Τον Σεπτέμβριο του 2026 το φυσικό αέριο στην Ευρώπη κόστιζε 2,3 φορές όσο τον Σεπτέμβριο του 2025, ενώ στις πέντε προηγούμενες φορές από το 1985 που η τιμή του ανέβηκε 50% ή περισσότερο μέσα σε τρεις μήνες, η ουρία ήταν ακριβότερη τρεις μήνες αργότερα μόνο στις δύο, σύμφωνα με ανάλυση του Wikifarmer στις μηνιαίες τιμές εμπορευμάτων της Παγκόσμιας Τράπεζας. Το ερώτημα έχει πρακτική σημασία επειδή το φυσικό αέριο είναι η βασική πρώτη ύλη των αζωτούχων λιπασμάτων, και επειδή από τον Ιούνιο ως τον Σεπτέμβριο του 2026 η τιμή του ανέβηκε 67,6%.
Το φυσικό αέριο στην Ευρώπη κοστίζει 2,3 φορές όσο πέρυσι
Η τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έφτασε τον Σεπτέμβριο του 2026 τα 25,42 δολάρια ανά εκατομμύριο βρετανικές θερμικές μονάδες (MMBtu), από 11,12 δολάρια τον Σεπτέμβριο του 2025, με άνοδο 128,6% και στο υψηλότερο επίπεδο από τον Δεκέμβριο του 2022, όταν ήταν 36,04 δολάρια (Παγκόσμια Τράπεζα). Η άνοδος ήταν σταθερή μέσα στο καλοκαίρι, από 15,17 δολάρια τον Ιούνιο σε 18,06 τον Ιούλιο, 21,11 τον Αύγουστο και 25,42 δολάρια τον Σεπτέμβριο. Την ίδια εικόνα δίνει και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, που στη δική του σειρά για το φυσικό αέριο της Ευρώπης καταγράφει 25,49 δολάρια τον Σεπτέμβριο του 2026 έναντι 11,00 έναν χρόνο νωρίτερα, δηλαδή άνοδο 131,7% (ΔΝΤ, Primary Commodity Prices).
Οι δύο διεθνείς τιμές της ουρίας κινούνται αντίθετα
Η τιμή FOB της ουρίας στη Μέση Ανατολή που δημοσιεύει η Παγκόσμια Τράπεζα ήταν τον Σεπτέμβριο του 2026 στα 407,5 δολάρια ανά τόνο, 11,6% χαμηλότερα από τα 461,1 δολάρια του Σεπτεμβρίου του 2025 και 10,1% χαμηλότερα από τον Ιούνιο, ενώ τον Απρίλιο του 2026 είχε φτάσει τα 856,9 δολάρια, την υψηλότερη τιμή από τον Απρίλιο του 2022. Η σειρά του ΔΝΤ για την ουρία δείχνει αντίθετα άνοδο 9,9% στο ίδιο διάστημα, από 236,86 σε 260,27 δολάρια ανά κοντό τόνο, δηλαδή περίπου 286,9 δολάρια ανά μετρικό τόνο. Η διαφορά δεν οφείλεται στη μονάδα, καθώς και μετά τη μετατροπή η τιμή του ΔΝΤ είναι περίπου 30% χαμηλότερη από της Παγκόσμιας Τράπεζας, οπότε οι δύο σειρές πιθανότατα αφορούν διαφορετικές αγορές αναφοράς, και τα αρχεία του ΔΝΤ δεν αναφέρουν ποια αγορά καλύπτει η δική του. Το αν η ουρία είναι σήμερα ακριβότερη ή φθηνότερη από πέρυσι εξαρτάται επομένως από τη σειρά που διαβάζει κανείς.
