Η ποσότητα του πατατόσπορου που χρειάζεται ένα χωράφι εξαρτάται κυρίως από το μέγεθος του κονδύλου και από τις αποστάσεις φύτευσης. Για κονδύλους διαμέτρου 45 ως 60 mm απαιτούνται περίπου 200 ως 250 κιλά ανά στρέμμα, ενώ για μικρότερους, 28 ως 35 mm, η ποσότητα πέφτει στα 150 ως 180 κιλά ανά στρέμμα. Παρακάτω αναλύονται ο υπολογισμός της δόσης, οι αποστάσεις φύτευσης και ο τρόπος να πετύχουμε τον πληθυσμό φυτών που θέλουμε.
Πώς επιλέγουμε και ελέγχουμε τον σπόρο
Η καλλιέργεια ξεκινά με πιστοποιημένο πατατόσπορο από νόμιμο προμηθευτή, ελεγμένο για ασθένειες. Δύο ημέρες πριν τη φύτευση ανοίγουμε το σακί και ελέγχουμε τους κονδύλους, απομακρύνοντας όσους είναι σάπιοι ή υγροί. Οι κόνδυλοι διαμέτρου 45 ως 60 mm μπορεί να χρειαστεί να κοπούν σε κομμάτια, ενώ οι μικρότεροι, 28 ως 35 mm, φυτεύονται συνήθως ολόκληροι. Η επιλογή της ποικιλίας ανάλογα με τη χρήση και το κλίμα αναλύεται στις ποικιλίες πατατόσπορου.
Πρέπει να κόβουμε τους κονδύλους
Η κοπή των μεγάλων κονδύλων είναι μια αμφιλεγόμενη πρακτική. Το πλεονέκτημα είναι ότι από έναν μεγάλο κόνδυλο προκύπτουν ως και τρία κομμάτια, καθένα με τουλάχιστον έναν οφθαλμό, δηλαδή τρία φυτά αντί για ένα, οπότε αυξάνεται η απόδοση ανά κιλό σπόρου. Ο κίνδυνος είναι ότι, αν ένας κόνδυλος φέρει ασθένεια, αυτή μεταδίδεται γρήγορα στους υπόλοιπους μέσω του μαχαιριού. Γι' αυτό, όταν υπάρχει υποψία μόλυνσης της παρτίδας, οι γεωπόνοι συνιστούν να φυτεύονται οι κόνδυλοι ολόκληροι. Σε κάθε περίπτωση, η λεπίδα απολυμαίνεται σε ισχυρό αντιμικροβιακό διάλυμα μετά από κάθε κόνδυλο, με τη σύσταση αδειούχου γεωπόνου.
Πόση ποσότητα σπόρου ανά στρέμμα
Η δόση σποράς καθορίζεται από το μέγεθος του κονδύλου.
| Μέγεθος κονδύλου | Ποσότητα ανά στρέμμα | Ποσότητα ανά εκτάριο |
|---|---|---|
| 28 ως 35 mm | 150 ως 180 κιλά | 1,5 ως 1,8 τόνοι |
| 45 ως 60 mm | 200 ως 250 κιλά | 2 ως 2,5 τόνοι |
Για τη μετατροπή, ένας τόνος ισούται με 1.000 κιλά και ένα εκτάριο με 10 στρέμματα. Στις επαγγελματικές εκμεταλλεύσεις η φύτευση γίνεται με μηχανές φύτευσης προσαρτημένες σε ελκυστήρα, που ανοίγουν το αυλάκι, τοποθετούν τους κονδύλους στο σωστό βάθος και κρατούν σταθερές τις αποστάσεις.
