Η επιλογή μιας ποικιλίας αγγουριού είναι ζωτικής σημασίας και πρέπει να γίνεται αφού ληφθούν υπόψη πολλοί παράγοντες. Ένας από τους σημαντικότερους είναι η τελική χρήση του προϊόντος και η αγορά στην οποία απευθύνεται. Το αγγούρι χρησιμοποιείται φρέσκο (ολόκληρο ή σε φέτες) και ως τουρσί (πίκλες).
Κριτήρια επιλογής ποικιλίας
Τελική χρήση και αγορά
Γενικά συνιστάται στους αγρότες να δοκιμάζουν διάφορες ποικιλίες για να καθορίσουν ποιες αποδίδουν καλύτερα στο μικροκλίμα της εκάστοτε περιοχής, έχουν καλύτερη γεύση και αντοχή στις ασθένειες και τα έντομα που υπάρχουν στο χωράφι τους. Η προσαρμογή της ποικιλίας στις τοπικές συνθήκες αποτελεί καθοριστικό παράγοντα επιτυχίας.
Ανθεκτικότητα σε ασθένειες
Θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η ανθεκτικότητα στις ασθένειες, η οποία ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των ποικιλιών, ιδίως όσον αφορά το ωίδιο και το μύκητα του γένους Fusarium. Δυστυχώς, μέχρι σήμερα, καμία ποικιλία δεν έχει δείξει ανθεκτικότητα στα έντομα ή στους νηματώδεις.
Σύστημα επικονίασης
Οι περισσότερες ποικιλίες είναι μόνοικες, που σημαίνει ότι παράγουν θηλυκά (στυλοειδή) και αρσενικά (σταμινοειδή) άνθη και απαιτούν έντομα επικονιαστές για την παραγωγή καρπών. Η επικονίαση πραγματοποιείται με τη βοήθεια εντόμων όπως οι μέλισσες.
Ιστορική εξέλιξη των ποικιλιών
Πολλές ποικιλίες αγγουριών καλλιεργούνται εδώ και εκατοντάδες ή και χιλιάδες χρόνια. Για παράδειγμα, η ποικιλία "China Jade" δημιουργήθηκε το 216 μ.Χ. Κατά τη διάρκεια του 15ου αιώνα, άρχισαν να καλλιεργούνται ποικιλίες όπως το "Painted Serpent", ενώ τα "ρωσικά" αγγούρια άρχισαν να καλλιεργούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες τη δεκαετία του 1800.
Μετά από αιώνες έρευνας και δοκιμών (επιλεκτικής αναπαραγωγής), έχουν δημιουργηθεί περίπου 100 ποικιλίες, πολλές από τις οποίες καταναλώνονται σήμερα.
Σύγχρονα γυνόοικα και παρθενοκαρπικά υβρίδια
Σήμερα, τα περισσότερα υβρίδια αγγουριών που χρησιμοποιούνται για εμπορική καλλιέργεια είναι γυνόοικα ή "έχουν μόνο θηλυκά άνθη". Στην περίπτωση αυτή, τα φυτά παράγουν θηλυκά άνθη σε ποσοστό 95% και μεταξύ των πλεονεκτημάτων τους είναι:
- Πρωιμότητα - Ταχύτερη παραγωγή καρπών
- Υψηλότερες αποδόσεις - Περισσότεροι καρποί ανά φυτό
- Ανθεκτικότητα στις ασθένειες - Μειωμένες απώλειες
Ορισμένες ποικιλίες μπορούν να παράγουν καρπούς χωρίς σπόρους χωρίς επικονίαση των θηλυκών ανθέων (παρθενοκαρπικοί καρποί). Αυτές οι ποικιλίες χρησιμοποιούνται περισσότερο σε θερμοκηπιακές καλλιέργειες, καθώς πρέπει να απομονώνονται από άλλες ποικιλίες αγγουριών και τη γύρη τους.
Παραδείγματα παρθενοκαρπικών ποικιλιών:
- Diva
- Excelsior
- Sugar Crunch
- SV4719CS
Κύριες κατηγορίες αγγουριών
Τα αγγούρια χωρίζονται σε δύο κύριες κατηγορίες με βάση τη χρήση τους:
Cucumis sativus - Καταναλώνεται φρέσκο σε σαλάτες και διάφορα πιάτα. Αυτός ο τύπος αγγουριού έχει πιο μαλακή σάρκα, παχύτερη φλούδα και είναι μακρύ και λεπτό.
Cucumis anguria - Αγγούρι που χρησιμοποιείται ως τουρσί και είναι πολύ μικρότερου μεγέθους από το πρώτο.
Ποικιλίες για νωπή κατανάλωση
Οι φρέσκες/κομμένες σε φέτες ποικιλίες αγγουριού καλλιεργούνται κυρίως σε κήπους. Μία από τις σημαντικότερες απαιτήσεις είναι η ομοιομορφία των καρπών.
