İnsanlar genellikle minimum bakım ve sulama ile kolayca saksıda yetişebilen, aynı zamanda ilkbahardan sonbahara kadar renkli çiçekler açan ve bir yıldan fazla yaşayan bir çiçekli bitki olup olmadığını merak eder. Tüm bu koşulları karşılayan ilk bitki akla gelen, çok bilinen dimorfotekadır.
Dimorfotekayı halk arasında "renkli papatya" veya "Afrika papatyası" olarak da biliyoruz. Bu benzerlik papatyalarla olan akrabalığından kaynaklanır çünkü her iki bitki de aynı familyaya (Asteraceae) aittir ve Güney Afrika kökenlidir.
Dimorfoteka, gerçekten etkileyici bir bitkidir ve çok çeşitli parlak renklerde çiçekler üretir. Çoğu dimorfoteka türü çok yıllıktır, ancak çoğu zaman bu bitkilerin çiçek kalitesi yaşamlarının dördüncü veya beşinci yılından sonra düşer. Bu nedenle dimorfoteka meraklıları bu dönemde yeniden dikim yaparlar.
Ilıman iklim koşullarına sahip ülkelerde veya bölgelerde, dimorfoteka erken ilkbahardan sonbaharın ortalarına kadar güzel çiçekler verebilir.
Bu zengin ve renkli çiçeklenme yüksek bir fiyata mal olmaz; çünkü 12 küçük bitki sadece yaklaşık 20 dolara satın alınabilir. Renk çeşitliliğine ek olarak, bitki yapılarında da çeşitlilik gözlenir; bazıları daha dik, bazıları ise daha yayılıcıdır.
İlk olarak, dimorfotekaları daha büyük saksılara, tercihen terakotadan yapılmış olanlara dikmemiz gerekir. Plastik saksıların aksine, bu malzemenin gözenekleri vardır ve bitkilerimiz için zararlı olabilecek aşırı toprak neminin azalmasına yardımcı olur. Saksının malzemesi ne olursa olsun, birkaç dakika içinde fazla suyun dışarı akmasına izin veren drenaj delikleri açılması gerekir.
Dimorfoteka iyi drene olan kumlu topraklarda ve güneşli alanlarda gelişir. Kısmen kuraklığa ve sıcağa dayanıklıdır ancak yüksek nemden hoşlanmaz. Üstten sulamaktan kaçınmalıyız. Bitkinin tepesi (çiçekler, yapraklar ve sürgünler) kuru kalmalıdır. Bu bitki saksıda yetiştirilmeye son derece uygundur ve yıl boyunca taşınabilir; hatta birkaç günlüğüne içeri alınarak donlardan korunabilir. Saksıda yetiştirme, yabancı otlarla su, besin ve güneş ışığı rekabetini de azaltır.
Yeni saksılarına dikim yaptıktan hemen sonra, solmuş çiçekleri, onları taşıyan sapları ilk boğumdan (dal noktası) keserek temizlememiz gerekir. Bu işlem gereklidir çünkü bitkinin tüm enerjisini, besinlerini ve suyunu yeni tomurcuklara yönlendirmesine yardımcı olur ve bu tomurcuklar yakında canlı renkleriyle bizi şaşırtacaktır. Buna ek olarak, kahverengileşmiş veya solmakta olan yapraklara sahip sürgünleri de kesmeliyiz.
Bitkilerimizi taze tutmak ve daha uzun süre çiçeklenmelerini sağlamak için, bu tür budamaları 2-3 yıl boyunca yapmamız gerekir. Bu işlem yılın herhangi bir zamanında, özellikle ilkbahar ile sonbahar arasında daha sık yapılabilir.
Dimorfoteka’nın Budanması ve Solmuş Çiçeklerin Alınması
Bitkilerimizi ne kadar çok budarsak, o kadar çok büyür ve yeni sürgünler ile çiçekler oluştururlar. Her bitkinin yaşam amacı üremektir ve bu genellikle tohum oluşumu yoluyla gerçekleşir. Aynı şekilde, dimorfoteka bitkileri de biyolojik döngülerinin belirli bir aşamasında tohum üretmek üzere genetik olarak programlanmıştır. Ancak, çiçeklerin tohum üretmesine izin verirsek, bitki tüm enerjisini bu sürece yönlendirir ve çiçeklenmeyi durdurur.
Dolayısıyla, bitkilerimizin çiçeklenme süresini uzatmak istiyorsak, henüz olgunlaşmamış tohum içeren bitki kısımlarını çıkarmamız gerekir. Bu işleme uç alma (pinching) denir ve çoğu bahçıvan bu iki işlemi (uç alma ve solmuş çiçek temizleme) aynı anda yapar.
Solmuş çiçekleri budamak için kullanacağımız budama makasları yüksek kalitede olmalı ve ilgili sertifikalara sahip olmalıdır.
Dimorfoteka’nın Gübrelenmesi
Dimorfoteka saksılarda yetiştirildiğinde, ilkbahardan sonbahar başına kadar ayda bir kez sıvı gübre ile temel besin maddelerini sağlamamız gerekir. Uygun gübreleme, bitkinin iyi şekillenmiş, taze ve renkli çiçekler üretmesine yardımcı olur.
Gübrenin içeriğinde fosfor (P) oranının, diğer iki elementten (Azot - N, Potasyum - K) yüksek veya en azından eşit olmasına dikkat etmeliyiz (örneğin N-P-K 5-10-10 veya 6-10-4).
Her gübre ürününün etiketi üzerinde üretici tarafından önerilen doğru dozaj belirtilmiştir. Çoğu durumda, 3 litrelik bir sulama kabına üç kapak (ölçek) gübre karıştırılır. Bu miktar, beş saksı veya iki büyük çiçek kutusu (jardinyer) için yeterlidir.
Dimorfoteka’nın Su İhtiyaçları – Sulama
Saksılarımızı doğrudan güneş ışığı alan bir yere koyduğumuz için (günde en az 6 saat), özellikle yaz aylarında her gün sulama gerekebilir.
Yılın geri kalanında (ilkbahar ve sonbahar), sulama sıklığı haftada 1 ila 3 kez arasında değişir.
Bitkilerin yeşil dokularını (sürgün, yaprak) ıslatmaktan kaçınmak için sabah saatlerinde doğrudan toprağa ve köklere su verilmesi önerilir.
Kışa Hazırlık
Sıcaklık sonbaharın ortasından sonuna (Ekim-Kasım) doğru düşmeye başladığında, bulunduğumuz bölgeye ve hava koşullarına bağlı olarak, bitkinin tepe kısmının boyutunu budayarak azaltmamız gerekir. Hava durumu don bekliyorsa, bitkilerimizi sıfırın altına düşmeyen sıcaklıklara sahip korunaklı bir yere taşımamız önerilir.
Kış boyunca, iki haftada bir ya da iki kez sulama yeterlidir.
Sonraki ilkbaharda, kuru kısımları budayıp kök çevresindeki toprağı hafifçe kazıyarak havalandırabilir ve gerekirse ekstra toprak ilave edebiliriz. Bu noktadan sonra, solmuş bir çiçek gördüğümüzde mutlaka kesmeliyiz ki bitki yeniden çiçek açmaya devam edebilsin.
