Τον Σεπτέμβριο του 2026 ένας τόνος φωσφορικού διαμμωνίου (DAP) κόστιζε στη διεθνή αγορά όσο 2,31 τόνοι σιταριού, αναλογία που ήταν υψηλότερη μόνο σε 34 από τους 717 μήνες από το 1967, σύμφωνα με ανάλυση του Wikifarmer στις μηνιαίες τιμές εμπορευμάτων της Παγκόσμιας Τράπεζας. Η ουρία, που τον Απρίλιο έφτασε στην ακριβότερη αναλογία με το σιτάρι από το 1960, έχει επιστρέψει στα συνηθισμένα επίπεδα των μηνών από το 2000, καθώς η τιμή της έπεσε κάτω από το μισό ενώ το σιτάρι ακρίβυνε. Οι αναλογίες αυτές αφορούν άμεσα τη φθινοπωρινή σπορά των χειμερινών σιτηρών, αφού ο φώσφορος δίνεται συνήθως με τη βασική λίπανση κατά τη σπορά.
Ένας τόνος DAP κοστίζει όσο 2,31 τόνοι σιταριού
Η τιμή του DAP στα λιμάνια των ΗΠΑ στον Κόλπο του Μεξικού ήταν 800,6 δολάρια ανά τόνο τον Σεπτέμβριο του 2026, η υψηλότερη από τον Μάιο του 2022 και 44,3% πάνω από τον Σεπτέμβριο του 2024, ενώ ίση ή υψηλότερη τιμή είχε καταγραφεί μόνο από τον Μάρτιο ως τον Οκτώβριο του 2008 και από τον Μάρτιο ως τον Μάιο του 2022 (Παγκόσμια Τράπεζα). Την ίδια περίοδο το αμερικανικό σιτάρι HRW ανέβηκε στα 347 δολάρια ανά τόνο, 48,4% πάνω από έναν χρόνο νωρίτερα και στο υψηλότερο επίπεδο από τον Μάιο του 2023, σε μια χρονιά με τη χαμηλότερη σοδειά χειμερινού σιταριού στις ΗΠΑ από το 1965.
Η άνοδος του σιταριού μείωσε την αναλογία από τους 3,34 τόνους του Σεπτεμβρίου του 2025 στους 2,31, το χαμηλότερο επίπεδο από τον Φεβρουάριο του 2025. Η αναλογία παραμένει όμως 45,3% πάνω από τη διάμεση τιμή των μηνών από το 2000, που είναι 1,59 τόνοι, και 80,9% πάνω από τη διάμεση τιμή όλων των μηνών από το 1967, ενώ υψηλότερη ήταν μόνο σε μήνες του 1974, του 1975, του 2008, του 2010 και του 2015 και σε όλους τους μήνες από τον Μάρτιο του 2025 ως τον Αύγουστο του 2026.
Σε καλαμπόκι το DAP ήταν ακριβότερο μόνο το 2008 και σε μήνες του 2025 και του 2026
Με το αμερικανικό καλαμπόκι στα 239,6 δολάρια ανά τόνο, ένας τόνος DAP κόστιζε τον Σεπτέμβριο όσο 3,34 τόνοι καλαμποκιού, λίγο πάνω από το διπλάσιο της διάμεσης τιμής όλων των μηνών από το 1967, που είναι 1,65 τόνοι. Από το 1967 μόνο 20 μήνες είχαν υψηλότερη αναλογία, οι 9 μέσα στο 2008 και οι υπόλοιποι 11 μέσα στο 2025 και στο 2026, ενώ η υψηλότερη τιμή, 4,97 τόνοι, καταγράφηκε τον Οκτώβριο του 2008. Στον τρέχοντα κύκλο η αναλογία έφτασε τους 4,29 τόνους τον Αύγουστο του 2025, και η τιμή του Σεπτεμβρίου είναι η χαμηλότερη από τον Μάρτιο του 2026.
