Γενικά χαρακτηριστικά
Η πετούνια (Petunia x hybrida) ανήκει στην οικογένεια των Σολανιδών (Solanaceae), η οποία περιλαμβάνει και άλλα γνωστά φυτά όπως η ντομάτα, η πατάτα και ο καπνός. Παρόλο που ορισμένες πετούνιες μπορεί να είναι πολυετή φυτά, τα υβρίδια που χρησιμοποιούνται ευρέως σήμερα είναι κατά κύριο λόγο ετήσια. Κατάγεται από τη Νότια Αμερική, αλλά οι σύγχρονες ποικιλίες αποτελούν υβρίδια πολλών ειδών.
Η πετούνια είναι ένα αρκετά δημοφιλές λουλούδι, κυρίως λόγω των πολύχρωμων ανθέων της σε σχήμα τρομπέτας. Το φύλλωμά της είναι χνουδωτό και διακλαδισμένο. Το φυτό προτιμά αρκετά ηλιόλουστες περιοχές για να αναπτυχθεί σωστά. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο είναι τόσο διαδεδομένο στις Ηνωμένες Πολιτείες και στις χώρες της Μεσογείου. Η ανθοφορία της πετούνιας διαρκεί από την άνοιξη μέχρι τον πρώτο παγετό, και τα άνθη της είναι από τα πιο εύκολα αναγνωρίσιμα σε όλο τον κόσμο. Πολλές ποικιλίες, ιδιαίτερα οι λευκές και λεβάντα, έχουν γλυκό άρωμα.
Ποικιλίες πετούνιας
Στις μέρες μας κυκλοφορούν στην αγορά πετούνιες σε ποικίλους τύπους, ύψη και χρώματα. Θα συναντήσουμε μονά ή διπλά άνθη, μονόχρωμα ή πολύχρωμα, πέταλα με χρωματικές διαβαθμίσεις ή πιτσιλωτούς χρωματικούς συνδυασμούς. Η χρωματική παλέτα περιλαμβάνει κόκκινο, λευκό, ροζ, μωβ, γαλάζιο, κίτρινο καθώς και σχεδόν όλες τις αποχρώσεις – ακόμα και σπάνια μαύρα πέταλα.
Οι κυριότερες κατηγορίες ποικιλιών είναι:
Petunia grandiflora: Όπως φανερώνει και το όνομά της, φέρει τα μεγαλύτερα άνθη (έως 10-13 cm διάμετρο) από όλες τις υπόλοιπες, ενώ μπορεί να φτάσει σε ύψος 20-30 cm. Τα εντυπωσιακά κυματιστά λουλούδια αυτής της κατηγορίας είναι αρκετά ευαίσθητα και χρειάζονται προστασία από έντονες βροχοπτώσεις, υγρασία και ανέμους. Σε θερμά και υγρά κλίματα, τα άνθη μπορεί να σαπίσουν. Περιλαμβάνει και κρεμοκλαδείς ποικιλίες κατάλληλες για ζαρντινιέρες.
Petunia multiflora: Παράγει μικρότερα άνθη (περίπου 5 cm) αλλά σε μεγαλύτερη αφθονία. Είναι πιο ανθεκτική και κατάλληλη για περιοχές με συχνές βροχές. Έχει πιο συμπαγή ανάπτυξη και είναι ιδανική για μαζικές φυτεύσεις.
Petunia milliflora: Φέρει τα μικρότερα άνθη (2,5-4 cm διάμετρο) σε σχέση με τις υπόλοιπες κατηγορίες. Κατά κανόνα δεν ξεπερνά τα 25 cm σε ύψος. Τα άνθη αυτής της κατηγορίας δεν παρουσιάζουν επιτακτική ανάγκη προστασίας από τις βροχοπτώσεις. Είναι εξαιρετική επιλογή για γλάστρες και παρτέρια.
Spreading/Wave: Χαμηλά φυτά (10-15 cm ύψος) που απλώνονται έως 90-120 cm. Εξαιρετική αντοχή στη ζέστη και την ξηρασία, ιδανικά ως εδαφοκαλυπτικά ή για κρεμαστά καλάθια. Αυτοκαθαριζόμενα – δεν χρειάζονται αφαίρεση μαραμένων ανθέων.
Ποιες είναι οι κατάλληλες συνθήκες καλλιέργειας για την πετούνια;
Φωτισμός: Οι πετούνιες χρειάζονται τουλάχιστον 5-6 ώρες άμεσου ηλιακού φωτός ημερησίως, αλλά αποδίδουν ακόμα καλύτερα σε πλήρη ηλιοφάνεια. Σε σκιερές θέσεις παράγουν λιγότερα άνθη. Η έκθεση στο άμεσο ηλιακό φως κάνει τα χρώματα των πετάλων εντονότερα και ζωηρότερα.
