Με τα στοιχεία που έχει δημοσιεύσει το ίδιο το ισπανικό υπουργείο Γεωργίας, το αρχικό απόθεμα και η εκτιμώμενη παραγωγή ελαιολάδου για την περίοδο 2026/27 φτάνουν τους 1.959.500 τόνους, δηλαδή 6,3% πάνω από το όριο που θέτει το σχέδιο απόφασης για την υποχρεωτική απόσυρση, σύμφωνα με υπολογισμό του Wikifarmer. Με τον τύπο του ίδιου σχεδίου, τα ελαιοτριβεία θα έπρεπε να κρατήσουν εκτός αγοράς περίπου 189.000 τόνους, κοντά στο 12% της ισπανικής παραγωγής. Το υπουργείο δεν έχει ανακοινώσει ακόμη ούτε το όριο ούτε αν πιάνεται, και η απόφαση για την ενεργοποίηση και το ποσοστό αναμένεται ως τις 15 Νοεμβρίου.
Το άθροισμα αρχικού αποθέματος και παραγωγής ανά περίοδο, ο μέσος όρος των έξι προηγούμενων περιόδων και το όριο του 120% που ορίζει το σχέδιο απόφασης. Υπολογισμός του Wikifarmer με στοιχεία του ισπανικού υπουργείου Γεωργίας.
Ο κανόνας μετρά το απόθεμα μαζί με τη νέα σοδειά
Το άρθρο 4 του σχεδίου υπουργικής απόφασης για τον κανόνα εμπορίας της περιόδου 2026/27 ορίζει ότι η απόσυρση ελαιολάδου από την αγορά απαιτεί αρχικό απόθεμα συν εκτίμηση παραγωγής ίσο ή μεγαλύτερο από το 120% του μέσου όρου του ίδιου αθροίσματος στις έξι προηγούμενες περιόδους. Ο κανόνας εφαρμόζει το άρθρο 167α του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 μέσω του ισπανικού Βασιλικού Διατάγματος 84/2021.
Για το 2026/27 και τα δύο μεγέθη είναι πλέον δημοσιευμένα, αφού η πρώτη εθνική εκτίμηση του υπουργείου, την 1η Οκτωβρίου, δίνει παραγωγή 1.602.596 τόνων, και το απόθεμα στις 30 Σεπτεμβρίου, που είναι το αρχικό απόθεμα της νέας περιόδου, ανέρχεται σε 356.914 τόνους, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία αγοράς του υπουργείου. Το άθροισμα είναι 1.959.510 τόνοι.
Το όριο βγαίνει περίπου στους 1.844.000 τόνους
Για τις έξι προηγούμενες περιόδους, από το 2020/21 ως το 2025/26, χρησιμοποιήσαμε τα στοιχεία του υπουργείου από το δελτίο αγοράς του Οκτωβρίου 2025, τα ισοζύγια περιόδου και, για το 2025/26, το αρχικό απόθεμα των 290.500 τόνων και την παραγωγή των 1.301.800 τόνων ως το τέλος Αυγούστου. Ο μέσος όρος του αθροίσματος αρχικού αποθέματος και παραγωγής είναι 1.536.800 τόνοι, οπότε το όριο του 120% βγαίνει στους 1.844.100 τόνους.
| Περίοδος | Αρχικό απόθεμα συν παραγωγή, χιλιάδες τόνοι |
| 2020/21 | 1.881,2 |
| 2021/22 | 1.916,6 |
| 2022/23 | 1.120,6 |
| 2023/24 | 1.103,8 |
| 2024/25 | 1.606,2 |
| 2025/26 | 1.592,3 |
| Μέσος όρος έξι περιόδων | 1.536,8 |
| Όριο, 120% του μέσου όρου | 1.844,1 |
| 2026/27 | 1.959,5 |
Πηγή: υπολογισμός του Wikifarmer με στοιχεία του ισπανικού υπουργείου Γεωργίας. Για το 2020/21 και το 2021/22 το απόθεμα ανά περίοδο προκύπτει από τον μέσο όρο τετραετίας του δελτίου αγοράς και τα ισοζύγια του 2022/23 και του 2023/24. Τα στοιχεία του 2025/26 και του 2026/27 είναι προσωρινά.
Η περίοδος 2026/27 ξεπερνά το όριο κατά περίπου 115.000 τόνους, ή 6,3%. Το περιθώριο είναι αρκετά μεγάλο ώστε μικρές αναθεωρήσεις στο απόθεμα ή στην παραγωγή να μην αλλάζουν το συμπέρασμα, αφού χρειάζεται πτώση πάνω από 115.000 τόνους για να πέσει η Ισπανία κάτω από το όριο.
