Η βροχή κάτω από το κανονικό είναι η πιθανότερη κατηγορία σε μεγάλο μέρος της Νότιας Αφρικής από τον Νοέμβριο του 2026 ως τον Μάρτιο του 2027, ιδίως στο εσωτερικό και στο βορειοανατολικό μισό της χώρας, σύμφωνα με τη μακροπρόθεσμη πρόγνωση της Νοτιοαφρικανικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας (SAWS). Η πρόγνωση έρχεται την ώρα που ξεκινά η σπορά του καλαμποκιού, ενώ τη σοδειά του 2026, που συγκομίστηκε φέτος, η Επιτροπή Εκτιμήσεων Καλλιεργειών (Crop Estimates Committee, CEC) την υπολογίζει σε 17,5 εκατομμύρια τόνους εμπορικού καλαμποκιού, τη μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί. Στα δύο τελευταία μέτρια ως ισχυρά επεισόδια El Niño, το 2015/16 και το 2023/24, η παραγωγή καλαμποκιού της χώρας μειώθηκε πάνω από 20% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.
Η SAWS προβλέπει βροχή κάτω από το κανονικό από τον Νοέμβριο ως τον Μάρτιο
Στην έκδοση του Οκτωβρίου, η SAWS γράφει ότι το El Niño βρίσκεται σε ισχυρή φάση και πιθανότατα θα ενισχυθεί τους επόμενους μήνες, και ότι η βροχή κάτω από το κανονικό είναι η κυρίαρχη κατηγορία σε μεγάλο μέρος της χώρας για τα τρίμηνα Νοεμβρίου ως Ιανουαρίου, Δεκεμβρίου ως Φεβρουαρίου και Ιανουαρίου ως Μαρτίου. Η περιοχή με πιθανότερη τη λιγότερη βροχή μεγαλώνει από τον Δεκέμβριο και καλύπτει κυρίως τις περιοχές που δέχονται το μεγαλύτερο μέρος της ετήσιας βροχής τους το καλοκαίρι, ενώ οι ελάχιστες και οι μέγιστες θερμοκρασίες αναμένεται να είναι πάνω από το κανονικό στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας. Η υπηρεσία αποδίδει την πρόγνωση στο El Niño και σημειώνει ότι ο συνδυασμός ξηρότερου και θερμότερου καλοκαιριού πιθανότατα θα επηρεάσει αρνητικά τη φυτική και τη ζωική παραγωγή, κάτι που ταιριάζει με όσα είναι γνωστά για το El Niño του 2026 και τις επιπτώσεις του στις καλλιέργειες και στις τιμές των τροφίμων.
Η σπορά ξεκινά τον Νοέμβριο στο Ελεύθερο Κράτος και στη Βορειοδυτική Επαρχία
Κατά το ημερολόγιο καλλιεργειών της GEOGLAM, το καλαμπόκι σπέρνεται τον Νοέμβριο στο Ελεύθερο Κράτος (Free State) και στη Βορειοδυτική Επαρχία (North West) και από τον Οκτώβριο ως τον Νοέμβριο στην Μπουμαλάνγκα και στο Κουαζούλου-Νατάλ, ενώ η ωρίμαση και η συγκομιδή στο Ελεύθερο Κράτος γίνονται από τον Μάρτιο ως τον Απρίλιο και η περίοδος κλείνει τον Μάιο. Το Ελεύθερο Κράτος, η Μπουμαλάνγκα και η Βορειοδυτική Επαρχία αναμένεται να δώσουν το 82% της σοδειάς του 2026, σύμφωνα με την CEC, και συγκεντρώνουν έτσι το μεγαλύτερο μέρος της επαγγελματικής καλλιέργειας του καλαμποκιού στη χώρα. Το Ελεύθερο Κράτος καλλιέργησε το 2026 1.215.000 εκτάρια εμπορικού καλαμποκιού, δηλαδή περίπου 12,2 εκατομμύρια στρέμματα, η Βορειοδυτική Επαρχία 605.000 και η Μπουμαλάνγκα 538.000, από 2.724.200 εκτάρια σε όλη τη χώρα.
