Όταν η ισπανική τιμή του εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου κινήθηκε κατά 3% ή περισσότερο μέσα σε μία εβδομάδα, η ελληνική τιμή κινήθηκε προς την ίδια κατεύθυνση μέσα στις επόμενες τρεις εβδομάδες στο 76% των περιπτώσεων από το 2005, σύμφωνα με ανάλυση του Wikifarmer στις εβδομαδιαίες τιμές που δηλώνουν τα εθνικά υπουργεία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι ισπανικές μεταβολές βοηθούν επίσης στην πρόβλεψη των ελληνικών πολύ περισσότερο από ό,τι ισχύει αντίστροφα. Το εύρημα αφορά άμεσα τις επόμενες εβδομάδες, αφού η ισπανική τιμή έπεσε 3,3% την πρώτη εβδομάδα του Οκτωβρίου.
Η ισπανική τιμή του εξαιρετικά παρθένου έπεσε 3,3% στις αρχές Οκτωβρίου
Η μέση ισπανική τιμή του εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου έπεσε από 343,20 σε 331,90 €/100 kg την εβδομάδα που ξεκίνησε στις 5 Οκτωβρίου 2026, πτώση 3,3% μέσα σε μία εβδομάδα, ενώ ο ελληνικός εθνικός μέσος όρος την ίδια εβδομάδα ανέβηκε στα 364,20 €/100 kg από 358,80 την προηγούμενη (Agri-food Data Portal της ΕΕ). Και οι δύο τιμές είναι εβδομαδιαίοι εθνικοί μέσοι όροι.
Η ισπανική πτώση ήρθε μετά την πρώτη εθνική εκτίμηση της Ισπανίας για 1,6 εκατομμύρια τόνους το 2026/27, ενώ στην Ελλάδα η ελληνική σοδειά του 2026/27 εκτιμάται στους 280.000 ως 300.000 τόνους. Για τους Έλληνες παραγωγούς και αγοραστές, το ερώτημα είναι αν μια ισπανική κίνηση τέτοιου μεγέθους φτάνει στις ελληνικές τιμές και πόσο γρήγορα.
Η ανάλυση βασίζεται σε 21 χρόνια εβδομαδιαίων τιμών της ΕΕ
Πήραμε από το Agri-food Data Portal της ΕΕ τους εβδομαδιαίους εθνικούς μέσους όρους για το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο σε Ισπανία και Ελλάδα, από τον Ιανουάριο του 2005 ως τον Οκτώβριο του 2026. Προκύπτουν 1.038 εβδομάδες στις οποίες και οι δύο χώρες δήλωσαν τιμή και μεταβολή από την προηγούμενη εβδομάδα. Συγκρίναμε επίσης επιμέρους αγορές, τη Jaén στην Ισπανία με τα Χανιά, το Ηράκλειο και τη Μεσσηνία στην Ελλάδα, με στοιχεία από το 2010.
Όλοι οι έλεγχοι χρησιμοποιούν τις εβδομαδιαίες μεταβολές του λογαρίθμου της τιμής, που είναι πολύ κοντά στις ποσοστιαίες μεταβολές, αντί για τα ίδια τα επίπεδα τιμών. Οι τιμές στις δύο χώρες κινούνται μαζί σε βάθος ετών, οπότε η σύγκριση των επιπέδων θα έδειχνε ισχυρή σχέση ακόμη κι αν καμία αγορά δεν αντιδρούσε βραχυπρόθεσμα στην άλλη.
Η ελληνική τιμή κινήθηκε προς την ίδια κατεύθυνση στις τρεις από τις τέσσερις φορές
Σε 86 εβδομάδες από το 2005 ως το 2026, η ισπανική εθνική τιμή κινήθηκε κατά 3% ή περισσότερο. Στο 76% αυτών των εβδομάδων η ελληνική τιμή κινήθηκε προς την ίδια κατεύθυνση μέσα στις τρεις επόμενες εβδομάδες, και αν μετρηθεί και η ίδια εβδομάδα, το ποσοστό ανεβαίνει στο 83%. Όταν η ελληνική τιμή ακολούθησε, η κίνησή της ήταν συχνά όση η ισπανική ή μεγαλύτερη, με διάμεσο μέγεθος 1,2 φορές την ισπανική κίνηση.
Οι άνοδοι μεταφέρθηκαν πιο συχνά από τις πτώσεις, αφού μετά από ισπανική άνοδο 3% ή περισσότερο η ελληνική τιμή ανέβηκε μέσα σε τρεις εβδομάδες στο 81% των περιπτώσεων, ενώ μετά από ισπανική πτώση 3% ή περισσότερο έπεσε στο 70%. Στις εβδομάδες που έπεσε, η διάμεση ελληνική πτώση ήταν 5,2%, έναντι διάμεσης ισπανικής πτώσης 3,8%.
| Ισπανική εβδομαδιαία κίνηση | Εβδομάδες | Η ελληνική τιμή κινήθηκε προς την ίδια κατεύθυνση μέσα σε 3 εβδομάδες |
| 2% ή περισσότερο | 187 | 70% |
| 3% ή περισσότερο | 86 | 76% |
| 5% ή περισσότερο | 18 | 83% |
Πηγή: ανάλυση του Wikifarmer στις εβδομαδιαίες τιμές εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου του Agri-food Data Portal της ΕΕ, εθνικοί μέσοι όροι Ισπανίας και Ελλάδας, Ιανουάριος 2005 ως Οκτώβριος 2026.
