Τι φυτεύουμε τον Αύγουστο στον κήπο και στο μπαλκόνι

Ο Αύγουστος έχει τη φήμη του νεκρού μήνα στον κήπο, και είναι άδικη. Είναι ο θερμότερος μήνας του καλοκαιριού, με καύσωνες που περιορίζουν τις επιλογές, όμως εδώ ξεκινά ουσιαστικά ο φθινοπωρινός και ο χειμωνιάτικος λαχανόκηπος. Όποιος σπείρει τώρα λάχανα, μπρόκολα, μαρούλια και ρίζες, μαζεύει από τον Οκτώβριο ως τον Φεβρουάριο. Παράλληλα, η ζέστη του εδάφους δίνει γρήγορο και σίγουρο φύτρωμα, αρκεί το πότισμα να είναι σταθερό και τα σπορεία να βρίσκονται στη σκιά. Παρακάτω θα δούμε τι σπέρνουμε και τι φυτεύουμε τον Αύγουστο, τι συγκομίζουμε, ποιες εργασίες είναι απαραίτητες μέσα στον καύσωνα και πώς ετοιμάζουμε τον κήπο για το φθινόπωρο.

Ο Αύγουστος διαφέρει ανά περιοχή

Η μεγαλύτερη διαφορά δεν είναι ανάμεσα στα φυτά αλλά ανάμεσα στις περιοχές. Στη βόρεια και την ορεινή Ελλάδα, όπου ο καύσωνας σπάει νωρίτερα και οι νύχτες δροσίζουν, η πρώιμη φύτευση φθινοπωρινών λαχανικών ξεκινά κανονικά μέσα στον Αύγουστο. Στην Αττική, στην Πελοπόννησο, στην Κρήτη και στα νησιά, όπου η ζέστη κρατά ως τα μέσα Σεπτεμβρίου, οι ίδιες φυτεύσεις πάνε καλύτερα στα τέλη του μήνα ή στις αρχές Σεπτεμβρίου, ώστε τα νεαρά φυτά να μην ταλαιπωρηθούν.

Ο δεύτερος κανόνας είναι απλός. Ο Αύγουστος σηκώνει σπορά, όχι εγκατάσταση ευαίσθητων φυτών σε ανοιχτό ήλιο. Τα σπορεία μπαίνουν σε ημισκιερό σημείο ή κάτω από δίχτυ σκίασης και μεταφυτεύονται όταν πέσει η θερμοκρασία.

Λαχανικά που σπέρνουμε τον Αύγουστο

Ο Αύγουστος είναι ο μήνας που στήνεται ο φθινοπωρινός λαχανόκηπος. Οι παρακάτω κατηγορίες σπέρνονται τώρα και αποδίδουν από το φθινόπωρο ως τον χειμώνα.

Το γογγύλι αξίζει ξεχωριστή μνεία, γιατί βλαστάνει σε θερμοκρασίες εδάφους από 15 ως 40°C και είναι από τα λίγα που δεν δυσκολεύονται καθόλου με τη σπορά του Αυγούστου. Στα φυλλώδη, το λάπαθο εγκαθίσταται τώρα και δίνει ξινά φύλλα για χορτόπιτες από την επόμενη άνοιξη.

Όψιμες καλοκαιρινές φυτεύσεις

Στις θερμές περιοχές, μέσα στον Αύγουστο γίνονται και όψιμες φυτεύσεις καλοκαιρινών κηπευτικών, ώστε η συγκομιδή να πέσει μέσα στο φθινόπωρο. Ντομάτα, πιπεριά, μελιτζάνα, αγγούρι, κολοκύθι και φασόλι φυτεύονται από έτοιμο φυτό και όχι από σπόρο αυτή την εποχή, γιατί ο χρόνος ως τα πρώτα κρύα είναι περιορισμένος. Στη νότια Ελλάδα και στα νησιά, όπου το φθινόπωρο κρατά ζεστό ως τον Νοέμβριο, οι όψιμες αυτές φυτεύσεις αποδίδουν αξιόλογα.

Καλλωπιστικά και βολβοί

Οι υψηλές θερμοκρασίες δεν επιτρέπουν τη φύτευση των κλασικών ανθοφόρων, όμως ορισμένα σπέρνονται τώρα για ανθοφορία μέσα στο φθινόπωρο και τον χειμώνα. Βιολέτα, γαρυφαλλιά, πανσές, ματθιόλα και μη-με-λησμόνει σπέρνονται μέσα στον Αύγουστο σε σπορεία υπό σκίαση και μεταφυτεύονται τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Ο κατιφές, η λομπέλια και η ντάλια συμπληρώνουν την εικόνα, ενώ από τα βολβώδη φυτεύονται ντάλιες και γλαδιόλες.

