Η δεύτερη φάση της στήλης εξετάζει τα δύο ερωτήματα που απαντά ένας αγοραστής πριν από κάθε αγορά. Ξεκίνησε από τη δίκαιη τιμή ενός προϊόντος και περνά τώρα στο δεύτερο, στο από ποια επιχείρηση αξίζει να αγοράσει κανείς. Ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) που ενεργεί αυτόνομα, αυτό που στα αγγλικά λέγεται AI agent, είναι λογισμικό στο οποίο ο αγοραστής επιτρέπει να κάνει βήματα για λογαριασμό του, όπως να ψάξει και να συγκρίνει. Τέτοια εργαλεία βρίσκουν ήδη προμηθευτές και διαβάζουν τις προσφορές τους. Το τι μπορούν να επιβεβαιώσουν για αυτούς εξαρτάται από αποδείξεις που διαβάζει ένα πρόγραμμα, και η ΕΕ φτιάχνει δύο τέτοια κομμάτια, ένα πορτοφόλι για τις επιχειρήσεις και ένα κοινό αναγνωριστικό για τις εκμεταλλεύσεις.
Η επιλογή της σωστής επιχείρησης ξεκινά από την απόδειξη για το ποια είναι
Ένας αγοραστής που βάζει στη λίστα του έναν νέο προμηθευτή ελαιολάδου ζητά συνήθως τα ίδια έγγραφα κάθε φορά, όπως την καταχώριση της εταιρείας, τον αριθμό ΦΠΑ, το πιστοποιητικό βιολογικής παραγωγής όπου ισχύει και το όνομα του προσώπου που μπορεί να υπογράψει. Τα έγγραφα αυτά φτάνουν συχνά ως PDF και σαρωμένα αρχεία με email, και τα ελέγχει άνθρωπος. Ένα εργαλείο ΤΝ διαβάζει ένα PDF, αλλά δεν μπορεί να κρίνει μόνο του αν το έγγραφο είναι γνήσιο, αν ισχύει ακόμη ή αν εκδόθηκε για την εταιρεία που το έστειλε.
Οι τέσσερις όροι που χρησιμοποίησε η στήλη στην πρώτη της φάση ισχύουν και εδώ. Το εργαλείο χρειάζεται σύνδεση με το σημείο όπου φυλάσσεται η απόδειξη, και ο αγοραστής εξακολουθεί να αποφασίζει πόσο από τον έλεγχο μπορεί να ολοκληρώσει χωρίς άνθρωπο.
Τα πορτοφόλια επιχειρήσεων θα έχουν τα επαληθευμένα έγγραφα και τις εντολές μιας εταιρείας
Τον Νοέμβριο του 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τα ευρωπαϊκά πορτοφόλια επιχειρήσεων, ένα ψηφιακό εργαλείο στο οποίο μια εταιρεία ή ένας δημόσιος φορέας αποθηκεύει και υποβάλλει τα δεδομένα ταυτοποίησής του και ηλεκτρονικές βεβαιώσεις χαρακτηριστικών, δηλαδή επαληθευμένες δηλώσεις για την εταιρεία που εκδίδει μια αξιόπιστη πηγή. Η πρόταση ορίζει τρεις σκοπούς. Το πορτοφόλι επαληθεύει την ταυτότητα της εταιρείας και δίνει στο βασιζόμενο μέρος τα αποδεικτικά που ζητά, δίνει πρόσβαση σε ηλεκτρονικές υπογραφές, σφραγίδες και συστημένη ηλεκτρονική παράδοση, και επιτρέπει στην εταιρεία να δημιουργεί, να διαχειρίζεται και να αναθέτει εντολές σε εξουσιοδοτημένους εκπροσώπους.
Η εντολή καταγράφει ποιος μπορεί να ενεργεί για λογαριασμό της εταιρείας και για ποια θέματα, το ίδιο ερώτημα που στη λιανική απαντούν τα όρια δαπάνης και η έγκριση κάθε αγοράς για τα εργαλεία που ψωνίζουν για λογαριασμό πελατών. Η πρόταση ταυτοποιεί κάθε εταιρεία με τον ευρωπαϊκό μοναδικό ταυτοποιητή (EUID) που χρησιμοποιούν ήδη τα μητρώα επιχειρήσεων της ΕΕ, και δίνει στις ενέργειες που γίνονται μέσω του πορτοφολιού την ίδια νομική ισχύ με τις ίδιες ενέργειες όταν γίνονται αυτοπροσώπως ή σε χαρτί.