Μετά από πέντε απότομες ανόδους του αερίου η ουρία ακρίβυνε μόνο δύο φορές
Από το 1985 η τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη ανέβηκε 50% ή περισσότερο μέσα σε τρεις μήνες σε έξι περιόδους, τον Αύγουστο του 2020, τον Ιούνιο του 2021, τον Ιούλιο του 2022, τον Οκτώβριο του 2023, τον Μάρτιο του 2026 και τώρα τον Σεπτέμβριο του 2026, ενώ από το 1985 ως το 2019 δεν υπήρξε καμία. Στις πέντε περιόδους που έχουν ολοκληρωθεί η τιμή της ουρίας τρεις μήνες αργότερα ήταν 1,8% χαμηλότερη, 6,5% υψηλότερη, 5,9% υψηλότερη, 18,5% χαμηλότερη και 37,6% χαμηλότερη, και έξι μήνες αργότερα πάλι υψηλότερη μόνο στις δύο από τις πέντε, με +34,3%, +126,3%, −26,2%, −22,2% και −43,8%.
Πηγή: ανάλυση του Wikifarmer στις μηνιαίες τιμές της Παγκόσμιας Τράπεζας (Pink Sheet, ενημέρωση 2 Οκτωβρίου 2026).
Τον Μάρτιο του 2026 η ουρία είχε ήδη ανέβει 84,9% στους ίδιους τρεις μήνες με το αέριο, την περίοδο που η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή από τα τέλη Φεβρουαρίου επηρέασε τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, και τους επόμενους τρεις μήνες υποχώρησε 37,6%. Τον Σεπτέμβριο του 2026, αντίθετα, το αέριο ανέβηκε 67,6% από τον Ιούνιο ενώ η ουρία της Μέσης Ανατολής υποχώρησε 10,1%.
Η σχέση αερίου και ουρίας είναι ασθενής και εμφανίζεται μετά το 2015
Από τον Απρίλιο του 2015, όταν η Παγκόσμια Τράπεζα άρχισε να χρησιμοποιεί για την Ευρώπη την τιμή TTF, ως τον Σεπτέμβριο του 2026 η μηνιαία μεταβολή της τιμής του αερίου συσχετίζεται με τη μεταβολή της ουρίας τον επόμενο μήνα με συντελεστή περίπου 0,3, δηλαδή η σχέση είναι ασθενής. Χωρίς τους μήνες της ενεργειακής κρίσης, από τον Ιούλιο του 2021 ως τον Δεκέμβριο του 2022, ο συντελεστής πέφτει περίπου στο 0,2, ενώ από τον Ιούνιο του 2000 ως τον Δεκέμβριο του 2020 ήταν κοντά στο μηδέν, οπότε η σχέση εμφανίζεται μόνο τα τελευταία χρόνια και δεν αρκεί για να εκτιμηθεί η τιμή της ουρίας από την τιμή του αερίου.
Η τιμή της ουρίας ενδιαφέρει όσους αγοράζουν άζωτο για την άνοιξη
Στο βόρειο ημισφαίριο οι αζωτούχες λιπάνσεις των χειμερινών σιτηρών γίνονται κυρίως από τα τέλη του χειμώνα ως την άνοιξη, οπότε η τιμή της ουρίας τους επόμενους μήνες ενδιαφέρει παραγωγούς, συνεταιρισμούς και εμπόρους λιπασμάτων. Τα στοιχεία δεν δείχνουν ότι μια απότομη άνοδος του φυσικού αερίου ακολουθείται κατά κανόνα από ακριβότερη ουρία, αφού στις πέντε περιόδους η ουρία ήταν ακριβότερη τρεις μήνες αργότερα δύο φορές και έξι μήνες αργότερα επίσης δύο φορές. Για όποιον συγκρίνει το κόστος του αζώτου με την τιμή που παίρνει για τη σοδειά του, σε σχέση με το σιτάρι η ουρία έχει επιστρέψει στα συνηθισμένα επίπεδα από το 2000, ενώ τα φωσφορικά λιπάσματα παραμένουν ακριβά.
