Το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ μείωσε στις 9 Οκτωβρίου την πρόβλεψή του για τις εξαγωγές ρωσικού σιταριού την περίοδο 2026/27 κατά 3 εκατομμύρια τόνους, στους 40,0 εκατομμύρια τόνους, το χαμηλότερο επίπεδο πενταετίας. Σύμφωνα με τη μηνιαία έκθεση WASDE, οι συγκρούσεις στη Μαύρη Θάλασσα κρατούν τις αποστολές ως τώρα πολύ κάτω από τον μακροχρόνιο μέσο όρο. Η ρωσική εταιρεία αναλύσεων SovEcon είχε πάει ακόμη πιο χαμηλά μία εβδομάδα νωρίτερα, στους 36,7 εκατομμύρια τόνους, το χαμηλότερο από την περίοδο 2021/22 και περίπου 20% κάτω από τους 46 εκατομμύρια τόνους που υπολογίζει για την προηγούμενη περίοδο, ενώ το Διεθνές Συμβούλιο Σιτηρών είχε μειώσει τον Σεπτέμβριο τη δική του εκτίμηση στους 41,5 εκατομμύρια τόνους.
Οι εκτιμήσεις έγιναν πριν από την ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, στις 11 Οκτωβρίου, ότι Ουκρανία και Ρωσία συμφώνησαν σε άμεση ενεργειακή εκεχειρία. Οι τιμές του σιταριού υποχώρησαν για τέταρτη συνεχόμενη μέρα, όμως σύμφωνα με το Bloomberg ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι στηρίζει την εκεχειρία περιμένοντας διευκρινίσεις, η αγορά περιμένει επιβεβαίωση από τη Μόσχα, και ακόμη και μια ενεργειακή εκεχειρία δεν εγγυάται την ασφάλεια των λιμανιών και των εμπορικών πλοίων.
Και οι τρεις φορείς μείωσαν τις εκτιμήσεις τους για τις ρωσικές εξαγωγές σιταριού το 2026/27, κατά 3 έως 4,7 εκατομμύρια τόνους. Πηγές: USDA WASDE 676, SovEcon μέσω UkrAgroConsult, IGC μέσω Tridge.
Τα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας λειτουργούν με μειωμένη δυναμικότητα
Οι Ρώσοι εξαγωγείς δεν περιμένουν πλέον ότι οι αποστολές μέσω της Μαύρης και της Αζοφικής Θάλασσας θα επανέλθουν στα κανονικά πριν από το 2027, σύμφωνα με τη SovEcon. Αρκετά μεγάλα τερματικά σιτηρών στο Νοβοροσίσκ και στο Τουαψέ συνεχίζουν να λειτουργούν με μειωμένη δυναμικότητα, κάτι που περιορίζει τη δυνατότητα γρήγορης ανάκαμψης των εξαγωγών.
Η Ρωσία στρέφεται σε εναλλακτικούς δρόμους. Οι σιδηροδρομικές αποστολές τον Σεπτέμβριο υπολογίζονται σε περίπου 1 εκατομμύριο τόνους, η μεταφόρτωση μέσω των λιμανιών των χωρών της Βαλτικής μπορεί να αυξηθεί κατά 60%, στους 0,4 εκατομμύρια τόνους, και αυξάνονται επίσης οι αποστολές από τα ρωσικά λιμάνια της Βαλτικής και της Κασπίας και μέσω της διώρυγας Βόλγα-Ντον, όπως έχουμε περιγράψει στο άρθρο για το πώς η Ρωσία μετατρέπει τερματικά στη Βαλτική και την Αρκτική για να φορτώνει σιτηρά. Κατά τη SovEcon όμως οι διαδρομές αυτές προσθέτουν μόνο εκατοντάδες χιλιάδες τόνους τον μήνα, ενώ οι ποσότητες που λείπουν από τη Μαύρη Θάλασσα είναι εκατομμύρια τόνοι.
Το σιτάρι που δεν φεύγει μένει στη Ρωσία
Η ρωσική σοδειά παραμένει μεγάλη. Το USDA κράτησε αμετάβλητη την πρόβλεψη για τη ρωσική παραγωγή σιταριού στους 88 εκατομμύρια τόνους και αύξησε κατά 3 εκατομμύρια τόνους τα αποθέματα στο τέλος της περιόδου, στους 19,1 εκατομμύρια τόνους, όταν η περίοδος ξεκίνησε με 12,0. Η FAO, στη μηνιαία ενημέρωση της 2ας Οκτωβρίου, αύξησε επίσης τα αποθέματα σιταριού της Ρωσίας και της Ουκρανίας λόγω των μειωμένων εξαγωγών.