Η απόσυρση θα μπορούσε να φτάσει περίπου το 12% της παραγωγής
Το σχέδιο απόφασης ορίζει και τον τρόπο υπολογισμού της ποσότητας, αφού από τους εκτιμώμενους πόρους της περιόδου, δηλαδή το αρχικό απόθεμα, την παραγωγή και τον μέσο όρο των εισαγωγών των έξι τελευταίων περιόδων, αφαιρείται το 120% του μέσου όρου των δύο περιόδων με τη μεγαλύτερη διάθεση στην αγορά, όπου διάθεση είναι η εσωτερική αγορά μαζί με τις εξαγωγές. Η διαφορά εκφράζεται ως ποσοστό της παραγωγής και δεν μπορεί να ξεπεράσει το 20%.
Ο μέσος όρος των εισαγωγών στις έξι περιόδους είναι περίπου 213.200 τόνοι, οπότε οι εκτιμώμενοι πόροι για το 2026/27 φτάνουν τους 2.172.700 τόνους. Οι δύο περίοδοι με τη μεγαλύτερη διάθεση ήταν το 2020/21 και το 2021/22, με μέσο όρο περίπου 1.653.300 τόνους, και το 120% αυτού του μέσου όρου είναι 1.984.000 τόνοι. Η διαφορά, περίπου 189.000 τόνοι, αντιστοιχεί στο 12% της παραγωγής των 1.602.596 τόνων, κάτω από το ανώτατο όριο του 20%, που θα ήταν περίπου 320.500 τόνοι.
Σύμφωνα με το σχέδιο, το ποσοστό το ορίζει η Γενική Διεύθυνση Γεωργικής Παραγωγής και Αγορών με απόφαση που δημοσιεύεται στην επίσημη εφημερίδα της Ισπανίας (BOE) ως τις 15 Νοεμβρίου. Κάθε ελαιοτριβείο το εφαρμόζει στη δική του δηλωμένη παραγωγή, διαλέγει ποια κατηγορία λαδιού θα κρατήσει και το κρατά ως την επόμενη περίοδο.
Τα νούμερα θα αλλάξουν με τα οριστικά στοιχεία
Ο υπολογισμός είναι δικός μας και μπορεί να διαφέρει από εκείνον του υπουργείου, γιατί το απόθεμα των 356.914 τόνων είναι προσωρινό, όπως και η παραγωγή του 2025/26, ενώ για τις εισαγωγές του 2025/26 χρησιμοποιήσαμε την εκτίμηση του υπουργείου από τον Μάιο, 220.000 τόνους. Κάθε μεταβολή κατά 10.000 τόνους στο απόθεμα ή στην παραγωγή αλλάζει το ποσοστό κατά περίπου 0,6 μονάδες. Επιπλέον, το υπουργείο μπορεί να χρησιμοποιήσει στοιχεία διάθεσης από άλλη πηγή από αυτήν που χρησιμοποιήσαμε.
Το κείμενο που διαβάσαμε είναι το σχέδιο απόφασης που τέθηκε σε διαβούλευση τον Ιούλιο, και η τελική απόφαση μπορεί να έχει αλλαγές. Το ίδιο σχέδιο επιτρέπει στο υπουργείο να μειώσει την ποσότητα με νέα απόφαση μετά τις 31 Δεκεμβρίου 2026, ενώ τυποποιητές και εξαγωγείς, μέσω των ενώσεων ANIERAC και ASOLIVA, αντιτίθενται στην ενεργοποίηση, την οποία ζήτησαν στις 8 Οκτωβρίου οι αγροτικές οργανώσεις.
Η ποσότητα είναι κοντά στα δύο τρίτα της ελληνικής σοδειάς
Αν η απόσυρση ενεργοποιηθεί με ποσοστό κοντά στο 12%, οι περίπου 189.000 τόνοι που θα μείνουν εκτός αγοράς αντιστοιχούν περίπου στα δύο τρίτα της ελληνικής σοδειάς του 2026/27, που εκτιμάται στους 280.000 ως 300.000 τόνους, και σε σχεδόν τα δύο τρίτα της αύξησης που περιμένει η Ισπανία σε σχέση με το 2025/26, περίπου 300.000 τόνους. Η σύγκριση αφορά μόνο ποσότητες και δεν αποτελεί πρόβλεψη τιμών, που θα εξαρτηθούν και από τη ζήτηση, τη σοδειά των άλλων χωρών και τον τρόπο με τον οποίο θα αντιδράσει η αγορά στην απόφαση. Την ευρύτερη εικόνα της αγοράς την παρακολουθούμε στο άρθρο για τις προοπτικές του ελαιολάδου το 2026/27.