Ο Αύγουστος είναι επίσης ο μήνας που παραγγέλνουμε ή προμηθευόμαστε τους ανοιξιάτικους βολβούς, δηλαδή τουλίπες, νάρκισσους, υάκινθους και κρόκους. Η φύτευσή τους γίνεται από τον Οκτώβριο, αλλά η καλή επιλογή ποικιλιών γίνεται τώρα, πριν εξαντληθούν οι καλύτερες.

Κάκτοι και παχύφυτα, η ιδανική εποχή

Ένα σημείο που περνά συχνά απαρατήρητο είναι ότι ο Αύγουστος αποτελεί την καλύτερη περίοδο για φύτευση κάκτων και παχύφυτων. Τα φυτά αυτά ριζοβολούν σε ζεστό, ξηρό χώμα και δεν φοβούνται τις υψηλές θερμοκρασίες που ταλαιπωρούν τα υπόλοιπα. Από τα παχύφυτα ξεχωρίζουν η κρασούλα, η εχεβέρια, η αγαύη και η αλόη, ενώ από τους κάκτους η οπούντια, οι λίθοπες και η ευφόρμπια. Είναι η κατάλληλη στιγμή να στηθεί ένας κακτόκηπος ή ένα άνυδρο παρτέρι με ελάχιστες ανάγκες σε νερό, κάτι που στο ελληνικό κλίμα αποδεικνύεται πιο λογικό από τον κλασικό κήπο με γκαζόν.

Λαχανόκηπος στο μπαλκόνι τον Αύγουστο

Στο μπαλκόνι, όπου το χώμα ζεσταίνεται και στεγνώνει πολύ γρηγορότερα, οι επιλογές του Αυγούστου είναι τα γρήγορα και ρηχόριζα λαχανικά. Το ραπανάκι χρειάζεται γλάστρα βάθους 15 ως 25 εκ. και συγκομίζεται μέσα σε έναν μήνα. Το μαρούλι, η ρόκα και το σπανάκι αναπτύσσονται σε ζαρντινιέρες χωρίς μεγάλο βάθος. Τα αρωματικά, δηλαδή βασιλικός, μαϊντανός και δυόσμος, πιάνουν ελάχιστο χώρο και αποδίδουν αμέσως.

Δύο σημεία κρίνουν την επιτυχία. Πρώτο, η θέση χρειάζεται τουλάχιστον πέντε ως έξι ώρες ήλιο, όμως τον Αύγουστο ένα δίχτυ σκίασης τις μεσημβρινές ώρες προστατεύει τα νεαρά φυτά. Δεύτερο, το υπόστρωμα, καθώς ένα καλό φυτόχωμα εμπλουτισμένο με κοκκοφοίνικα κρατά την υγρασία ανάμεσα στα ποτίσματα. Σε μπαλκόνια με λίγες ώρες ήλιο, αντί για λαχανικά αποδίδουν καλύτερα φυτά σαν το ρυγχόσπερμο, το αγιόκλημα, η ορτανσία και το βιβούρνο.

Τι συγκομίζουμε τον Αύγουστο

Ο Αύγουστος είναι ο μήνας με την πλουσιότερη συγκομιδή της χρονιάς.

• Λαχανικά: ντομάτα, πιπεριά, μελιτζάνα, αγγούρι, κολοκυθάκι, φασολάκι, μπάμια, καλαμπόκι, βλήτα, πατάτα, κρεμμυδάκι
• Φρούτα: καρπούζι, πεπόνι, ροδάκινο, σύκο, αχλάδι, μήλο, κορόμηλο, αμύγδαλο
• Βότανα για αποξήρανση: ρίγανη, θυμάρι, δεντρολίβανο, δάφνη, λεβάντα, λουίζα, μέντα, δυόσμος, μαντζουράνα, κόλιανδρος

Η τακτική συγκομιδή δεν είναι μόνο θέμα φρεσκάδας. Όσο μαζεύουμε, τόσο το φυτό συνεχίζει να δένει καρπούς, ενώ οι υπερώριμοι καρποί που μένουν πάνω στο φυτό επιβραδύνουν την παραγωγή. Τα βότανα κόβονται πρωί, πριν ανεβεί η θερμοκρασία, και αποξηραίνονται σε σκιερό, αερισμένο μέρος.

Εργασίες του Αυγούστου

Οι φυτεύσεις είναι το μισό της δουλειάς. Το άλλο μισό είναι να περάσουν τα φυτά τον μήνα χωρίς ζημιά.

Στη λίπανση χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, γιατί η αζωτούχος λίπανση σε συνθήκες καύσωνα προκαλεί εγκαύματα και σπρώχνει σε τρυφερή βλάστηση που προσβάλλεται εύκολα. Ποτίζουμε πρώτα και λιπαίνουμε μετά, ποτέ σε στεγνό χώμα. Μετά από κάθε φύτευση του Αυγούστου, ένα υγρό σκεύασμα με εκχύλισμα φυκιών ή βιοδιεγέρτες μαζί με το πότισμα βελτιώνει τη ριζοβολία και βοηθά τα φυτά να αντέξουν τις υψηλές θερμοκρασίες.