Η Ουκρανία βρίσκεται σε παρόμοια θέση. Το USDA κράτησε τις εξαγωγές της στους 12,5 εκατομμύρια τόνους, έναντι 14,1 την προηγούμενη περίοδο, με τα αποθέματα στο τέλος της περιόδου να ανεβαίνουν στους 6,1 εκατομμύρια τόνους από 2,0 στην αρχή.
Το παγκόσμιο εμπόριο σιταριού μικραίνει
Με τους δύο μεγάλους εξαγωγείς της Μαύρης Θάλασσας να στέλνουν λιγότερο, το USDA μείωσε το παγκόσμιο εμπόριο σιταριού το 2026/27 κατά 2,8 εκατομμύρια τόνους, στους 209,0 εκατομμύρια τόνους, έναντι 226,9 την προηγούμενη περίοδο. Μέρος του κενού καλύπτουν η Αργεντινή και ο Καναδάς, των οποίων οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 0,5 εκατομμύρια τόνους η καθεμία, στους 16,0 και 30,5 εκατομμύρια τόνους. Τα παγκόσμια αποθέματα σιταριού στο τέλος της περιόδου μένουν σχεδόν σταθερά στους 276,0 εκατομμύρια τόνους, αφού οι μειώσεις στην ΕΕ, την Κίνα, την Αργεντινή και την Αίγυπτο αντισταθμίζονται από τις αυξήσεις στη Ρωσία, την Αυστραλία και τις ΗΠΑ.
Η εικόνα συμφωνεί με τη FAO, που μείωσε στις 2 Οκτωβρίου το παγκόσμιο εμπόριο όλων των δημητριακών κατά 3,5 εκατομμύρια τόνους, στους 505,8 εκατομμύρια, λόγω των περιορισμένων θαλάσσιων διαδρομών από τη Μαύρη Θάλασσα. Είναι η ίδια τάση που είχαμε καταγράψει τον Σεπτέμβριο, όταν η προσφορά σιταριού αυξανόταν ενώ το εμπόριο μειωνόταν.
Οι τιμές υποχώρησαν τον Οκτώβριο
Οι διεθνείς τιμές του σιταριού, σύμφωνα με τη FAO, ανέβηκαν τον Σεπτέμβριο 6,3% και έφτασαν στο υψηλότερο σημείο από τον Αύγουστο του 2023. Τον Οκτώβριο όμως η πίεση ήρθε από δύο πλευρές. Στις 9 Οκτωβρίου το USDA αύξησε απρόσμενα την αμερικανική παραγωγή καλαμποκιού κατά 234 εκατομμύρια μπούσελ, στα 16,0 δισεκατομμύρια, και τα συμβόλαια καλαμποκιού κατέγραψαν τη μεγαλύτερη πτώση τους εδώ και τρία χρόνια, παρασύροντας και το σιτάρι, που έπεσε έως 3,2% μέσα στη συνεδρίαση. Δύο μέρες αργότερα ήρθε η ανακοίνωση για την ενεργειακή εκεχειρία, και το σιτάρι στο Σικάγο υποχώρησε έως 1,3% τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου, πριν περιορίσει τις απώλειες.
Η αγορά, σύμφωνα με αναλυτή που μίλησε στο Bloomberg, αντιδρά περισσότερο στην προσδοκία μικρότερων εντάσεων παρά στην ίδια την παύση των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές. Το αν θα αλλάξει η εικόνα των εξαγωγών εξαρτάται από το αν θα επιβεβαιωθεί η εκεχειρία και από το αν θα επεκταθεί στα λιμάνια και τα πλοία. Τα επόμενα σημεία αναφοράς είναι ο δείκτης τιμών της FAO στις 6 Νοεμβρίου και η επόμενη έκθεση WASDE στις 10 Νοεμβρίου.
|
Εφόδια για τη σπορά του σιταριού
Στο Farmclick θα βρείτε λιπάσματα για τη βασική λίπανση των χειμερινών σιτηρών και βιοδιεγέρτες για καλύτερο φύτρωμα, από Έλληνες προμηθευτές. |
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο σιτάρι θα εξαγάγει η Ρωσία το 2026/27; Το USDA υπολογίζει 40,0 εκατομμύρια τόνους, το χαμηλότερο επίπεδο πενταετίας, η SovEcon 36,7 εκατομμύρια και το IGC, με την εκτίμηση του Σεπτεμβρίου, 41,5 εκατομμύρια. Και οι τρεις φορείς μείωσαν τις εκτιμήσεις τους μέσα στον τελευταίο μήνα.