Τα στοιχεία δείχνουν τι έγινε σε προηγούμενες περιόδους και δεν αποτελούν πρόβλεψη. Οι μηνιαίες τιμές της Παγκόσμιας Τράπεζας για τον Οκτώβριο αναμένονται στις αρχές Νοεμβρίου, και ένα ολοκληρωμένο επεισόδιο με τρεις μήνες μετά τον Σεπτέμβριο θα υπάρχει τον Ιανουάριο του 2027.
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί το φυσικό αέριο επηρεάζει την τιμή των λιπασμάτων; Το φυσικό αέριο είναι η βασική πρώτη ύλη για την παραγωγή αμμωνίας, από την οποία παράγονται η ουρία και τα περισσότερα αζωτούχα λιπάσματα.
Είναι σήμερα η ουρία ακριβότερη ή φθηνότερη από πέρυσι; Εξαρτάται από τη σειρά τιμών. Η τιμή FOB της Μέσης Ανατολής της Παγκόσμιας Τράπεζας ήταν τον Σεπτέμβριο του 2026 11,6% χαμηλότερη από πέρυσι, ενώ η σειρά του ΔΝΤ ήταν 9,9% υψηλότερη.
Πόσες φορές ανέβηκε τόσο απότομα το φυσικό αέριο; Από το 1985 η τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη ανέβηκε 50% ή περισσότερο μέσα σε τρεις μήνες σε έξι περιόδους, όλες από το 2020 και μετά, με την πιο πρόσφατη τον Σεπτέμβριο του 2026.
Ήταν το 2021 εξαίρεση; Τον Ιούνιο του 2021 το αέριο είχε ανέβει 68,0% σε τρεις μήνες και η ουρία ήταν 126,3% ακριβότερη έξι μήνες αργότερα, η μεγαλύτερη άνοδος στις πέντε περιόδους. Στις άλλες τέσσερις περιόδους η ουρία έξι μήνες αργότερα ήταν ακριβότερη μόνο μία φορά.
Σημαντικές σημειώσεις
Η ανάλυση έγινε από το Wikifarmer τον Οκτώβριο του 2026 με βάση τις μηνιαίες τιμές της Παγκόσμιας Τράπεζας (Pink Sheet, ενημέρωση 2 Οκτωβρίου 2026) και, για τη σύγκριση των σειρών, τις μηνιαίες τιμές εμπορευμάτων του ΔΝΤ (PCPS, έκδοση της 6ης Οκτωβρίου 2026). Οι τιμές είναι μηνιαίοι μέσοι όροι σε τρέχοντα δολάρια και δεν είναι οι τιμές που πληρώνουν οι παραγωγοί σε κάθε χώρα. Η τιμή του φυσικού αερίου της Ευρώπης της Παγκόσμιας Τράπεζας είναι η τιμή TTF από τον Απρίλιο του 2015, ενώ πριν βασιζόταν σε τιμές εισαγωγής στα σύνορα, και η ουρία είναι τιμή FOB Μαύρης Θάλασσας ως τον Φεβρουάριο του 2022 και FOB Μέσης Ανατολής από τον Μάρτιο του 2022, οπότε οι περίοδοι του 2020 και του 2021 αφορούν την ουρία της Μαύρης Θάλασσας. Μια περίοδος ορίζεται από τον πρώτο μήνα στον οποίο η τιμή του αερίου είναι 50% ή περισσότερο υψηλότερη από τρεις μήνες νωρίτερα, και η μεταβολή της ουρίας μετριέται από τον ίδιο μήνα. Πέντε περίοδοι είναι λίγες για να στηρίξουν κανόνα. Όλοι οι αριθμοί επανυπολογίστηκαν ανεξάρτητα από τα αρχικά αρχεία.
Πηγές
- Παγκόσμια Τράπεζα. (2026). Commodity Markets, Pink Sheet, μηνιαίες ιστορικές τιμές (έκδοση Οκτωβρίου 2026). World Bank.
- Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. (2026). Primary Commodity Price System (PCPS). IMF Data.