Το εβδομαδιαίο δελτίο καιρού και καλλιεργειών του Υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ (USDA) της 20ής Οκτωβρίου αναφέρει ότι η βροχή απουσίαζε σχεδόν παντού από τις περιοχές των θερινών καλλιεργειών, με μόνο μεμονωμένες ασθενείς μπόρες κάτω από 25 χιλιοστά σε ορισμένα δυτικά και νότια σημεία, και ότι οι θερμοκρασίες ήταν 2 ως 7 °C πάνω από το κανονικό σε μεγάλο μέρος της χώρας. Η ζέστη και η έλλειψη βροχής μείωσαν ακόμη περισσότερο την υγρασία του εδάφους πριν από τη σπορά στις ανατολικές περιοχές, γι' αυτό το δελτίο σημειώνει ανησυχία για την εγκατάσταση της καλλιέργειας στην αρχή της περιόδου στο Λιμπόπο, στην Μπουμαλάνγκα και στο Κουαζούλου-Νατάλ, ενώ στις δυτικές περιοχές, όπου ο καιρός παρέμενε επίσης ξηρός, η σπορά απείχε ακόμη αρκετές εβδομάδες.
Η GEOGLAM βλέπει αυξημένο κίνδυνο ξηρασίας σε μεγάλο μέρος της νότιας Αφρικής
Στην ειδική έκθεση της 16ης Οκτωβρίου για το El Niño, η GEOGLAM, το διεθνές δίκτυο παρακολούθησης καλλιεργειών, γράφει ότι ο κίνδυνος ξηρασίας είναι αυξημένος σε μεγάλο μέρος της νότιας Αφρικής για την κύρια καλλιεργητική περίοδο 2026/27. Το περιφερειακό φόρουμ κλιματικών προγνώσεων της νότιας Αφρικής (SARCOF-33) προβλέπει βροχή κάτω από το κανονικό τον Οκτώβριο ως τον Δεκέμβριο στο μεγαλύτερο μέρος της Νότιας Αφρικής, και τα πολυμοντελικά συστήματα πρόγνωσης δίνουν πιθανότητα 40 ως 50% για βροχή κάτω από το κανονικό στο ίδιο τρίμηνο στο ανατολικό μισό της χώρας. Το σύστημα FLDAS της NASA προβλέπει υγρασία του επιφανειακού εδάφους στο ξηρότερο τρίτο των προηγούμενων προγνώσεων στην κεντρική Νότια Αφρική από τον Νοέμβριο ως τον Ιανουάριο, κάτι που μπορεί να δυσκολέψει την εγκατάσταση των ξηρικών καλλιεργειών.
Τα μοντέλα δίνουν επίσης πιθανότητα πάνω από 70% οι θερμοκρασίες να ξεπερνούν συχνά το 90ό εκατοστημόριο στην καλλιεργητική περίοδο από τον Νοέμβριο του 2026 ως τον Απρίλιο του 2027, ενώ η έκθεση θυμίζει ότι στο El Niño του 2023/24 αναπτύχθηκε στα μέσα της περιόδου ένα ξηρό διάστημα με θερμοκρασίες ρεκόρ στην κεντρική νότια Αφρική. Επειδή στα προηγούμενα μέτρια και ισχυρά επεισόδια El Niño η έναρξη των βροχών διέφερε πολύ από χρονιά σε χρονιά, η GEOGLAM σημειώνει ότι για την έναρξη των βροχών είναι προτιμότερο να βασίζεται κανείς στις παρατηρήσεις βροχής και στις βραχυπρόθεσμες προγνώσεις.
Στα δύο τελευταία μέτρια ως ισχυρά El Niño η σοδειά του καλαμποκιού μειώθηκε πάνω από 20%
Σύμφωνα με τη στατιστική επετηρίδα του Υπουργείου Γεωργίας της Νότιας Αφρικής, το 2016, μετά την περίοδο El Niño 2015/16, η συνολική παραγωγή καλαμποκιού έπεσε στους 8,2 εκατομμύρια τόνους από 10,6 εκατομμύρια το 2015, δηλαδή περίπου 23% λιγότερο, ενώ το 2014 είχε φτάσει τα 14,9 εκατομμύρια τόνους. Το 2024, μετά το El Niño του 2023/24, η παραγωγή έπεσε στους 13,4 εκατομμύρια τόνους από 17,1 εκατομμύρια το 2023, περίπου 21% λιγότερο, και η τελική εκτίμηση της CEC για το εμπορικό καλαμπόκι του 2024 ήταν 12,85 εκατομμύρια τόνοι έναντι 16,43 το 2023. Πρόκειται για συσχέτιση δύο περιόδων, και η σοδειά κάθε χρονιάς εξαρτάται από το πότε και πόση βροχή πέφτει μέσα στην καλλιεργητική περίοδο. Στο ασθενέστερο επεισόδιο του 2018/19, για παράδειγμα, η παραγωγή του 2019 μειώθηκε κατά περίπου 10%.