Γιατί πέφτουν οι ρωσικές εξαγωγές; Λόγω των διαταραχών στη Μαύρη Θάλασσα, όπου μεγάλα τερματικά στο Νοβοροσίσκ και στο Τουαψέ λειτουργούν με μειωμένη δυναμικότητα. Η σοδειά παραμένει μεγάλη, αφού το USDA κράτησε την παραγωγή αμετάβλητη στους 88 εκατομμύρια τόνους.
Μπορούν οι εναλλακτικοί δρόμοι να καλύψουν το κενό; Όχι πλήρως. Σύμφωνα με τη SovEcon, ο σιδηρόδρομος, η Βαλτική, η Κασπία και η διώρυγα Βόλγα-Ντον προσθέτουν εκατοντάδες χιλιάδες τόνους τον μήνα, ενώ από τη Μαύρη Θάλασσα λείπουν εκατομμύρια τόνοι.
Τι αλλάζει με την ενεργειακή εκεχειρία; Ακόμη τίποτα επίσημα. Ο Τραμπ ανακοίνωσε τη συμφωνία στις 11 Οκτωβρίου, η Ουκρανία περιμένει διευκρινίσεις, η Μόσχα δεν την είχε επιβεβαιώσει, και μια ενεργειακή εκεχειρία δεν καλύπτει απαραίτητα τα λιμάνια και τα πλοία.
Γιατί έπεσαν οι τιμές του σιταριού τον Οκτώβριο; Λόγω της απρόσμενης αύξησης της αμερικανικής παραγωγής καλαμποκιού στο WASDE της 9ης Οκτωβρίου, της ανακοίνωσης για την ενεργειακή εκεχειρία και της εποχικής πίεσης από τη συγκομιδή στο βόρειο ημισφαίριο.
Τι γίνεται με τα ρωσικά αποθέματα; Αυξάνονται. Το USDA υπολογίζει ότι τα ρωσικά αποθέματα σιταριού θα φτάσουν τους 19,1 εκατομμύρια τόνους στο τέλος της περιόδου, από 12,0 στην αρχή, γιατί το σιτάρι που δεν εξάγεται μένει στη χώρα.
Σημαντικές σημειώσεις
Οι εκτιμήσεις για τις εξαγωγές είναι προβλέψεις και αναθεωρούνται κάθε μήνα. Οι φορείς χρησιμοποιούν διαφορετικές βάσεις για την προηγούμενη περίοδο, με το USDA να δίνει 48,0 εκατομμύρια τόνους και τη SovEcon περίπου 46 εκατομμύρια, οπότε οι ποσοστιαίες μεταβολές δεν συγκρίνονται απευθείας. Η εκτίμηση του IGC είναι του Σεπτεμβρίου και το IGC θα δημοσιεύσει νέα έκθεση μέσα στον Οκτώβριο. Οι πληροφορίες για την ενεργειακή εκεχειρία αφορούν την κατάσταση στις 12 Οκτωβρίου 2026 και μπορεί να έχουν εξελιχθεί.
Πηγές
- USDA. (2026). World Agricultural Supply and Demand Estimates, WASDE-676. 9 Οκτωβρίου 2026.
- UkrAgroConsult. (2026). Russian exporters no longer expect normalization as wheat export forecast falls to a multi-year low. Εκτίμηση SovEcon, 1 Οκτωβρίου 2026.
- UkrAgroConsult. (2026). Wheat prices fall for fourth consecutive day on Black Sea truce hopes. Με βάση το Bloomberg, 12 Οκτωβρίου 2026.
- FAO. (2026). FAO Cereal Supply and Demand Brief. 2 Οκτωβρίου 2026.
- FAO. (2026). FAO Food Price Index. 2 Οκτωβρίου 2026.
- Tridge. (2026). IGC Lowers Russian Wheat Export Forecast for 2026/27 Amid Black Sea Shipping Disruptions. Σεπτέμβριος 2026.