Στους εχθρούς, η μελίγκρα και ο τετράνυχος πολλαπλασιάζονται γρήγορα με τη ζέστη, οπότε ο τακτικός έλεγχος αξίζει περισσότερο από κάθε επέμβαση.

Καθαρός κήπος και κίνδυνος πυρκαγιάς

Στην Ελλάδα ο Αύγουστος έχει και μια διάσταση που δεν αφορά τα φυτά. Τα ξερά χόρτα, τα κλαδέματα και τα φυτικά υπολείμματα γύρω από το σπίτι είναι εύφλεκτο υλικό, οπότε ο κήπος διατηρείται καθαρός και τα κλαδέματα απομακρύνονται αντί να στοιβάζονται. Αποφεύγουμε την καύση υπολειμμάτων μέσα στην αντιπυρική περίοδο, και τα εργαλεία με κινητήρα χρησιμοποιούνται τις πρωινές ώρες, όχι στη ζέστη της μέρας.

Προετοιμασία για το φθινόπωρο

Ό,τι γίνεται τον Αύγουστο πληρώνεται τον Οκτώβριο. Καθαρίζουμε τα καλοκαιρινά φυτά που τελείωσαν τον κύκλο τους και τα ζιζάνια, σκαλίζουμε ελαφρά για να αναπνεύσει το χώμα, και ενσωματώνουμε κομπόστ ή καλά χωνεμένη κοπριά ώστε να έχει χρόνο να δουλέψει πριν τις φθινοπωρινές φυτεύσεις. Ένα εδαφοβελτιωτικό βοηθά όπου το χώμα έχει σφίξει από τα καλοκαιρινά ποτίσματα.

Παράλληλα, σχεδιάζουμε. Ποιες θέσεις έμειναν άδειες, ποια φυτά υπέφεραν από τη ζέστη και τι θα αντικατασταθεί με ανθεκτικότερες επιλογές. Ο οδηγός για τα φυτά με ανθοφορία όλο τον χρόνο βοηθά σε αυτόν τον σχεδιασμό, ώστε ο κήπος να μη μένει άχρωμος τον χειμώνα.

Συχνές ερωτήσεις

Τι λαχανικά φυτεύουμε τον Αύγουστο

Μαρούλι, ρόκα, σπανάκι, αντίδι, ραδίκι, λάχανο, μπρόκολο, κουνουπίδι, λαχανίδα, καρότο, παντζάρι, ραπανάκι, γογγύλι, μαϊντανό, σέλινο, άνηθο, κρεμμύδι και πράσο. Στις θερμές περιοχές γίνονται και όψιμες φυτεύσεις ντομάτας, πιπεριάς και κολοκυθιού από έτοιμο φυτό.

Τι λουλούδια φυτεύουμε τον Αύγουστο

Βιολέτα, γαρυφαλλιά, πανσές, ματθιόλα, μη-με-λησμόνει, κατιφές και λομπέλια σπέρνονται σε σπορεία υπό σκίαση, ενώ από τα βολβώδη φυτεύονται ντάλιες και γλαδιόλες. Ο Αύγουστος είναι επίσης η καλύτερη εποχή για κάκτους και παχύφυτα.

Μπορούμε να σπείρουμε στη ζέστη του Αυγούστου

Ναι, και μάλιστα το ζεστό χώμα δίνει γρήγορο φύτρωμα. Τα σπορεία τοποθετούνται σε ημισκιερό σημείο ή κάτω από δίχτυ σκίασης και ποτίζονται καθημερινά, ώστε το επιφανειακό χώμα να μη στεγνώνει.

Βάζουμε λίπασμα όταν έχει καύσωνα

Με προσοχή. Χρησιμοποιούμε λίπασμα πλούσιο σε φώσφορο και κάλιο, αποφεύγουμε το άζωτο και λιπαίνουμε πάντα σε ενυδατωμένο φυτό, ποτέ σε στεγνό χώμα και ποτέ στις θερμότερες ώρες της ημέρας.

Πότε φυτεύουμε τους ανοιξιάτικους βολβούς

Η φύτευση γίνεται από τον Οκτώβριο ως τον Δεκέμβριο, όμως η προμήθεια των βολβών γίνεται από τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο, όσο υπάρχει διαθεσιμότητα στις καλές ποικιλίες.

Τι κάνουμε στον κήπο πριν φύγουμε διακοπές

Ρυθμίζουμε αυτόματο πότισμα ή προγραμματιστή στη βρύση, στρώνουμε εδαφοκάλυψη για να κρατήσει την υγρασία, μεταφέρουμε τις γλάστρες σε ημισκιερό σημείο και μαζεύουμε όλους τους ώριμους καρπούς πριν την αναχώρηση.

Πηγές

• Royal Horticultural Society, Garden jobs for August.
• University of Maryland Extension, Vegetable planting calendar.