Οι ισπανικές μεταβολές προβλέπουν τις ελληνικές περισσότερο από το αντίστροφο
Η συσχέτιση ανάμεσα στις εβδομαδιαίες μεταβολές της ισπανικής και της ελληνικής τιμής είναι 0,34 την ίδια εβδομάδα. Πέφτει στο 0,25 όταν η ελληνική μεταβολή συγκρίνεται με την ισπανική της προηγούμενης εβδομάδας, στο 0,16 με απόσταση δύο εβδομάδων και στο 0,13 με απόσταση τριών, οπότε η σχέση εξασθενεί μετά την τρίτη εβδομάδα.
Ο έλεγχος αιτιότητας κατά Granger εξετάζει αν οι προηγούμενες ισπανικές μεταβολές βελτιώνουν την πρόβλεψη των ελληνικών, πέρα από όσα δίνουν ήδη οι προηγούμενες ελληνικές μεταβολές. Τη βελτιώνουν, για καθυστέρηση από μία ως τέσσερις εβδομάδες, με τιμές p κάτω από 0,001. Ο αντίστροφος έλεγχος, αν δηλαδή οι ελληνικές κινήσεις βοηθούν στην πρόβλεψη των ισπανικών, βρίσκει σχέση στη μία και στις δύο εβδομάδες, πολύ πιο αδύναμη όμως, αφού η συνολική επίδραση των ελληνικών κινήσεων στις ισπανικές τιμές είναι κάτω από το ένα πέμπτο της επίδρασης προς την αντίθετη κατεύθυνση. Το προβάδισμα της Ισπανίας ισχύει και στα δύο μισά της περιόδου, 2005 ως 2015 και 2016 ως 2026.
Η ισπανική εκτίμηση των 1,6 εκατομμυρίων τόνων για το 2026/27 είναι πάνω από πενταπλάσια της ελληνικής. Τα στοιχεία ταιριάζουν με μια αγορά όπου ο μεγαλύτερος παραγωγός δίνει τον ρυθμό, αν και ένας τέτοιος έλεγχος δείχνει τη χρονική σειρά των κινήσεων και δεν αποδεικνύει τι τις προκαλεί.
Οι τοπικές τιμές που αλλάζουν αραιά, όπως σε πολλές εβδομάδες στα Χανιά και τη Μεσσηνία, κάνουν τις ελληνικές αγορές να φαίνονται πιο αργές
Μεσσηνία και Χανιά ακολουθούν τη Jaén πιο στενά από το Ηράκλειο
Σε επίπεδο τοπικών αγορών, οι μεταβολές της τιμής στη Jaén βοηθούν στην πρόβλεψη των μεταβολών στη Μεσσηνία και τα Χανιά, με τιμές p κάτω από 0,001 για καθυστέρηση μίας ως τεσσάρων εβδομάδων, ενώ σε αυτό το επίπεδο η σχέση υπάρχει και προς την αντίθετη κατεύθυνση. Για τα Χανιά, η συνολική επίδραση των κινήσεων της Jaén είναι περίπου διπλάσια από την επίδραση των κινήσεων των Χανίων στη Jaén, ενώ για τη Μεσσηνία οι δύο κατευθύνσεις έχουν παρόμοια ισχύ. Το Ηράκλειο δείχνει πιο αδύναμη σχέση με τη Jaén, με μικρότερη επίδραση και μεγαλύτερες τιμές p.
Μέρος της ελληνικής καθυστέρησης οφείλεται στον τρόπο καταγραφής, αφού τα Χανιά δήλωσαν αμετάβλητη τιμή στο 59% των εβδομάδων που εξετάστηκαν και η Μεσσηνία στο 47%, έναντι περίπου 10% για τη Jaén. Μια τιμή που ενημερώνεται λιγότερο συχνά φαίνεται να ακολουθεί με καθυστέρηση ακόμη κι όταν οι έμποροι αντιδρούν γρήγορα. Σε εθνικό επίπεδο η ελληνική σειρά έχει γίνει πιο ενεργή, με τις εβδομάδες χωρίς μεταβολή να πέφτουν από 33% την περίοδο 2005 ως 2015 σε 7% την περίοδο 2016 ως 2026, και το προβάδισμα της Ισπανίας ισχύει και στις δύο περιόδους.