Αγγλικό ή ευρωπαϊκό αγγούρι
Ο πιο χρησιμοποιούμενος τύπος σε εμπορική κλίμακα για νωπή κατανάλωση. Χαρακτηριστικά:
- Μεγάλο μέγεθος
- Σκουροπράσινη και λεπτή φλούδα
- Λίγοι ή καθόλου σπόροι
Περσικά αγγούρια
- Λεπτή φλούδα και ήπια γεύση
- Κοντύτερα και παχύτερα από τα θερμοκηπιακά
- Τραγανή υφή
Δημοφιλείς ποικιλίες για σαλάτα:
- Salad Bush (υβρίδιο)
- Straight Eight
- Sweet Slice
- Sweet Success (υβρίδιο)
- Burpless (υβρίδιο)
- Diva (υβρίδιο)
- Sugar Crunch (υβρίδιο)
- SV4719CS (υβρίδιο)
- Poinsett 76
- Dasher 11
- Burpee (υβρίδιο)
- Bush Champion
- Parks Bush Whopper
- Pot Luck
- Salad Bush
- Spacemaster (θάμνος)
- Slice Nice
- Slice Master (υβρίδιο)
Σημείωση για το κλάδεμα: Ορισμένες ποικιλίες που έχουν αναπαραχθεί απαιτούν συχνότερο κλάδεμα των πλευρικών βλαστών από άλλες. Η διαδικασία αυτή αποσκοπεί στην εξασφάλιση ενός ενιαίου στελέχους που μπορεί να κλαδευτεί κάθετα. Γενικά, τα σύγχρονα υβρίδια είναι λιγότερο ζωηρά και χρειάζονται λιγότερο κλάδεμα.
Ποικιλίες για τουρσί
Οι ποικιλίες αγγουριού που χρησιμοποιούνται για τουρσί πρέπει να παράγουν μικρότερους και παχύτερους καρπούς. Το αγγούρι με κακοφορμισμένη φλούδα θεωρείται η καλύτερη ποικιλία για τουρσί.
Ιαπωνικά αγγούρια
- Σκουροπράσινα και στενόμακρα
- Λεπτή φλούδα με μικρά εξογκώματα
- Μπορούν να καταναλωθούν ολόκληρα
Αγγούρια Kirby
- Χρησιμοποιούνται συχνά για τουρσί μαζί με άνηθο
- Τραγανή υφή
- Λεπτή φλούδα με μικρούς σπόρους
Αρμένικα ή αγγούρια φίδι
- Μακριά και στριφτά
- Λεπτή, σκούρα και πράσινη φλούδα με ανοιχτόχρωμες αυλακώσεις
- Κιτρινωπό χρώμα όταν ωριμάσουν
- Ιδανικά για τουρσί
Δημοφιλείς ποικιλίες για τουρσί:
- Fancipak (υβρίδιο)
- Calypso
- Carolina
- County Fair
- Homemade Pickles
- Max Pack (υβρίδιο)
- Excelsior (υβρίδιο)
- Regal
- Sumter
- Liberty (υβρίδιο)
- Saladin
- County Fair 83
- Pickle Bush (συμπαγής, κατάλληλη για δοχεία)
- Pot Luck (μόνο για δοχείο)
Ειδικές ποικιλίες
Lemon cucumbers (αγγούρι-λεμόνι)
Μια μοναδική ποικιλία με τα εξής χαρακτηριστικά:
- Μέγεθος λεμονιού
- Στρογγυλό σχήμα
- Ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα
- Γλυκιά και λεπτή γεύση
- Διπλή χρήση: ωμή κατανάλωση και τουρσί
Σχετικά άρθρα για την καλλιέργεια αγγουριού:
Αγγούρι: Ιστορία, ενδιαφέροντα στοιχεία και διατροφική αξία
Επαγγελματική καλλιέργεια αγγουριού
Ποικιλίες αγγουριού: με ποια κριτήρια πρέπει να διαλέξετε
Αγγούρι: Προετοιμασία και απαιτήσεις εδάφους, κλιματικές συνθήκες
Άρδευση αγγουριού – Απαιτήσεις σε νερό και μέθοδοι άρδευσης
Απαιτήσεις και μέθοδοι λίπανσης για το αγγούρι
Παράσιτα και ασθένειες στην καλλιέργεια του αγγουριού
Απόδοση, συγκομιδή και αποθήκευση αγγουριού
Διαχείριση ζιζανίων στην καλλιέργεια αγγουριών
Βιβλιογραφία:
- Clemson Cooperative Extension. Cucumber cultivation guide. HGIC Factsheets.
- Utah State University Extension. Cucumber in the garden. Extension Publications.
- UC Davis Vegetable Research and Information Center. Cucumber production guide. VRIC Resources.
- Oklahoma State University Extension. Cucumber production fact sheet. OSU Extension.
- Cornell University. Home gardening cucumber guide. Extension Resources.
- UC Davis Western Institute for Food Safety and Security. Cucumbers food safety profile. WIFSS.
- Penn State Extension. Cucumber pollination. Extension Publications.
- NSW Department of Primary Industries. Cucumber production handbook. Agricultural Resources.
- Taylor & Francis. (2021). Cucumber variety selection research. Journal of Horticultural Science.
