ponownie przyzwyczaić się do warunków na zewnątrz. Dalej są dwie możliwości.

Posadzenie w ogrodzie: jeśli drzewko ma zostać posadzone, może pozostać w doniczce do wczesnej wiosny na półkuli północnej, kiedy pogoda jest łagodniejsza. Według NC State Extension dół do sadzenia powinien mieć taką samą średnicę jak bryła korzeniowa i być nieco płytszy, a powierzchnię cztery do pięciu razy większą od bryły korzeniowej trzeba spulchnić na głębokość 15 centymetrów. Po posadzeniu drzewko obficie się podlewa i ściółkuje warstwą o grubości od 5 do 7,5 centymetra, na przykład korą sosnową, która utrzymuje wilgoć w glebie. W wietrznym miejscu NC State Extension zaleca przywiązanie drzewka do palika, natomiast UC Master Gardeners uważają, że małe drzewko iglaste raczej nie będzie potrzebowało palika i lepiej go unikać. Od tej pory drzewko wymaga takiej samej pielęgnacji jak inne iglaki w ogrodzie.

Uprawa w doniczce: jeśli drzewko zostaje w doniczce, RHS zaleca co roku przesadzać je do nieco większej doniczki, aż do rozmiaru, który da się jeszcze wygodnie przenosić, czyli około 45 centymetrów średnicy i głębokości, z użyciem podłoża na bazie ziemi (w Wielkiej Brytanii proponuje się podłoże bez torfu John Innes No 2). W praktyce oznacza to mieszankę ziemi ogrodowej i dobrze przepuszczalnych podłoży. RHS zaznacza jednak, że choinka trzymana w doniczce może żyć tylko kilka lat, ponieważ z natury nie nadaje się do długotrwałej uprawy w pojemniku.

Nawozu nie podaje się od razu. Według NC State Extension nawożenie odbywa się wiosną, gdy drzewko zacznie rosnąć, a w pierwszym roku z umiarem, zwłaszcza jeśli chodzi o azot. Pierwszej wiosny dawka nawozu organicznego lub organiczno-mineralnego pozostaje niewielka.

Jak jodła w doniczce przetrwa upalne lato

Jodły są drzewami górskimi, a jodła grecka rośnie od wysokości 400 metrów wzwyż. Na nizinach i w miastach z gorącym latem właśnie lato jest najtrudniejszym okresem dla jodły w doniczce, bo podłoże w doniczce szybko się nagrzewa i wysycha. UC Master Gardeners, którzy piszą z myślą o śródziemnomorskim klimacie Kalifornii, zalecają co najmniej sześć godzin słońca dziennie, ale cień po południu, zwłaszcza gdy drzewko jest małe, i podkreślają, że korzenie nie mogą przeschnąć. Na półkuli północnej, na balkonie z wystawą południową lub zachodnią, oznacza to przeniesienie doniczki w miejsce z popołudniowym cieniem od czerwca do września i regularne podlewanie, a jasna doniczka nagrzewa się mniej niż czarna plastikowa.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego choinka gubi igły w domu? Najczęstszą przyczyną jest ciepło i suche powietrze przy kominku, kaloryferze lub kratce nawiewu, które według RHS powodują dużą utratę wilgoci. Znaczenie ma też gatunek, bo świerk pospolity gubi igły znacznie szybciej niż jodła kaukaska. Sprawdź również, czy bryła korzeniowa nie przeschła.

Ile dni choinka w doniczce może stać w domu? Od pięciu do dwunastu dni, zależnie od źródła. Im krócej, tym lepiej dla jej przetrwania, i zawsze w chłodnym pokoju.

Czy mogę trzymać choinkę w doniczce przez wiele lat? Przez kilka lat tak, jeśli co roku przesadza się ją do większej doniczki. Do stałej uprawy w doniczce lepiej nadają się karłowe odmiany świerka, takie jak 'Conica', które osiągają ograniczoną wysokość.

Kiedy posadzić drzewko w ogrodzie? Zaraz po świętach, gdy drzewko przez kilka dni przyzwyczai się do warunków w przejściowym miejscu, albo później, wczesną wiosną na półkuli północnej. Do tego czasu stoi w doniczce w osłoniętym miejscu, a jego korzenie nie mogą przeschnąć.

Czy jodła może rosnąć w ogrodzie na nizinie, gdzie lato jest gorące? Jodła grecka rośnie naturalnie na wysokości od 400 do 1 800 metrów, więc w ogrodzie na nizinie potrzebuje latem popołudniowego cienia, ściółki i regularnego podlewania. W górach i na terenach wyżynnych warunki są bliższe jej naturalnym.

Czy choinka w doniczce potrzebuje nawozu? Nie zaraz po świętach. Nawożenie odbywa się wiosną, gdy zaczyna się nowy przyrost, a w pierwszym roku z umiarkowaną ilością azotu.

Ważne uwagi

Każda roślina i każdy balkon czy ogród są inne, zależnie od wystawy, narażenia na wiatr, jakości wody i wysokości nad poziomem morza. Powyższe wskazówki są ogólne i stanowią punkt wyjścia. Jeśli mimo właściwej pielęgnacji drzewko żółknie lub zasycha, warto zlecić jego sprawdzenie agronomowi.