|
Εφόδια για τον ελαιώνα
Στο Farmclick θα βρείτε λιπάσματα για τη φθινοπωρινή λίπανση της ελιάς και βιοδιεγέρτες για την ανάκαμψη των δέντρων μετά τη συγκομιδή. |
Συχνές ερωτήσεις
Πιάνει η Ισπανία το όριο για την απόσυρση ελαιολάδου; Με τα στοιχεία που έχει δημοσιεύσει το ισπανικό υπουργείο, ναι. Το αρχικό απόθεμα και η παραγωγή για το 2026/27 φτάνουν τους 1.959.500 τόνους, 6,3% πάνω από το όριο των περίπου 1.844.100 τόνων, σύμφωνα με υπολογισμό του Wikifarmer. Το υπουργείο δεν το έχει επιβεβαιώσει.
Πόσο λάδι θα αποσυρθεί; Με τον τύπο του σχεδίου απόφασης, περίπου 189.000 τόνοι, δηλαδή 12% της παραγωγής. Το ανώτατο όριο είναι 20%.
Πότε θα αποφασιστεί; Το σχέδιο προβλέπει ότι το ποσοστό ορίζεται με απόφαση που δημοσιεύεται ως τις 15 Νοεμβρίου 2026. Μετά τις 31 Δεκεμβρίου το υπουργείο μπορεί να μειώσει την ποσότητα.
Ποιος κρατά το λάδι εκτός αγοράς; Τα ελαιοτριβεία. Κάθε ελαιοτριβείο εφαρμόζει το ποσοστό στη δική του παραγωγή, διαλέγει την κατηγορία λαδιού και το κρατά ως την επόμενη περίοδο.
Έχει ενεργοποιηθεί ποτέ ο μηχανισμός; Όχι. Η Ισπανία είχε υιοθετήσει τον ίδιο κανόνα για την περίοδο 2025/26, αλλά δεν τον ενεργοποίησε, γιατί η ζέστη του καλοκαιριού μείωσε τη σοδειά και το όριο δεν πιάστηκε.
Θα ανεβάσει η απόσυρση την τιμή του ελληνικού ελαιολάδου; Ο υπολογισμός δεν αποτελεί πρόβλεψη τιμών. Η απόσυρση αφαιρεί ποσότητα από την αγορά, όμως η τιμή θα εξαρτηθεί και από τη ζήτηση και από τη σοδειά των άλλων χωρών.
Σημαντικές σημειώσεις
Ο υπολογισμός είναι του Wikifarmer, με βάση δημόσια στοιχεία του ισπανικού υπουργείου Γεωργίας, και δεν αποτελεί επίσημη εκτίμηση. Το σχέδιο απόφασης που διαβάσαμε είναι εκείνο που τέθηκε σε διαβούλευση, και η τελική απόφαση μπορεί να διαφέρει. Τα στοιχεία για το απόθεμα στις 30 Σεπτεμβρίου 2026 και για την παραγωγή του 2025/26 είναι προσωρινά, και οι εισαγωγές του 2025/26 βασίζονται στην εκτίμηση του Μαΐου.
Πηγές
- Υπουργείο Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων της Ισπανίας. (2026). Proyecto de orden por la que se establece la norma de comercialización del aceite de oliva para la campaña 2026/2027. Σχέδιο σε διαβούλευση.
- Υπουργείο Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων της Ισπανίας. (2026). Primeras estimaciones del aforo de aceite de oliva 2026/27. 1 Οκτωβρίου 2026.
- Υπουργείο Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων της Ισπανίας. (2026). Avances de la situación de mercado del aceite de oliva. Στοιχεία ως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026.
- Υπουργείο Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων της Ισπανίας. (2025). Boletín del mercado de aceite de oliva, octubre 2025. Στοιχεία της περιόδου 2024/25.
- Υπουργείο Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων της Ισπανίας. (2026). Balance del sector del olivar en España, campaña 2025/2026. Ενημέρωση Μαΐου 2026.
- Υπουργείο Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων της Ισπανίας. (2024). Balance del sector del olivar en España, campaña 2022/2023, definitivo.
