Οι ΗΠΑ αγόρασαν το 2025 το 15,2% της αξίας των ισπανικών εξαγωγών ελαιολάδου, 735,3 εκατ. ευρώ, και ήταν ο δεύτερος αγοραστής του μετά την Ιταλία, σύμφωνα με ανάλυση του Wikifarmer στα στοιχεία εξωτερικού εμπορίου της Eurostat. Σε πρόταση κανονισμού που δημοσιεύτηκε στις 15 Οκτωβρίου 2026, η Ομοσπονδιακή Ναυτιλιακή Επιτροπή των ΗΠΑ (Federal Maritime Commission, FMC) προτείνει τέλος σε κάθε άφιξη ισπανικού πλοίου σε λιμάνι των ΗΠΑ και περιορισμούς στις εισαγωγές πέντε κατηγοριών προϊόντων που εξάγονται από την Ισπανία, ανάμεσά τους όλων των λιπών και ελαίων, και δέχεται σχόλια ως τις 14 Δεκεμβρίου 2026.
Η FMC προτείνει τέλος 200.000 δολαρίων σε κάθε άφιξη ισπανικού πλοίου
Σύμφωνα με την πρόταση κανονισμού που δημοσιεύτηκε στο Federal Register, η FMC θα επέβαλλε τέλος 200.000 δολαρίων κάθε φορά που πλοίο υπό ισπανική σημαία μπαίνει σε λιμάνι των ΗΠΑ από ξένο λιμάνι, και θα μπορούσε να περιορίσει τις εισαγωγές προϊόντων που εξάγονται από την Ισπανία σε πέντε κεφάλαια του δασμολογίου των ΗΠΑ (HTS), τα αρώματα και καλλυντικά (33), τα λίπη και έλαια (15), τα κεραμικά (69), τα είδη από πέτρα (68) και τη ζάχαρη και τα ζαχαρώδη (17). Η FMC αιτιολογεί την πρόταση με το ότι η Ισπανία εμπόδισε πλοία με σημαία των ΗΠΑ να δέσουν σε ισπανικά λιμάνια τουλάχιστον τρεις φορές. Για το κεφάλαιο 15 η FMC αναφέρει εισαγωγές των ΗΠΑ από την Ισπανία αξίας 1,15 δισ. δολαρίων το 2025, από τις οποίες 836,9 εκατ. δολάρια αφορούσαν το ελαιόλαδο και τα κλάσματά του (HTS 15.09), δηλαδή, με βάση τα δύο ποσά της FMC, το 72,8% του κεφαλαίου.
Η πρόταση ορίζει επίσης ότι, αν ένα πλοίο οποιασδήποτε σημαίας μεταφέρει τέτοια προϊόντα προς τις ΗΠΑ, η FMC μπορεί να ζητήσει από το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας να του αρνηθεί την είσοδο ή να το κρατήσει στο λιμάνι. Η ίδια η FMC σημειώνει ότι μπορεί να επιλέξει πιο περιορισμένα μέτρα ή μόνο ορισμένες από τις κατηγορίες, ότι ζητά σχόλια για να αποφασίσει και ότι προσφέρει τη δυνατότητα δημόσιας ακρόασης, οπότε πρόκειται για πρόταση και όχι για μέτρο σε ισχύ.
Οι ΗΠΑ ήταν το 2025 ο δεύτερος αγοραστής ισπανικού ελαιολάδου μετά την Ιταλία
Το 2025 η Ισπανία εξήγαγε ελαιόλαδο αξίας 4,85 δισ. ευρώ και 1.073.590 τόνων προς όλους τους προορισμούς μαζί, και οι ΗΠΑ αγόρασαν 145.169 τόνους αξίας 735,3 εκατ. ευρώ, δηλαδή το 13,5% του όγκου και το 15,2% της αξίας (Eurostat, Comext). Πρώτη ήταν η Ιταλία με το 28,1% της αξίας και το 31,5% του όγκου, ενώ ακολούθησαν η Πορτογαλία με 8,7% της αξίας, η Γαλλία με 8,1%, το Ηνωμένο Βασίλειο με 3,9% και η Αυστραλία με 3,0%.
Πηγή: ανάλυση του Wikifarmer στα στοιχεία εξωτερικού εμπορίου της Eurostat (Comext, DS-045409, ενημέρωση 16 Οκτωβρίου 2026).