Πηγή: Υπουργείο Γεωργίας της Νότιας Αφρικής, στατιστική επετηρίδα 2025 (συνολική παραγωγή 2015, 2016, 2023 και 2024), και Επιτροπή Εκτιμήσεων Καλλιεργειών (τελική σοδειά 2025 και 8η πρόβλεψη 2026, 29 Σεπτεμβρίου 2026, εμπορικό και μη εμπορικό καλαμπόκι). Κάρτες: GEOGLAM, USDA.
Η σοδειά του 2026 υπολογίζεται σε 17,5 εκατομμύρια τόνους
Στην 8η πρόβλεψη της 29ης Σεπτεμβρίου 2026, η CEC υπολογίζει το εμπορικό καλαμπόκι του 2026 σε 17.522.840 τόνους, από τους οποίους 9.608.790 τόνους λευκό και 7.914.050 τόνους κίτρινο, περίπου 4,8% περισσότερο από την τελική σοδειά του 2025, που ήταν 16.725.000 τόνοι. Μαζί με το μη εμπορικό καλαμπόκι, η παραγωγή της χώρας φτάνει τους 18.217.865 τόνους. Στις 27 Οκτωβρίου η CEC δημοσιεύει την 9η πρόβλεψη για τη σοδειά του 2026, που θα αντικαταστήσει τα παραπάνω νούμερα, και τις προθέσεις σποράς για τις θερινές καλλιέργειες της περιόδου που θα συγκομιστεί το 2027.
Η σοδειά του 2027 θα κριθεί από τις βροχές του Δεκεμβρίου ως τον Μάρτιο
Για τους παραγωγούς του Ελεύθερου Κράτους, της Βορειοδυτικής Επαρχίας και της Μπουμαλάνγκα, η σπορά του Οκτωβρίου και του Νοεμβρίου ξεκινά, τουλάχιστον στις ανατολικές περιοχές, με μειωμένη υγρασία στο έδαφος και με πρόγνωση για λιγότερη βροχή και περισσότερη ζέστη από το κανονικό σε όλο το καλοκαίρι, οπότε η σοδειά θα εξαρτηθεί από το πότε θα έρθουν οι πρώτες ουσιαστικές βροχές και από τον καιρό στην ανθοφορία και στην πλήρωση του κόκκου, ανάλογα με τις ανάγκες του καλαμποκιού σε νερό σε κάθε στάδιο. Για τους αγοραστές λευκού και κίτρινου καλαμποκιού στη νότια Αφρική, η χώρα μπαίνει στη νέα περίοδο με σοδειά του 2026 μεγαλύτερη από του 2025, ενώ το μέγεθος της σοδειάς του 2027 θα αρχίσει να φαίνεται με τις προθέσεις σποράς της CEC και με τις πρώτες προβλέψεις παραγωγής του 2027. Η εικόνα μπορεί να αλλάξει αν οι βροχές του καλοκαιριού ξεπεράσουν τις προγνώσεις.
Συχνές ερωτήσεις
Πότε σπέρνεται το καλαμπόκι στη Νότια Αφρική;
Κατά το ημερολόγιο της GEOGLAM, στο Ελεύθερο Κράτος και στη Βορειοδυτική Επαρχία σπέρνεται τον Νοέμβριο και στην Μπουμαλάνγκα και στο Κουαζούλου-Νατάλ από τον Οκτώβριο ως τον Νοέμβριο. Η ωρίμαση και η συγκομιδή στο Ελεύθερο Κράτος γίνονται τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, και η περίοδος κλείνει τον Μάιο.