Η ουρία έφτασε τον Απρίλιο στην ακριβότερη αναλογία με το σιτάρι από το 1960
Η τιμή της ουρίας ανέβηκε 81,5% μέσα σε δύο μήνες, από 472 δολάρια ανά τόνο τον Φεβρουάριο σε 856,9 δολάρια τον Απρίλιο του 2026, επίπεδο που είχε ξεπεραστεί μόνο τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο του 2021 και τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 2022. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, η άνοδος οφειλόταν σε μεγάλες διακοπές των εξαγωγών μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, βασικής οδού για τις εξαγωγές λιπασμάτων της Μέσης Ανατολής, που αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τέταρτο των παγκόσμιων εξαγωγών ουρίας.
Τον Απρίλιο ένας τόνος ουρίας κόστιζε όσο 3,04 τόνοι σιταριού και 4,00 τόνοι καλαμποκιού, οι υψηλότερες αναλογίες από το 1960. Πριν από το 2026, η υψηλότερη αναλογία ήταν 2,52 τόνοι σιταριού τον Σεπτέμβριο του 2008 και 3,62 τόνοι καλαμποκιού τον Νοέμβριο του 2021, ενώ την άνοιξη του 2026 και οι τρεις μήνες από τον Μάρτιο ως τον Μάιο ξεπέρασαν την κορυφή του 2008 για το σιτάρι. Στην ΕΕ η άνοδος των τιμών του αζώτου συνοδεύτηκε τον Μάιο από την υιοθέτηση του Σχεδίου Δράσης για τα Λιπάσματα.
Η ουρία επέστρεψε στα συνηθισμένα επίπεδα από το 2000
Από τον Απρίλιο ως τον Σεπτέμβριο η τιμή της ουρίας έπεσε 52,4%, στα 407,5 δολάρια ανά τόνο, και ήταν 11,6% χαμηλότερη από έναν χρόνο νωρίτερα, ενώ το σιτάρι ανέβηκε την ίδια περίοδο 23,0%. Έτσι ένας τόνος ουρίας κοστίζει πλέον όσο 1,17 τόνοι σιταριού, δηλαδή 1,9% κάτω από τη διάμεση τιμή των μηνών από το 2000, ενώ σε καλαμπόκι η αναλογία είναι 1,70 τόνοι, 11,0% πάνω από τη διάμεση τιμή της ίδιας περιόδου.
Το TSP είναι επίσης ακριβό σε σχέση με το σιτάρι
Το τριπλό υπερφωσφορικό (TSP) κόστιζε τον Σεπτέμβριο όσο 1,99 τόνοι σιταριού, αναλογία που ήταν υψηλότερη μόνο σε 41 από τους 801 μήνες από το 1960, οπότε η εικόνα δεν περιορίζεται στο DAP. Το χλωριούχο κάλιο, αντίθετα, κόστιζε όσο 1,06 τόνοι σιταριού, λίγο κάτω από τη διάμεση τιμή από το 2000. Ήδη τον Μάιο η Παγκόσμια Τράπεζα σημείωνε ότι, παρά την άνοδο της τιμής του, η οικονομική προσιτότητα του καλίου σε σχέση με τις τιμές των τροφίμων παρέμενε κοντά στα επίπεδα πριν από το 2020.