Οι ΗΠΑ πλήρωσαν κατά μέσο όρο 5,07 ευρώ το κιλό, 12,1% πάνω από τον μέσο όρο όλων των προορισμών, που ήταν 4,52 €/kg, ενώ για το εξαιρετικά παρθένο ειδικά, η Ιταλία πληρώνει το ισπανικό εξαιρετικά παρθένο φθηνότερα από τους περισσότερους αγοραστές. Τα στοιχεία δεν δείχνουν αν η διαφορά οφείλεται στη συσκευασία, στην κατηγορία του ελαιολάδου ή στη χρονική στιγμή των αγορών.
Το μερίδιο των ΗΠΑ σχεδόν διπλασιάστηκε από το 2010
Το 2010 οι ΗΠΑ αγόραζαν το 8,0% της αξίας και το 6,7% του όγκου των ισπανικών εξαγωγών ελαιολάδου, ενώ από το 2020 το μερίδιό τους στην αξία κυμαίνεται μεταξύ 14,6% και 16,4%, με το υψηλότερο το 2024. Το 2025 το μερίδιο ήταν 15,2% της αξίας και 13,5% του όγκου, σχεδόν διπλάσιο από το 2010, και σε κάθε χρόνο από το 2015 ως το 2025 οι ΗΠΑ πλήρωναν ανά κιλό περισσότερο από τον μέσο όρο όλων των προορισμών.
Από τον Ιανουάριο ως τον Αύγουστο του 2026 οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ μειώθηκαν 13,9% σε αξία
Τους πρώτους οκτώ μήνες του 2026 η Ισπανία εξήγαγε στις ΗΠΑ 91.350 τόνους ελαιολάδου αξίας 452,3 εκατ. ευρώ, έναντι 102.076 τόνων και 525,5 εκατ. ευρώ την ίδια περίοδο του 2025, δηλαδή 13,9% λιγότερα σε αξία και 10,5% λιγότερα σε όγκο. Οι συνολικές ισπανικές εξαγωγές ελαιολάδου μειώθηκαν λιγότερο, κατά 9,4% σε αξία και 8,5% σε όγκο, οπότε το μερίδιο των ΗΠΑ στην αξία έπεσε στο 14,6%, με τις ΗΠΑ να παραμένουν δεύτερες μετά την Ιταλία. Τα στοιχεία αυτά αφορούν μήνες πριν από την πρόταση της FMC.
Η Ιταλία στέλνει στις ΗΠΑ το 28,7% των εξαγωγών ελαιολάδου της
Η πρόταση αφορά μόνο προϊόντα που εξάγονται από την Ισπανία και όχι από άλλες χώρες της ΕΕ, από τις οποίες η Ιταλία εξήγαγε στις ΗΠΑ το 2025 100.514 τόνους αξίας 678,5 εκατ. ευρώ, το 28,7% της αξίας των εξαγωγών ελαιολάδου της, σε μέση τιμή 6,75 ευρώ το κιλό. Η Ελλάδα εξήγαγε στις ΗΠΑ 11.251 τόνους αξίας 68,8 εκατ. ευρώ, το 7,5% της αξίας των εξαγωγών της, και η Πορτογαλία 4.198 τόνους αξίας 24,4 εκατ. ευρώ, το 2,5% της αξίας. Για την Ελλάδα ο μεγαλύτερος αγοραστής είναι η Ιταλία, που αγόρασε το 61,6% του εξαιρετικά παρθένου που εξήγαγε η Ελλάδα από το 2022 ως το 2026.
Η πρόταση ενδιαφέρει όσους εξάγουν και παράγουν ελαιόλαδο στην Ισπανία
Η πρόταση της FMC ενδιαφέρει τους Ισπανούς εξαγωγείς και τυποποιητές, για τους οποίους οι ΗΠΑ ήταν το 2025 ο δεύτερος προορισμός μετά την Ιταλία, τους αγοραστές στις ΗΠΑ και, έμμεσα, τους ελαιοπαραγωγούς της Ισπανίας, σε μια περίοδο που, με τα στοιχεία και τις προβλέψεις του ισπανικού υπουργείου, το απόθεμα και η παραγωγή για το 2026/27 ξεπερνούν το όριο για την απόσυρση ελαιολάδου. Ο Σύλλογος Εξαγωγέων και Επενδυτών της Ισπανίας (Club de Exportadores e Inversores Españoles) ζήτησε στις 19 Οκτωβρίου σύνεση και διάλογο και ανέφερε ότι οι πέντε κατηγορίες αντιστοιχούσαν το 2025 σε ισπανικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ αξίας 2.758 εκατ. ευρώ, το 16% των πωλήσεων της Ισπανίας σε αυτή την αγορά, με τις συνέπειες να μπορεί να είναι σημαντικές ιδίως για το ελαιόλαδο, σύμφωνα με ανακοίνωσή του που μετέδωσε το Infobae.