Έδαφος: Προτιμούν ελαφρύ, καλά στραγγιζόμενο έδαφος μέτριας γονιμότητας. Η σήψη ρίζας/στέμματος μπορεί να αποτελέσει πρόβλημα σε υγρά, κακώς στραγγιζόμενα εδάφη. Η προσθήκη οργανικής ύλης (κομπόστ, τύρφη ή κοπριά) βελτιώνει τόσο τα βαριά αργιλώδη όσο και τα αμμώδη εδάφη.
Πότισμα: Σε παρτέρια, ένα βαθύ πότισμα κάθε 7-10 ημέρες σε ξηρές περιόδους είναι επαρκές (1-2,5 cm νερού). Αποφύγετε τα συχνά, ελαφριά ποτίσματα που ενθαρρύνουν την επιφανειακή ανάπτυξη ριζών. Οι γλάστρες χρειάζονται συχνότερο πότισμα – ελέγχετε καθημερινά και ποτίζετε όταν η επιφάνεια του χώματος στεγνώσει. Τις πολύ ζεστές μέρες, οι γλάστρες μπορεί να χρειαστούν πότισμα δύο φορές.
Λίπανση: Οι πετούνιες είναι απαιτητικά φυτά σε θρεπτικά στοιχεία. Κατά τη φύτευση, ενσωματώστε ισορροπημένο λίπασμα (π.χ. 8-8-8 ή 10-10-10) στο έδαφος με δόση περίπου 100 γρ. ανά τετραγωνικό μέτρο. Οι πετούνιες σε γλάστρες χρειάζονται λίπανση κάθε 2-4 εβδομάδες με αραιωμένο υδατοδιαλυτό λίπασμα.
Φύτευση και καλλιεργητική φροντίδα
Εποχή φύτευσης: Φυτεύονται την άνοιξη, μετά τον κίνδυνο παγετού. Στις πιο θερμές περιοχές της Μεσογείου μπορούν να φυτευτούν και το φθινόπωρο για χειμερινή ανθοφορία.
Αποστάσεις φύτευσης: Για εδαφοκάλυψη, φυτεύετε τα φυτά σε αποστάσεις 30-45 cm μεταξύ τους. Στις γλάστρες, οι αποστάσεις μπορούν να είναι μικρότερες για πιο γεμάτη εμφάνιση από την αρχή.
Κορυφολόγημα (pinching): Όταν οι grandiflora και multiflora φτάσουν περίπου 15 cm ύψος, κορυφολογήστε τα (αφαιρέστε τις κορυφές) για να ενθαρρύνετε την ταχεία ανάπτυξη πλευρικών βλαστών και περισσότερα άνθη. Οι ποικιλίες milliflora και spreading δεν χρειάζονται κορυφολόγημ.
Αφαίρεση μαραμένων ανθέων (deadheading): Για τις grandiflora και τις διπλές ποικιλίες, η τακτική αφαίρεση των μαραμένων ανθέων ενθαρρύνει τη συνεχή ανθοφορία
Κλάδεμα αναζωογόνησης: Στα μέσα του καλοκαιριού, αν τα φυτά γίνουν ψηλά και αραιά, μπορείτε να τα κλαδέψετε στο μισό του ύψους τους. Μετά το κλάδεμα, λιπάνετε και ποτίστε για να βοηθήσετε την ανάπτυξη νέας βλάστησης.
Προβλήματα και αντιμετώπιση
Οι πετούνιες γενικά έχουν λίγα σοβαρά προβλήματα με έντομα ή ασθένειες, αλλά μπορεί να αντιμετωπίσουν ορισμένα ζητήματα:
Αφίδες: Μπορεί περιστασιακά να αποτελέσουν πρόβλημα. Αντιμετωπίζονται με ψεκασμό νερού ή σαπουνόνερου.
Κάμπιες (budworm): Μικρά πράσινα σκουλήκια που εμφανίζονται συνήθως αργά την άνοιξη και το καλοκαίρι. Τρέφονται με τα μπουμπούκια. Σημάδι προσβολής είναι μικρά μαύρα περιττώματα που μοιάζουν με σπόρους.
Σαλιγκάρια και γυμνοσάλιαγκες: Τρέφονται με τα φύλλα, ιδιαίτερα σε υγρές συνθήκες.
Σήψη πετάλων (petal blight): Μπορεί να αποτελέσει πρόβλημα σε βροχερό και πολύ υγρό καιρό. Αποφύγετε να βρέχετε τα φύλλα και τα άνθη κατά το πότισμα.
Σήψη ρίζας/στέμματος: Προκαλείται από μύκητες (Phytophthora, Rhizoctonia) σε κακώς στραγγιζόμενα εδάφη. Η πρόληψη είναι η καλύτερη αντιμετώπιση: εξασφαλίστε καλή αποστράγγιση.
Ιώσεις: Περιστασιακά προσβάλλουν τις πετούνιες. Τα προσβεβλημένα φυτά εμφανίζουν τσαλακωμένα φύλλα με κίτρινες και πράσινες περιοχές και μπορεί να καχεκτούν. Δεν υπάρχει θεραπεία – απομακρύνετε τα προσβεβλημένα φυτά.