Η διαφορά ανάμεσα σε ελληνική και ισπανική τιμή αλλάζει κάθε χρόνο
Το ελληνικό εξαιρετικά παρθένο δεν τιμολογήθηκε με σταθερή διαφορά πάνω από το ισπανικό. Ο διάμεσος ελληνικός εθνικός μέσος όρος ήταν χαμηλότερος από τον ισπανικό σε 12 από τα 22 χρόνια από το 2005 ως το 2026, και η ετήσια διάμεση διαφορά κυμάνθηκε από 39 €/100 kg κάτω από την Ισπανία το 2023 ως 49 €/100 kg πάνω από την Ισπανία το 2014. Το 2026, ως τώρα, η ελληνική τιμή είναι 9 €/100 kg πάνω από την ισπανική. Η εβδομαδιαία σχέση περιγράφει λοιπόν πώς μεταφέρονται οι μεταβολές από τη μία αγορά στην άλλη και όχι πού βρίσκονται τα δύο επίπεδα τιμών, σε μια αγορά όπου οι τιμές του ελαιολάδου τριπλασιάστηκαν μέσα σε 13 χρόνια.
Μια ισπανική κίνηση δίνει στους Έλληνες πωλητές λίγες εβδομάδες
Μια ισπανική κίνηση 3% ή περισσότερο έφτασε στις ελληνικές τιμές μέσα σε τρεις εβδομάδες σε περίπου τρεις στις τέσσερις περιπτώσεις. Οι Έλληνες παραγωγοί και έμποροι που παρακολουθούν τους εβδομαδιαίους ισπανικούς μέσους όρους μπορούν να δουν μια τέτοια κίνηση ως έγκαιρη ένδειξη, έχοντας υπόψη ότι στη μία περίπτωση στις τέσσερις η ελληνική τιμή δεν ακολούθησε.
Στο παρελθόν, οι ισπανικές πτώσεις 3% ή περισσότερο έφτασαν στις ελληνικές τιμές μέσα σε τρεις εβδομάδες στο 70% των περιπτώσεων. Με βάση αυτό το ιστορικό, η πτώση 3,3% της ισπανικής τιμής την εβδομάδα που ξεκίνησε στις 5 Οκτωβρίου 2026 κάνει πιθανή μια υποχώρηση της ελληνικής τιμής ως τα τέλη Οκτωβρίου, χωρίς να την εξασφαλίζει. Την ίδια εβδομάδα η ελληνική τιμή δεν είχε ακολουθήσει, και τα εβδομαδιαία στοιχεία του Agri-food Data Portal θα δείξουν αν θα ακολουθήσει.
|
Εφόδια για τον ελαιώνα
Στο Farmclick θα βρείτε λιπάσματα για τη φθινοπωρινή λίπανση της ελιάς και βιοδιεγέρτες για την ανάκαμψη των δέντρων μετά τη συγκομιδή. |
Συχνές ερωτήσεις
Ακολουθεί η τιμή του ελληνικού ελαιολάδου την ισπανική; Συνήθως ναι. Όταν η ισπανική τιμή του εξαιρετικά παρθένου κινήθηκε κατά 3% ή περισσότερο σε μία εβδομάδα, η ελληνική κινήθηκε προς την ίδια κατεύθυνση μέσα σε τρεις εβδομάδες στο 76% των περιπτώσεων από το 2005.
Πόσο γρήγορα περνά μια ισπανική κίνηση στην Ελλάδα; Η σχέση είναι ισχυρότερη την ίδια εβδομάδα και την επόμενη και εξασθενεί μετά την τρίτη εβδομάδα.
Ακολουθεί και η ισπανική τιμή την ελληνική; Σε πολύ μικρότερο βαθμό. Η επίδραση των ελληνικών κινήσεων στις ισπανικές τιμές είναι κάτω από το ένα πέμπτο της επίδρασης των ισπανικών στις ελληνικές.
Περνούν οι άνοδοι και οι πτώσεις το ίδιο συχνά; Οι άνοδοι περνούν πιο συχνά. Μετά από ισπανική άνοδο 3% ή περισσότερο η ελληνική τιμή ανέβηκε στο 81% των περιπτώσεων, ενώ μετά από αντίστοιχη πτώση έπεσε στο 70%.
Είναι το ελληνικό ελαιόλαδο πάντα ακριβότερο από το ισπανικό; Όχι. Ο ελληνικός εθνικός μέσος όρος ήταν χαμηλότερος από τον ισπανικό σε 12 από τα 22 χρόνια από το 2005, και το 2026 ως τώρα είναι 9 €/100 kg υψηλότερος.
Πού βρίσκω τις εβδομαδιαίες τιμές; Στο Agri-food Data Portal της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπου δημοσιεύονται οι εβδομαδιαίες τιμές ελαιολάδου που δηλώνουν τα κράτη μέλη.
Σημαντικές σημειώσεις
Η ανάλυση είναι του Wikifarmer, με βάση τις εβδομαδιαίες τιμές που δηλώνουν τα κράτη μέλη στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο έλεγχος αιτιότητας κατά Granger δείχνει ποια αγορά κινείται πρώτη και όχι τι προκαλεί τις κινήσεις. Τα ιστορικά ποσοστά δεν εγγυώνται ότι η ελληνική τιμή θα ακολουθήσει κάθε φορά, και οι τοπικές τιμές που ενημερώνονται αραιά μπορεί να δείχνουν μεγαλύτερη καθυστέρηση από την πραγματική.
Πηγές
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης. (2026). Agri-food Data Portal, οδηγός API. Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