Τα επόμενα βήματα είναι η προθεσμία σχολίων της 14ης Δεκεμβρίου 2026 και η δημόσια ακρόαση που προσφέρει η FMC, ενώ ο ίδιος σύλλογος σημείωσε ότι κάθε απάντηση πρέπει να συντονιστεί με την ΕΕ, αφού η εμπορική πολιτική είναι αποκλειστική αρμοδιότητα της Ένωσης. Για τους ελαιοπαραγωγούς η πρόταση έρχεται σε μια χρονιά που η Ισπανία προβλέπει μεγαλύτερη σοδειά για το 2026/27.
Συχνές ερωτήσεις
Ισχύουν ήδη οι περιορισμοί στο ισπανικό ελαιόλαδο; Όχι. Πρόκειται για πρόταση κανονισμού της FMC, που δέχεται σχόλια ως τις 14 Δεκεμβρίου 2026 και μπορεί να επιλέξει πιο περιορισμένα μέτρα ή μόνο ορισμένες κατηγορίες προϊόντων.
Αφορά η πρόταση μόνο το ελαιόλαδο; Όχι. Αφορά όλο το κεφάλαιο 15 του δασμολογίου των ΗΠΑ, δηλαδή τα λίπη και έλαια, καθώς και τα αρώματα και καλλυντικά, τα κεραμικά, τα είδη από πέτρα και τη ζάχαρη και τα ζαχαρώδη από την Ισπανία.
Πόσο ελαιόλαδο εξήγαγε η Ισπανία στις ΗΠΑ το 2025; Σύμφωνα με τη Eurostat, 145.169 τόνους αξίας 735,3 εκατ. ευρώ. Η FMC αναφέρει εισαγωγές ελαιολάδου των ΗΠΑ από την Ισπανία αξίας 836,9 εκατ. δολαρίων το ίδιο έτος.
Ποιος είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής ισπανικού ελαιολάδου; Η Ιταλία, με το 28,1% της αξίας και το 31,5% του όγκου των ισπανικών εξαγωγών ελαιολάδου το 2025.
Σημαντικές σημειώσεις
Η ανάλυση έγινε από το Wikifarmer τον Οκτώβριο του 2026 με βάση τα μηνιαία στοιχεία εξωτερικού εμπορίου της Eurostat (Comext, DS-045409, ενημέρωση 16 Οκτωβρίου 2026) για τον κωδικό 1509 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, ελαιόλαδο και τα κλάσματά του, που περιλαμβάνει όλες τις κατηγορίες ελαιολάδου. Τα μερίδια υπολογίζονται επί του συνόλου των εξαγωγών προς όλους τους προορισμούς όπως το δίνει η Eurostat. Οι αξίες είναι οι αξίες εξαγωγής που δηλώνει η Ισπανία σε ευρώ, ενώ το ποσό της FMC αφορά τις εισαγωγές των ΗΠΑ σε δολάρια, οπότε τα δύο ποσά δεν συγκρίνονται άμεσα. Η μέση τιμή ανά κιλό είναι η αξία διά τον όγκο και δεν δείχνει αν το λάδι πουλήθηκε χύμα ή τυποποιημένο. Από τις κατατάξεις εξαιρέθηκαν τα σύνολα και οι απόρρητοι κωδικοί εταίρων. Τα στοιχεία των τελευταίων μηνών μπορεί να αναθεωρηθούν από τη Eurostat. Η περιγραφή της πρότασης βασίζεται στο κείμενο που δημοσιεύτηκε στο Federal Register στις 15 Οκτωβρίου 2026. Όλοι οι αριθμοί επανυπολογίστηκαν ανεξάρτητα από τα αρχικά αρχεία.
Πηγές
- Federal Maritime Commission. (2026, 15 Οκτωβρίου). Investigation Into Conditions Affecting Shipping in the Foreign Trade and Denial of Entry of Vessels Into Spanish Ports and Proposed Remedies To Meet or Adjust the Unfavorable Conditions (FMC-2026-0463). Federal Register.
- Eurostat. (2026). International trade in goods, Comext DS-045409, EU trade since 1988 by HS2-4-6 and CN8. Ενημέρωση 16 Οκτωβρίου 2026.
- Infobae. (2026, 19 Οκτωβρίου). El Club de Exportadores pide prudencia ante la propuesta de EEUU de imponer tasas a los buques españoles.
