Στους 6,61 τόνους ανά εκτάριο πέφτει φέτος η μέση απόδοση του καλαμποκιού στην Ευρωπαϊκή Ένωση, 7% χαμηλότερα από τη μέση επίδοση της τελευταίας πενταετίας. Ακόμη βαρύτερη είναι η ζημιά στη σόγια, που χάνει 14%. Το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατέβασε τις προβλέψεις του για όλες ανεξαιρέτως τις ανοιξιάτικες καλλιέργειες, βάζοντας για πρώτη φορά νούμερα σε μια ζημιά που μέχρι τώρα μόνο εκτιμούσαμε. Όταν ο καύσωνας του Ιουνίου πίεσε το καλαμπόκι, τα λαχανικά και την κτηνοτροφία της ΕΕ, οι επίσημες εκτιμήσεις μιλούσαν ακόμη για φυσιολογική χρονιά.
Από την 1η Ιουλίου ως τις 15 Αυγούστου ένας επίμονος αντικυκλώνας κράτησε την Ευρώπη χωρίς σύννεφα και χωρίς βροχή. Το έδαφος έχανε περισσότερο νερό από όσο έπαιρνε, και η ξηρασία βάθυνε μέσα στον Αύγουστο. Στη δυτική και τη νοτιοκεντρική Ευρώπη οι θερμοκρασίες έτρεξαν έως και 4 βαθμούς πάνω από τα κανονικά επίπεδα, ενώ σε περιοχές της Γαλλίας και στα Πυρηναία η απόκλιση έφτασε τους 6 βαθμούς. Σε μεγάλο μέρος των περιοχών που χτυπήθηκαν μετρήθηκαν πάνω από 15 ημέρες με μέγιστες από 35 βαθμούς και πάνω, ενώ τοπικά ξεπέρασαν και τις 25.
Οι φετινές αποδόσεις καλαμποκιού σε σύγκριση με τον μέσο όρο 2021-2025. Με κόκκινο οι περιοχές που χάνουν πάνω από 10%, με τη Γαλλία στους 6,50 τόνους ανά εκτάριο και την Ουγγαρία στους 3,85. Ρουμανία και Βουλγαρία ξεπερνούν τον μέσο όρο τους κατά 10% και πλέον.
Οι απώλειες ανά καλλιέργεια
Χειρότερα από όλες πέρασε η σόγια. Η πρόβλεψη κατεβαίνει στους 2,31 τόνους ανά εκτάριο από 2,67 της πενταετίας, ενώ μέσα σε έναν μόνο μήνα η εκτίμηση κόπηκε κατά 12%. Ακολουθεί το ενσιρωμένο καλαμπόκι με 37,8 τόνους ανά εκτάριο, 12% χαμηλότερα, νούμερο που αφορά κυρίως τις κτηνοτροφικές μονάδες.
Το καλαμπόκι για καρπό, που κυριαρχεί στις περιοχές όπου χτύπησε η ξηρασία, μένει στους 6,61 τόνους ανά εκτάριο, 5% κάτω και από την εκτίμηση του προηγούμενου μήνα. Οι πατάτες χάνουν 6% και πέφτουν στους 34,6 τόνους ανά εκτάριο, τα ζαχαρότευτλα 5% στους 72,2, η ελαιοκράμβη 4% και ο ηλίανθος 3%.
Πίσω από όλα αυτά τα νούμερα κρύβεται ο ίδιος κανόνας. Ό,τι είχε προλάβει να ωριμάσει γλίτωσε. Ό,τι γέμιζε ακόμη καρπό τον Ιούλιο και τον Αύγουστο πλήρωσε το τίμημα.
[ΕΙΚΟΝΑ 2: eu-crop-yield-changes-2026-el.png] Λεζάντα: Καμία ανοιξιάτικη καλλιέργεια δεν γλίτωσε τη μείωση, ενώ τα χειμερινά σιτηρά κράτησαν τη μέση επίδοση της πενταετίας. Πηγή: JRC MARS Bulletin Vol. 34 No. 7, Αύγουστος 2026.
Γιατί γλίτωσαν τα χειμερινά σιτηρά
Με τη συγκομιδή σχεδόν τελειωμένη, σιτάρι και κριθάρι κλείνουν τη χρονιά στα επίπεδα της πενταετίας. Το σιτάρι δίνει 5,68 τόνους ανά εκτάριο, το μαλακό 5,88 και το κριθάρι 5,02, ενώ το σκληρό σιτάρι βγαίνει 2% καλύτερο.
Δεν άντεξαν όμως περισσότερο από τα υπόλοιπα. Απλώς πρόλαβαν. Η ζέστη που ήρθε νωρίς μέσα στη σεζόν επιτάχυνε την ωρίμανση και έβγαλε τα σιτηρά από το χωράφι εβδομάδες νωρίτερα, πριν προλάβει να τα βρει ο καύσωνας του Ιουλίου. Το πέρασμα αυτό είχε και κόστος. Η γεμάτιση του κόκκου κόπηκε στη μέση, οι κόκκοι βγήκαν μικρότεροι και σε αρκετές περιοχές έπεσε η ποιότητα, ιδίως στα όψιμα σιτάρια της νότιας Γερμανίας, της Τσεχίας, της Αυστρίας και της Σλοβακίας. Οι τόνοι μαζεύτηκαν, η ποιότητα όχι πάντα.