Αποστάσεις φύτευσης και πληθυσμός φυτών
Η απόσταση πάνω στη γραμμή κυμαίνεται στα 25 ως 38 εκατοστά, ενώ οι γραμμές απέχουν μεταξύ τους 70 ως 90 εκατοστά. Με αυτές τις αποστάσεις, ο πληθυσμός φυτών κυμαίνεται από 25.000 ως 60.000 φυτά ανά εκτάριο, δηλαδή 2.500 ως 6.000 φυτά ανά στρέμμα. Πυκνότερη φύτευση δίνει περισσότερους αλλά μικρότερους κονδύλους, ενώ αραιότερη δίνει λιγότερους και μεγαλύτερους, οπότε η επιλογή γίνεται ανάλογα με το επιθυμητό μέγεθος πατάτας και την αγορά.
Πώς υπολογίζουμε την απόσταση για τον πληθυσμό που θέλουμε
Για να πετύχουμε συγκεκριμένο πληθυσμό φυτών, η απόσταση των κονδύλων πάνω στη γραμμή υπολογίζεται με τον τύπο 100.000 διά του γινομένου του πληθυσμού επί το πλάτος της γραμμής, όπου ο πληθυσμός εκφράζεται σε χιλιάδες φυτά ανά εκτάριο, το πλάτος της γραμμής σε εκατοστά και το αποτέλεσμα δίνει την απόσταση σπόρου σε εκατοστά. Για παράδειγμα, αν στοχεύουμε 55.000 φυτά ανά εκτάριο με πλάτος γραμμής 90 εκατοστά, η απόσταση προκύπτει 100.000 διά 55 επί 90, δηλαδή περίπου 20 εκατοστά μεταξύ των κονδύλων στη γραμμή.
Πώς επηρεάζουν το μέγεθος και η πιστοποίηση
Το μέγεθος του κονδύλου καθορίζει και το κόστος, αφού οι μεγαλύτεροι κόνδυλοι απαιτούν περισσότερα κιλά σπόρου για την ίδια έκταση. Το ελάχιστο επιτρεπόμενο μέγεθος κονδύλου είναι τα 25 mm σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Ο πιστοποιημένος σπόρος διακρίνεται σε κατηγορίες, με την πιστοποιημένη κατηγορία να φέρει μπλε ετικέτα και τις ανώτερες λευκή, εγγυώμενος καθαρότητα ποικιλίας και υγεία. Μετά τη φύτευση, η θρέψη είναι καθοριστική, καθώς η πατάτα είναι απαιτητική καλλιέργεια, με το πρόγραμμα λίπανσης να περιγράφεται στη λίπανση πατάτας.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσα κιλά πατατόσπορου θέλει ένα στρέμμα
Ανάλογα με το μέγεθος του κονδύλου, χρειάζονται περίπου 150 ως 180 κιλά ανά στρέμμα για μέγεθος 28 ως 35 mm και 200 ως 250 κιλά ανά στρέμμα για κονδύλους 45 ως 60 mm.
Πόσα φυτά πατάτας μπαίνουν σε ένα στρέμμα
Με αποστάσεις 25 ως 38 εκατοστά στη γραμμή και 70 ως 90 εκατοστά μεταξύ των γραμμών, ο πληθυσμός κυμαίνεται από 2.500 ως 6.000 φυτά ανά στρέμμα.
Ποιες είναι οι σωστές αποστάσεις φύτευσης
Η απόσταση πάνω στη γραμμή είναι 25 ως 38 εκατοστά και οι γραμμές απέχουν 70 ως 90 εκατοστά, ανάλογα με τον πληθυσμό φυτών που στοχεύουμε.
Συμφέρει να κόβουμε τους κονδύλους
Η κοπή αυξάνει τον αριθμό των φυτών από την ίδια ποσότητα σπόρου, αλλά μπορεί να διαδώσει ασθένειες μέσω του μαχαιριού. Όταν υπάρχει υποψία μόλυνσης, προτιμάται η φύτευση ολόκληρων κονδύλων.
Πιστοποιημένο πατατόσπορο διαφόρων ποικιλιών και μεγεθών διαθέτει η κατηγορία του Farmclick, από προμηθευτές όλης της Ελλάδας.
Πηγές
- Agriculture and Horticulture Development Board, Seed rate guide.
- UNECE, Standard S-1 concerning the marketing and commercial quality control of seed potatoes.