| Αναλογία τιμών | Σεπτέμβριος 2026 | Διάμεση τιμή από το 2000 | Μήνες με ίση ή χαμηλότερη αναλογία, όλη η σειρά | Μήνες με ίση ή χαμηλότερη αναλογία, από το 2000 | Υψηλότερη μηνιαία τιμή |
| DAP προς σιτάρι | 2,31 | 1,59 | 95,3% | 90,7% | 3,83 τον Οκτώβριο του 2008 |
| DAP προς καλαμπόκι | 3,34 | 2,08 | 97,2% | 93,8% | 4,97 τον Οκτώβριο του 2008 |
| TSP προς σιτάρι | 1,99 | 1,46 | 94,9% | 89,7% | 4,06 τον Οκτώβριο του 2008 |
| Ουρία προς σιτάρι | 1,17 | 1,20 | 73,4% | 46,4% | 3,04 τον Απρίλιο του 2026 |
| Ουρία προς καλαμπόκι | 1,70 | 1,53 | 83,0% | 63,6% | 4,00 τον Απρίλιο του 2026 |
| Χλωριούχο κάλιο προς σιτάρι | 1,06 | 1,13 | 75,9% | 40,5% | 2,95 τον Μάρτιο του 2009 |
Πηγή: ανάλυση του Wikifarmer στις μηνιαίες τιμές της Παγκόσμιας Τράπεζας (Pink Sheet, ενημέρωση 2 Οκτωβρίου 2026), σε δολάρια ανά τόνο, ως τον Σεπτέμβριο του 2026. Η αναλογία δείχνει πόσοι τόνοι σιτηρού έχουν την αξία ενός τόνου λιπάσματος. Η σειρά αρχίζει τον Ιανουάριο του 1960, για το DAP τον Ιανουάριο του 1967. Η τιμή της ουρίας αφορά φορτώσεις από τη Μέση Ανατολή από τον Μάρτιο του 2022 και από τη Μαύρη Θάλασσα πριν από αυτόν. Η τιμή του χλωριούχου καλίου αφορά τη Βραζιλία από τον Ιανουάριο του 2020 και το Βανκούβερ πριν από αυτόν.
Η αναλογία δείχνει πόσους τόνους σιτηρού κοστίζει ένας τόνος λιπάσματος
Η αναλογία προκύπτει αν διαιρεθεί η τιμή του λιπάσματος με την τιμή του σιτηρού τον ίδιο μήνα, οπότε δεν επηρεάζεται από τον πληθωρισμό ούτε από τη συναλλαγματική ισοτιμία, αφού και οι δύο τιμές είναι σε δολάρια. Πρόκειται για διεθνείς τιμές εμπορίου, που διαφέρουν από τις τιμές που πληρώνει ή εισπράττει ο Έλληνας παραγωγός, καθώς το σιτάρι της σειράς είναι το αμερικανικό HRW, ένα μαλακό σιτάρι αρτοποιίας, και το καλαμπόκι το αμερικανικό κίτρινο Νο 2, ενώ το ελληνικό σκληρό σιτάρι και τα λιπάσματα στη λιανική έχουν δικές τους τιμές. Η αναλογία δείχνει επομένως πώς κινείται η διεθνής αγορά, ενώ το κόστος κάθε εκμετάλλευσης εξαρτάται από τις τιμές που πληρώνει στην πράξη.
Σε σχέση με το σιτάρι, η ουρία είναι πλέον κοντά στη διάμεση τιμή από το 2000, ενώ το DAP της βασικής λίπανσης κοστίζει περίπου 45% περισσότερο
Η φθινοπωρινή σπορά γίνεται με ακριβό φώσφορο και φθηνότερο άζωτο
Για τα χειμερινά σιτηρά που σπέρνονται αυτούς τους μήνες, ένας τόνος DAP για τη βασική λίπανση κοστίζει σε σιτάρι περίπου 45% περισσότερο από τη διάμεση τιμή των μηνών από το 2000, οπότε μια πρόσφατη ανάλυση εδάφους βοηθά να δοθεί η ποσότητα φωσφόρου που χρειάζεται πραγματικά το χωράφι. Για το άζωτο της επιφανειακής λίπανσης, που ακολουθεί αργότερα μέσα στον χειμώνα, η επιλογή ανάμεσα σε ουρία 46-0-0 και νιτρική αμμωνία γίνεται σήμερα με τιμή ουρίας που, σε σχέση με το σιτάρι, βρίσκεται κοντά στη διάμεση τιμή από το 2000, αν και την άνοιξη του 2026 η ίδια αναλογία έφτασε μέσα σε δύο μήνες στο υψηλότερο επίπεδο από το 1960.
|
Λιπάσματα για τη σπορά των σιτηρών Στο Farmclick θα βρείτε κοκκώδη λιπάσματα για τη βασική λίπανση και όλη την κατηγορία λιπασμάτων για την επιφανειακή λίπανση του χειμώνα. |
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο σιτάρι χρειάζεται για να αγοραστεί ένας τόνος DAP; Με τις διεθνείς τιμές του Σεπτεμβρίου του 2026, ένας τόνος DAP είχε την αξία 2,31 τόνων αμερικανικού σιταριού, ενώ η διάμεση τιμή των μηνών από το 2000 είναι 1,59 τόνοι.