Τι προβλέπει η SAWS για το καλοκαίρι του 2026/27;
Η SAWS προβλέπει ότι η βροχή κάτω από το κανονικό είναι η κυρίαρχη κατηγορία σε μεγάλο μέρος της χώρας από τον Νοέμβριο ως τον Μάρτιο, κυρίως στο εσωτερικό και στο βορειοανατολικό μισό, με θερμοκρασίες πάνω από το κανονικό. Η πρόγνωση δείχνει τις μέσες συνθήκες κάθε τριμήνου και όχι πότε θα έρθουν οι βροχές ή οι καύσωνες.
Πώς επηρέασε το El Niño τις προηγούμενες σοδειές καλαμποκιού;
Μετά την περίοδο El Niño 2015/16 η παραγωγή έπεσε στους 8,2 εκατομμύρια τόνους το 2016 από 10,6 το 2015, και μετά το El Niño του 2023/24 στους 13,4 εκατομμύρια τόνους το 2024 από 17,1 το 2023, σύμφωνα με το Υπουργείο Γεωργίας της Νότιας Αφρικής.
Πόσο καλαμπόκι παρήγαγε η Νότια Αφρική το 2026;
Η 8η πρόβλεψη της CEC δίνει 17.522.840 τόνους εμπορικού καλαμποκιού, 9.608.790 τόνους λευκό και 7.914.050 τόνους κίτρινο, και 18.217.865 τόνους μαζί με το μη εμπορικό καλαμπόκι.
Πότε θα φανεί αν η ξηρασία επηρεάζει τη σοδειά του 2027;
Η CEC δημοσιεύει τις προθέσεις σποράς στις 27 Οκτωβρίου 2026, μαζί με την 9η πρόβλεψη για τη σοδειά του 2026, και η καλλιεργητική περίοδος διαρκεί από τον Νοέμβριο ως τον Απρίλιο, οπότε οι επιπτώσεις του καιρού θα φανούν στις προβλέψεις παραγωγής που θα ακολουθήσουν μέσα στο 2027.
Σημαντικές σημειώσεις
Το άρθρο βασίζεται στη μακροπρόθεσμη πρόγνωση της SAWS (Seasonal Climate Watch για τον Νοέμβριο του 2026 ως τον Μάρτιο του 2027), στην ειδική έκθεση της GEOGLAM για το El Niño, στο ημερολόγιο καλλιεργειών της GEOGLAM, στο εβδομαδιαίο δελτίο καιρού και καλλιεργειών του USDA, στη στατιστική επετηρίδα του Υπουργείου Γεωργίας της Νότιας Αφρικής και στις εκτιμήσεις της CEC. Οι μειώσεις της παραγωγής το 2016 και το 2024 είναι συσχέτιση με τις περιόδους El Niño και όχι πρόβλεψη για το 2027. Τα στοιχεία της επετηρίδας αφορούν τη συνολική παραγωγή, εμπορική και μη εμπορική, ενώ η σοδειά του 2025 και η πρόβλεψη του 2026 προέρχονται από την CEC. Οι προγνώσεις είναι πιθανότητες για μέσες συνθήκες τριμήνου και αλλάζουν με κάθε νέα έκδοση. Το άρθρο δεν δίνει συμβουλές σποράς ή εμπορίας.
Πηγές
- South African Weather Service. (2026). Seasonal Climate Watch, November 2026 to March 2027, έκδοση Οκτωβρίου 2026.
- GEOGLAM Crop Monitor. (2026, 16 Οκτωβρίου). Special Report, El Niño 2026-2027, Regional Outlooks.
- GEOGLAM Crop Monitor. (2026). Crop calendars, ανάκτηση 23 Οκτωβρίου 2026.
- U.S. Department of Agriculture. (2026, 20 Οκτωβρίου). Weekly Weather and Crop Bulletin.
- Crop Estimates Committee. (2026, 29 Σεπτεμβρίου). Summer crops, area planted and eighth production forecast 2026.
- Crop Estimates Committee. (2025, 13 Φεβρουαρίου). Final area planted and crop production figures of commercial maize, sunflower seed, soybeans, groundnuts and sorghum for 2024.
- Crop Estimates Committee. (2024, 8 Φεβρουαρίου). Final area planted and crop production figures of commercial maize, sunflower seed, soybeans, groundnuts and sorghum for 2023.
- Department of Agriculture, Land Reform and Rural Development. (2025). Abstract of agricultural statistics 2025.
