Halk arasında “gökyüzü çiçeği” olarak da bilinen kurşunkökü, tekdüze bir bahçeye, terasa veya balkona mavi renk katmanın en kolay ve hızlı yollarından biridir.
Kurşunkökü bu lakabını, çiçeklerinin taşıdığı tüm gökyüzü mavisi tonlarından almıştır.
Pek çok bahçıvan ve bitki sever, kurşunkökü çiçeklerinin eterik mavisini begonvillerin pembe ve kırmızı çiçekleriyle birleştirir ve bu iki bitkiyi yan yana, toprakta ya da saksılarda diker.
Kurşunkökü (Plumbago auriculata, Plumbaginaceae), Güney Afrika’ya özgü çok yıllık bir bitkidir. Yoğun tırmanıcı yapısıyla bilinir; bu nedenle çoğu zaman başka bir ağaç ya da sabit bir yapıdan (örneğin çit) faydalanarak büyüdüğünü görürüz ve bazen 4 metreden (13 feet) fazla bir yüksekliğe ulaşabilir. Bu özelliği ve yoğun bitki örtüsü üretmesi nedeniyle, kurşunkökü genellikle doğal bir çit olarak kullanılır ve bahçede mahremiyet sağlar. Eğimli arazileri kaplamak için de kullanılabilir.
Kurşunkökü, minimum bakım gereksinimi nedeniyle “Ekip Unut” bitkilerinden biridir. Bu nedenle yeni başlayan bahçıvanlar için ideal bir bitkidir. Ortam koşullarına bağlı olarak herdem yeşil veya yarı-herdem yeşil olabilir. Kışların hafif geçtiği ve sıcaklıkların nadiren sıfırın altına düştüğü bölgelerde, bitki yapraklarını yıl boyunca korur ve bazı durumlarda bu dönemde çiçek bile açar.
Kurşunkökü ayrıca saksıda da gayet güzel büyüyebilir. Bu durumda, balkonumuza renkli bir katkı sağlarken aynı zamanda doğal bir çit görevi de görebilir.
Saksıda uzun yıllar boyunca gelişip çiçek açacak bir kurşunkökü yetiştirmek için aşağıdaki adımları takip etmemiz gerekir:
Kurşunkökü Bitkisi Satın Almak
Kurşunkökü satın alma işlemine mahallemizdeki bir fidanlıktan, ilkbahar sonu ile yaz başı arasında başlarız. 1-1,5 metre (4,9 feet) boyunda olan 3 orta boy saksı bitkisinin fiyatı yaklaşık 22 euro (25 dolar) civarındadır.
Budama
Kurşunkökü satın aldıktan sonra yapmamız gereken ilk şey, budama makası kullanarak kuru bitki örtüsünü ve solmuş çiçekleri temizlemektir. Önce, olgunlaşıp solmaya başlamış olan çiçekleri, önceki dallanma noktasına kadar keseriz. Bu sayede, bitkinin kaynaklarını ve değerli besinlerini daha az ama daha güzel çiçeklere ve genç tomurcuklara yönlendirmesine yardımcı oluruz.
Budama sırasında kullanacağımız budama makasının yüksek kalitede olması ve ilgili sertifikalara sahip olması gerekir.
Saksıya Dikim (Şaşırtma)
İlk hafif budamadan hemen sonra, kurşunkökü bitkilerini daha büyük saksılara dikmemiz gerekir. Tercihen topraktan yapılmış saksılar kullanılmalıdır. Plastik saksıların aksine, bu malzeme gözeneklidir ve aşırı toprak nemini azaltmaya yardımcı olur. Elbette saksının malzemesi ne olursa olsun, birkaç dakika içinde fazla suyun tahliyesini sağlamak için altına delikler açmamız gerekir.
Kurşunkökü, toprak açısından özel bir gereksinime sahip değildir. İyi drenaj sağlayan bir torf karışımı tercih edebiliriz ve buna nehir kumu karıştırarak, son aşamada biraz kompost ekleyebiliriz.