Γαλλία και Ουγγαρία μετρούν τις μεγαλύτερες ζημιές
Η Γαλλία πέρασε το θερμότερο και δεύτερο ξηρότερο καλοκαίρι της τελευταίας εικοσαετίας, με μόνο το 2022 χειρότερο στην ξηρασία. Τρεις ακόμη καύσωνες σάρωσαν τη χώρα μέσα στο καλοκαίρι. Στην κεντροδυτική Γαλλία οι δορυφόροι κατέγραψαν τη χαμηλότερη βιομάζα που έχει μετρηθεί ποτέ στην περιοχή. Το γαλλικό καλαμπόκι κατεβαίνει στους 6,50 τόνους ανά εκτάριο, 28% κάτω από τη μέση επίδοση της πενταετίας και σε ιστορικό χαμηλό, ενώ όλες οι ανοιξιάτικες καλλιέργειες χάνουν από 7% έως 30%.
Αναλογικά όμως τα χειρότερα τα ζει η Ουγγαρία. Εκεί το καλαμπόκι πέφτει στους 3,85 τόνους ανά εκτάριο, 34% κάτω από τον μέσο όρο, και ο ηλίανθος χάνει 23%. Σε ολόκληρη την περίοδο έβρεξε μόλις 5 με 25 χιλιοστά στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας. Ως τα μέσα Αυγούστου φυτείες στις πεδιάδες είχαν ήδη ξεραθεί, ενώ πολλοί παραγωγοί θέρισαν χωράφια καλαμποκιού για ενσίρωμα προσπαθώντας να σώσουν ό,τι μπορούσαν. Ακόμη και τα χειμερινά σιτηρά, που είχαν συγκομιστεί νωρίτερα, βγήκαν 15% με 20% χαμηλότερα.
Στην Ιταλία δύο στις τρεις μέρες το θερμόμετρο ξεπέρασε τους 35 βαθμούς, ενώ στα βορειοδυτικά έβρεξε σχεδόν στα μισά από ό,τι συνήθως. Οι φετινές αποδόσεις κατεβαίνουν εκεί περίπου 15% κάτω από τον μέσο όρο, επίπεδο που είχε ξαναδεί η χώρα το 2003 και το 2022. Ακολουθούν η Τσεχία με 19% απώλεια στο καλαμπόκι, η Σλοβακία και το Βέλγιο με 18%, η Αυστρία με 15% και η Γερμανία με 13%.
Βουλγαρία και Ρουμανία σε αντίθετη πορεία
Λίγες εκατοντάδες χιλιόμετρα ανατολικότερα το καλοκαίρι κύλησε αλλιώς. Στη Βουλγαρία το καλαμπόκι φτάνει τους 5,52 τόνους ανά εκτάριο και ξεπερνά τη μέση επίδοση της πενταετίας κατά 29%, καθώς ο Ιούλιος έδωσε κανονικές βροχές και η άνθηση πέρασε χωρίς θερμική καταπόνηση. Στη Ρουμανία το καλαμπόκι δίνει 4,46 τόνους ανά εκτάριο, 11% πάνω από τον μέσο όρο, και ο ηλίανθος 10% πάνω, χάρη στην ανατολική και την κεντρική χώρα που κάλυψαν το έλλειμμα βροχής των δυτικών περιοχών.
Και οι δύο χώρες περιμένουν επιπλέον αποδόσεις ρεκόρ ή κοντά σε ρεκόρ στα χειμερινά σιτηρά. Η ψαλίδα ανάμεσα σε ανατολή και δύση είναι το βασικό χαρακτηριστικό της φετινής χρονιάς, και σε αυτή τη σωστή πλευρά βρίσκονται και η Ελλάδα με την Πορτογαλία, με το καλαμπόκι τους 1% και 6% πάνω από τον μέσο όρο.
Τι δείχνει η πρόγνωση για το φθινόπωρο
Οι βροχές που έφτασαν στα τέλη Αυγούστου στη δυτική και κεντρική Ευρώπη, από 30 ως 90 χιλιοστά και πάνω από 90 στις Άλπεις, βρήκαν τις ανοιξιάτικες καλλιέργειες να έχουν ήδη κλείσει τη γεμάτιση του καρπού. Δροσίζουν το έδαφος, δεν γυρίζουν όμως πίσω ό,τι χάθηκε.
Για το φθινόπωρο η πρόγνωση δεν φέρνει ανακούφιση. Από τον Σεπτέμβριο ως τον Νοέμβριο οι θερμοκρασίες αναμένονται με μεγάλη πιθανότητα πάνω από τα κανονικά επίπεδα σχεδόν σε όλη την Ευρώπη, με την κεντρική Ευρώπη έως και 2 βαθμούς πάνω από τη διάμεση τιμή της τελευταίας εικοσιτετραετίας. Περισσότερες βροχές προβλέπονται τον Σεπτέμβριο στη νότια Ευρώπη, με την υγρασία να ανεβαίνει βορειότερα μέσα στο φθινόπωρο, εδώ όμως η αβεβαιότητα των μοντέλων είναι μεγαλύτερη.
Πηγές
- Κοινό Κέντρο Ερευνών Ευρωπαϊκής Επιτροπής. (2026). JRC MARS Bulletin, Crop monitoring in Europe, August 2026, Vol. 34 No. 7. Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Λουξεμβούργο.
