Στις ημιορεινές και ορεινές περιοχές της Δυτικής Ελλάδας, η μηλιά και η αχλαδιά βρίσκονται αυτές τις ημέρες στο στάδιο της πράσινης και της ρόδινης κορυφής, λίγο πριν ανοίξουν τα άνθη. Το δελτίο του Περιφερειακού Κέντρου Προστασίας Φυτών Αχαΐας (αρ. 3/26-05-2026) εστιάζει σε δύο ασθένειες που βρίσκουν σε αυτή ακριβώς τη φάση το παράθυρό τους, το βακτηριακό κάψιμο και το φουζικλάδιο. Και οι δύο ξεκινούν αθόρυβα μέσα στην ανθοφορία, και όταν γίνουν ορατές έχουν συνήθως προχωρήσει.
Βακτηριακό κάψιμο, ο κίνδυνος της ανθοφορίας
Το βακτηριακό κάψιμο προσβάλλει τα μηλοειδή κυρίως όταν ανθίζουν, αρκεί να συμπέσουν βροχές ή υψηλή υγρασία με μέτριες θερμοκρασίες, κάπου ανάμεσα στους 12 και τους 21 βαθμούς. Το άνθος είναι η πύλη εισόδου. Από εκεί το βακτήριο περνάει στο κλαδί και προχωράει προς το εσωτερικό του δέντρου, αφήνοντας πίσω του βλαστούς και βραχίονες που μοιάζουν σαν να τους έχει περάσει φωτιά, εξού και το όνομα.
Το πόσο σοβαρή θα είναι η προσβολή εξαρτάται από τρία πράγματα. Πρώτο, το ίδιο το δέντρο, δηλαδή η ποικιλία, η ηλικία, το σφρίγος του και το πόσα άνθη φέρει. Δεύτερο, το αν το βακτήριο υπάρχει ήδη στην περιοχή, είτε από φετινές είτε από παλιότερες προσβολές. Τρίτο, ο καιρός των τελευταίων ημερών, που καθορίζει αν τα βακτήρια προλαβαίνουν να αναπτυχθούν μέσα στα άνθη. Γι' αυτό και η πίεση της ασθένειας αλλάζει από περιοχή σε περιοχή, και κορυφώνεται μετά από περιόδους που χαρακτηρίζονται ως υψηλού ή ακραίου κινδύνου μόλυνσης.
Η αντιμετώπιση είναι κατά βάση προληπτική. Συνιστάται ψεκασμός με χαλκούχο σκεύασμα στο στάδιο της πράσινης κορυφής, ή εναλλακτικά με εγκεκριμένα βιολογικά σκευάσματα. Εξίσου σημαντική όμως είναι και η δουλειά μέσα στον οπωρώνα. Εβδομαδιαία επιθεώρηση, και όπου εντοπιστούν προσβεβλημένοι κλαδίσκοι ή βραχίονες, αφαίρεση και καταστροφή τους μαζί με ένα υγιές κομμάτι μήκους 20 με 25 εκατοστών κάτω από το σημείο της προσβολής. Τα εργαλεία κλαδέματος πρέπει να απολυμαίνονται συχνά, γιατί αλλιώς μεταφέρουν τα ίδια το βακτήριο από δέντρο σε δέντρο. Σε περίπτωση χαλαζόπτωσης, που ανοίγει αμέτρητες πληγές, ο ψεκασμός με χαλκό πρέπει να γίνει άμεσα. Βοηθάει τέλος να αποφεύγεται η άσκοπη αζωτούχος λίπανση, που σπρώχνει το δέντρο σε τρυφερή βλάστηση, ακριβώς αυτήν που προτιμάει το βακτήριο.
Φουζικλάδι, η πιο κοινή μυκητολογική απειλή
Παράλληλα με το βακτήριο, αυτή την εποχή κυκλοφορούν στον αέρα ώριμα ασκοσπόρια του φουζικλαδίου, ικανά να προκαλέσουν τις πρώτες, πρωτογενείς μολύνσεις στη νέα βλάστηση. Σε πολλές περιοχές οι συνθήκες υγρασίας ευνοούν αυτές τις μολύνσεις, και ο στόχος είναι σαφής, να προστατευτούν οι ευπαθείς ιστοί του δέντρου, η νεαρή βλάστηση, τα άνθη και οι μικροί καρποί, πριν προλάβει να εγκατασταθεί ο μύκητας.
Η προστασία στηρίζεται σε προληπτικούς ψεκασμούς στα κρίσιμα στάδια, της πράσινης κορυφής για μηλιά και αχλαδιά, και της ρόδινης κορυφής για τη μηλιά. Σε ποικιλίες μηλιάς που είναι ευαίσθητες στο ωίδιο, η αντιμετώπισή του μπορεί να συνδυαστεί στο ίδιο πέρασμα με το φουζικλάδι, ώστε να μη χρειαστεί ξεχωριστός ψεκασμός.
Πότε ψεκάζουμε
Το ζητούμενο και στις δύο ασθένειες είναι το ίδιο, να βρεθεί η προστασία πάνω στους ευπαθείς ιστούς πριν τη μόλυνση και όχι μετά. Από τη στιγμή που το βακτήριο έχει μπει στο άνθος ή ο μύκητας στο φύλλο, η θεραπεία είναι δύσκολη και συχνά αδύνατη. Γι' αυτό οι ψεκασμοί τοποθετούνται στα φαινολογικά στάδια που περιγράφει το δελτίο, με βάση το πού βρίσκεται η κάθε καλλιέργεια, και όχι σε σταθερές ημερομηνίες. Ένας οπωρώνας σε ορεινή περιοχή μπορεί να βρίσκεται μία ή δύο εβδομάδες πίσω από έναν ημιορεινό, και ο χρόνος επέμβασης ακολουθεί το δέντρο, όχι το ημερολόγιο.
Για τον εξοπλισμό και τα σκευάσματα, στο Farmclick θα βρείτε μυκητοκτόνα και χαλκούχα σκευάσματα, βιολογικά φυτοπροστατευτικά για τη βιολογική αντιμετώπιση, κλαδευτικά για την αφαίρεση των προσβεβλημένων κλαδιών και ψεκαστικά που εξασφαλίζουν καλή κάλυψη ως τις κορυφές των δέντρων. Επιλέγετε σκευάσματα εγκεκριμένα για την καλλιέργεια και το παθογόνο, διασταυρώνοντας τη δραστική ουσία στη βάση εγκεκριμένων φυτοπροστατευτικών του ΥΠΑΑΤ.
Κάθε φυτό και κάθε περιβάλλον είναι μοναδικό. Οι συνθήκες διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με την περιοχή, την έκθεση, την ποιότητα του νερού, το pH του εδάφους και τη γενικότερη υγεία του φυτού.
Εάν υποψιάζεστε σοβαρή τροφοπενία ή ασθένεια που δεν αντιμετωπίζεται με τις βασικές πρακτικές, συνιστάται η επικοινωνία με γεωπόνο για ακριβή διάγνωση.
Η χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων πρέπει να γίνεται με προσοχή και υπευθυνότητα. Προτιμήστε πάντα μη χημικές μεθόδους πρώτα (φυσικές πρακτικές, πράσινο σαπούνι, θερινός πολτός). Όταν χρειαστεί χημική παρέμβαση, χρησιμοποιήστε μόνο εγκεκριμένα προϊόντα και τηρήστε τις οδηγίες της συσκευασίας.