Saksı İçin En Uygun Yerin Seçilmesi
Pek çok süs bitkisinde olduğu gibi, saksılarımızı yerleştireceğimiz noktayı dikkatli seçmeliyiz. Alan yeterince güneş almıyorsa ve doğrudan güneş ışığına en az 6 saat boyunca maruz kalmıyorsa, kurşunkökü daha az ve kalitesiz (zayıf) çiçekler üretecektir. Bu durumda çiçeklenmenin yerine yeşil yapraklanma baskın olur. Ayrıca, kuvvetli rüzgarların hassas çiçeklerini dağıtacağı için rüzgardan korunaklı (rüzgar almayan) bir yer tercih etmeliyiz.
Kurşunkökü’nün Gübrelenmesi
Kurşunkökü saksıda büyüyorsa, toprak yerine besin takviyesi yapılması gerekebilir. Özellikle ilkbahar-yaz döneminde gübreleme çok önemli bir rol oynar. En iyisi, her 6-8 haftada bir suda çözünebilen 7-7-7 veya 10-10-10 NPK gübresi kullanmaktır. Her gübre ürününün etiketi üzerinde, üretici tarafından önerilen dozaj yazılıdır; çoğu durumda 1 kapak gübreyi 3 litre suya karıştırırız. Bu karışım, 2 büyük saksının sulanması için yeterlidir. Yaprakların ıslanmamasına dikkat etmeliyiz. Son gübrelemenin yaz sonunda yapılması önerilir, sonbaharda yapılması ise bitki için zararlı olabilir.
Kurşunkökü’nün Su İhtiyacı – Sulama
Kurşunkökü genel olarak orta düzeyde suya ihtiyaç duyar. Yazın yüksek sıcaklıklar sırasında bile, 2-3 gün boyunca susuz kalmaya dayanabilir. Genel bir kural olarak, ilkbaharda haftada ortalama bir kez sulamak yeterlidir; yazın ise haftada 2-3 kez sulamak gerekebilir. Saksının toprağını parmaklarımızla kontrol edip tamamen kuruduğundan emin olduktan sonra sulama yapılması önerilir.
Kurşunkökü Bitkilerimizin Budanması
Kurşunkökü gibi hızlı büyüyen ve güçlü tırmanma yeteneği olan bitkilerde budama çok önemlidir. Budama, bitkiyi kompakt bir çalı haline getirme, sabit bir noktaya yönlendirme veya eğimli bir araziyi kaplama amacıyla yapılabilir. Ancak tamamen budanmadan büyümesine izin verirsek, daha sonra kontrol altına almak oldukça zor olabilir. Her durumda, esas budama işlemi kış sonu - ilkbahar başında yapılmalı ve bu işlem bir sonraki büyüme sezonunda bitkinin yeşil aksamını ve çiçeklenmesini önemli ölçüde artıracaktır.
Kurşunkökü, yeni çıkan sürgünlerinde çiçek açtığı için, budamadan birkaç hafta sonra kuvvetli şekilde çiçeklenir. Ana gövdeden çıkan büyük sürgünleri bile kesmekten korkmayın. Ek olarak, büyüme dönemi boyunca sık sık uç alma ve solmuş çiçekleri temizleme işlemleri yapılabilir.
Yaklaşık Her Üç Yılda Bir Daha Büyük Saksıya Şaşırtma
İlk yılın ilkbahar-yaz döneminde, fidanlıktan aldığımız plastik saksıdan biraz daha büyük bir saksıyla başlarız. Örneğin, fidanlıktan aldığımız saksılar 6-9 litrelikti ve biz bunları 20 litrelik saksılara şaşırttık.
Saksı değişimi, küçükten büyüğe doğru kademeli olarak yapılmalıdır: Örneğin 20 litrelik (genellikle 30 cm - 1 foot derinlikte) saksıdan 2-3 yıl sonra 30 litrelik (genellikle 38-40 cm - 1.3 foot derinlikte) saksıya geçiş yapılır.
Yukarıdaki tüm adımları ve ilkeleri takip edersek, kurşunkökü bitkilerimiz yıllarca yaşayacak ve bizi bolca renkli çiçeklerle ödüllendirecektir.