Το Συμβούλιο υιοθέτησε τη διαπραγματευτική του θέση στις 9 Ιουνίου 2026 και περιέγραψε τα πορτοφόλια ως τρόπο να γίνουν απλούστερες και ασφαλέστερες οι συναλλαγές των επιχειρήσεων, μεταξύ τους και με τις δημόσιες υπηρεσίες. Η Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ψήφισε στις 10 Σεπτεμβρίου και η Ολομέλεια επιβεβαίωσε στις 7 Οκτωβρίου την έναρξη των διαπραγματεύσεων με το Συμβούλιο. Ως τις 18 Νοεμβρίου δεν είχε ανακοινωθεί συμφωνία, οπότε οι τελικοί κανόνες και οι ημερομηνίες εφαρμογής τους δεν είναι ακόμη γνωστοί.
Η πρόταση της Επιτροπής αναφέρει ήδη την ΤΝ που ενεργεί αυτόνομα ως μελλοντική χρήση
Η αιτιολογική σκέψη 28 της πρότασης δίνει στην Επιτροπή την αρμοδιότητα να επικαιροποιεί τις τεχνικές προδιαγραφές των πορτοφολιών, ώστε να προστίθενται χαρακτηριστικά και τεχνολογίες για νέες περιπτώσεις χρήσης, «όπως η τεχνητή νοημοσύνη με χαρακτηριστικά πράκτορα», δηλαδή τα εργαλεία ΤΝ που ενεργούν αυτόνομα. Η σκέψη δεν περιγράφει πώς θα χρησιμοποιεί ένα τέτοιο εργαλείο το πορτοφόλι, και το τελικό κείμενο μπορεί να την αλλάξει. Δείχνει πάντως ότι όσοι γράφουν τους κανόνες περιμένουν λογισμικό που ενεργεί για λογαριασμό μιας εταιρείας να υποβάλλει ή να ελέγχει αυτές τις αποδείξεις.
Τα πορτοφόλια επιχειρήσεων στηρίζονται στα ευρωπαϊκά πορτοφόλια ψηφιακής ταυτότητας για τους πολίτες, τα οποία, σύμφωνα με την Επιτροπή, θα είναι διαθέσιμα σε κάθε κράτος μέλος ως το τέλος του 2026, οπότε θα πρέπει να τα αποδέχονται και οι δημόσιες αρχές.
Ένα κοινό αναγνωριστικό εκμεταλλεύσεων είναι από τις πρώτες αποστολές μιας νέας ευρωπαϊκής κοινοπραξίας
Στις 8 Σεπτεμβρίου 2026 η Επιτροπή σύστησε την Κοινοπραξία Ευρωπαϊκής Ψηφιακής Υποδομής για τον αγροδιατροφικό τομέα (EDIC), με μέλη την Αυστρία, την Κροατία, τη Φινλανδία, τη Γαλλία, την Ιταλία, τις Κάτω Χώρες, την Πολωνία, τη Ρουμανία, τη Σλοβενία και την περιφέρεια της Φλάνδρας, και με παρατηρητές τη Γερμανία, την Ιρλανδία, τη Λετονία και την Ισπανία. Έδρα της είναι το Παρίσι. Η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Κύπρος δεν περιλαμβάνονται στα μέλη ή στους παρατηρητές της απόφασης.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής της 1ης Οκτωβρίου, μία από τις πρώτες αποστολές της κοινοπραξίας είναι ένα κοινό ψηφιακό αναγνωριστικό εκμεταλλεύσεων (Digital Farm ID), ένα αναγνωριστικό για τις εκμεταλλεύσεις όλης της ΕΕ που συνδέεται με τα εθνικά συστήματα και θα ευθυγραμμιστεί με τις τεχνικές λύσεις των πορτοφολιών ψηφιακής ταυτότητας, ανάμεσά τους και των πορτοφολιών επιχειρήσεων. Η Επιτροπή προσθέτει ότι το αναγνωριστικό θα μπορούσε να δώσει σε υπηρεσίες ΤΝ ασφαλή πρόσβαση σε δεδομένα υψηλής ποιότητας και ότι η κοινοπραξία θα εξετάσει υπηρεσίες ΤΝ για τη διαχείριση κινδύνου, την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων και την πιστοποίηση άνθρακα.