Γιατί ακρίβυνε η ουρία την άνοιξη του 2026; Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, η άνοδος οφειλόταν στις διακοπές των εξαγωγών μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, βασικής οδού για τις εξαγωγές λιπασμάτων της Μέσης Ανατολής, που αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τέταρτο των παγκόσμιων εξαγωγών ουρίας. Η τιμή ανέβηκε 81,5% από τον Φεβρουάριο ως τον Απρίλιο.
Είναι ακόμη ακριβή η ουρία; Σε σχέση με το σιτάρι όχι. Τον Σεπτέμβριο ένας τόνος ουρίας κόστιζε όσο 1,17 τόνοι σιταριού, λίγο κάτω από τη διάμεση τιμή από το 2000, μετά από πτώση της τιμής της κατά 52,4% από τον Απρίλιο.
Είναι ακριβό και το κάλιο; Όχι σε σύγκριση με τα επίπεδα από το 2000. Ένας τόνος χλωριούχου καλίου κόστιζε τον Σεπτέμβριο όσο 1,06 τόνοι σιταριού, 5,9% κάτω από τη διάμεση τιμή της περιόδου.
Ισχύουν οι αναλογίες αυτές για τις τιμές στην Ελλάδα; Οι αναλογίες βασίζονται σε διεθνείς τιμές εμπορίου σε δολάρια και δείχνουν την κατεύθυνση της αγοράς. Οι τιμές λιανικής των λιπασμάτων και οι τιμές παραγωγού του σιταριού στην Ελλάδα διαφέρουν.
Σημαντικές σημειώσεις
Η ανάλυση είναι του Wikifarmer, με βάση τις μηνιαίες ονομαστικές τιμές σε δολάρια ανά τόνο που δημοσιεύει η Παγκόσμια Τράπεζα (Pink Sheet, ενημέρωση 2 Οκτωβρίου 2026, στοιχεία ως τον Σεπτέμβριο του 2026). Το DAP αφορά τιμή φόρτωσης στα λιμάνια των ΗΠΑ στον Κόλπο του Μεξικού, το TSP τιμή εισαγωγής στον ίδιο Κόλπο, η ουρία τιμή φόρτωσης στη Μέση Ανατολή από τον Μάρτιο του 2022 και στη Μαύρη Θάλασσα πριν από αυτόν, και το χλωριούχο κάλιο τιμή εισαγωγής κοκκώδους στη Βραζιλία από τον Ιανουάριο του 2020 και τιμή φόρτωσης στο Βανκούβερ πριν από αυτόν. Το σιτάρι HRW άλλαξε ποιότητα αναφοράς τον Ιούλιο του 2020. Για την ουρία, η αλλαγή του Μαρτίου του 2022 συμπίπτει με τη γενική άνοδο των λιπασμάτων εκείνου του μήνα και δεν φαίνεται να δημιουργεί ξεχωριστό άλμα, ενώ οι αναλογίες του Απριλίου του 2026 ξεπερνούν τις κορυφές πριν από το 2026 κατά 11% ως 21%. Τα ποσοστά των μηνών μετρούν πόσοι μήνες είχαν ίση ή χαμηλότερη αναλογία από τον Σεπτέμβριο του 2026, από τον Ιανουάριο του 1960 ή, για το DAP, από τον Ιανουάριο του 1967. Οι τιμές δίνονται σε δολάρια, όπως τις δημοσιεύει η Παγκόσμια Τράπεζα. Όλοι οι αριθμοί επανυπολογίστηκαν ανεξάρτητα από το αρχικό αρχείο. Τα στοιχεία δείχνουν συσχέτιση και όχι αιτία.
Πηγές
- World Bank. (2026). Commodity Markets, Pink Sheet monthly prices. World Bank Group.
- Baffes, J., & Temaj, K. (2026, 14 Μαΐου). Fertilizer prices surge as Strait of Hormuz disruptions tighten supplies. World Bank Data Blog.