Για έναν αγοραστή ελαιολάδου ή φρέσκων προϊόντων, ένα τέτοιο αναγνωριστικό θα συνέδεε μια παρτίδα με την εκμετάλλευση όπου παράχθηκε, σε μορφή που μπορεί να ελέγξει ένα πρόγραμμα. Για έναν παραγωγό, θα ήταν μία ακόμη απόδειξη που θα διάβαζε το εργαλείο του αγοραστή χωρίς να ζητήσει σαρωμένο έγγραφο.
Ορισμένοι έλεγχοι γίνονται ήδη σε δημόσια μητρώα της ΕΕ
Μέρος της απόδειξης είναι ήδη δημόσιο. Το σύστημα VIES της Επιτροπής ελέγχει αν ένας ευρωπαϊκός αριθμός ΦΠΑ είναι έγκυρος, έναν έναν ή σε δέσμες. Τα πιστοποιητικά των επιχειρήσεων βιολογικής παραγωγής δημοσιεύονται σε δημόσιο κατάλογο στο TRACES, το σύστημα της ΕΕ που έχει και τα εμπορικά έγγραφα και τα υγειονομικά πιστοποιητικά που χρησιμοποιούνται για τον εντοπισμό της διατροφικής απάτης.
Τα μητρώα αυτά απαντούν σε στενά ερωτήματα, όπως αν ένας αριθμός είναι έγκυρος ή αν ένα πιστοποιητικό είναι καταχωρισμένο, και δεν δείχνουν ποιος μπορεί να υπογράψει για την εταιρεία ούτε αν μια συγκεκριμένη παρτίδα προέρχεται από την εκμετάλλευση που γράφει το τιμολόγιο. Τα πορτοφόλια και το αναγνωριστικό εκμεταλλεύσεων προορίζονται να καλύψουν αυτό το κενό, όταν θα υπάρχουν και όταν θα τα χρησιμοποιούν οι επιχειρήσεις με τις οποίες συνεργάζεται ένας αγοραστής.
Πέντε σημεία που ελέγχει ο αγοραστής πριν το εργαλείο προτείνει προμηθευτή
- Ταυτότητα: αν το αποτέλεσμα του εργαλείου δείχνει την πηγή κάθε στοιχείου, όπως έλεγχο ΦΠΑ, καταχώριση σε μητρώο επιχειρήσεων ή πιστοποιητικό, και την ημερομηνία που το διάβασε.
- Ισχύς: αν τα πιστοποιητικά ελέγχθηκαν την ίδια μέρα στο μητρώο του φορέα που τα εκδίδει και όχι από ένα παλιό PDF.
- Εντολή: ποιος στην επιχείρηση του προμηθευτή μπορεί να υπογράψει ή να δεχτεί μια παραγγελία, και αν το εργαλείο επιτρέπεται να επικοινωνήσει ή να δεσμευτεί με οποιονδήποτε άλλον.
- Προέλευση: αν η εκμετάλλευση ή το ελαιοτριβείο πίσω από μια παρτίδα μπορεί να κατονομαστεί και να ελεγχθεί, ερώτημα στο οποίο θέλει να απαντήσει το κοινό αναγνωριστικό εκμεταλλεύσεων.
- Έγκριση: ποιο μέρος της λίστας μπορεί να ολοκληρώσει μόνο του το εργαλείο και ποιο περιμένει άνθρωπο, όπως σε κάθε βήμα που δημιουργεί δέσμευση.
Πηγές
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή. (2025). Πρόταση κανονισμού σχετικά με τη θέσπιση ευρωπαϊκών πορτοφολιών επιχειρήσεων, COM(2025) 838 final. EUR-Lex, 19 Νοεμβρίου 2025.
- Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (2026). European business wallets: Council adopts negotiating position. Δελτίο Τύπου, 9 Ιουνίου 2026.
- Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. (2026). Procedure file 2025/0358(COD): European Business Wallets. Legislative Observatory.
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή. (2026). Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2026/1978 της 8ης Σεπτεμβρίου 2026 σχετικά με τη σύσταση της Κοινοπραξίας Ευρωπαϊκής Ψηφιακής Υποδομής για τον αγροδιατροφικό τομέα. Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 9 Σεπτεμβρίου 2026.
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή. (2026). EDIC for Agri-Food launched to support digital innovation across Europe's food and agriculture sector. Shaping Europe's digital future, 1 Οκτωβρίου 2026.
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή. (χ.χ.). The legal and technical road to EU Digital Identity Wallets. EU Digital Identity Wallet.
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή. (χ.χ.). VIES VAT number validation. Taxation and Customs Union.
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή. (χ.χ.). Organic operator certificates. TRACES NT.







