Η ελαιοκομική περίοδος 2024/25: Απολογισμός της χρονιάς

Πώς κινήθηκε η παγκόσμια αγορά ελαιολάδου κατά την περίοδο 2024/2025;

Καθώς τα τελευταία αποθέματα της ελαιοκομικής περιόδου 2024/2025 έχουν πλέον σχεδόν εξαντληθεί, η παρούσα ανάλυση επιχειρεί μια συνολική αποτίμηση της πορείας της παγκόσμιας αγοράς σε όλη τη διάρκεια του παραγωγικού κύκλου. Ύστερα από αρκετά χρόνια περιορισμένης προσφοράς, η σεζόν 2024/2025 ήταν μια αισθητή ανάκαμψη, με αυξημένους όγκους παραγωγής στις βασικές ελαιοπαραγωγικές χώρες. Η εξέλιξη αυτή συνέβαλε στη μερική αποσυμπίεση της αγοράς, τόσο ως προς τη διαθεσιμότητα όσο και ως προς τις τιμές.

Παρά τη βελτιωμένη εικόνα, οι παραγωγοί συνέχισαν να αντιμετωπίζουν βαθύτερα και διαχρονικά προβλήματα. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα, το αυξημένο κόστος εισροών και η έντονη μεταβλητότητα της αγοράς παρέμειναν καθοριστικοί παράγοντες που επηρέασαν τις αποφάσεις και τα περιθώρια βιωσιμότητας σε όλα τα στάδια της αλυσίδας.

Μείνετε ενημερωμένοι με την εβδομαδιαία μας ανάλυση για τις τιμές του ελαιολάδου.

Ετήσια αποτίμηση για την παρουσία του Wikifarmer στην αγορά

Κατά το 2025, το Wikifarmer ενίσχυσε ουσιαστικά τη θέση του στην αγορά βρώσιμων ελαίων. Μέσα στη χρονιά, μέσω της πλατφόρμας διακινήθηκαν πάνω από 5.000 τόνοι ελαιολάδου και άλλων φυτικών ελαίων, με εμπορικές συναλλαγές που έφτασαν σε περισσότερες από 20 χώρες σε διαφορετικές αγορές και ηπείρους.

Η εξέλιξη αυτή δεν είναι τυχαία. Σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας και έντονης διακύμανσης στις διεθνείς αγορές αγροτικών προϊόντων, παραγωγοί και αγοραστές στρέφονται όλο και περισσότερο σε λύσεις που προσφέρουν διαφάνεια, ευελιξία και άμεση πρόσβαση στην αγορά. Το Wikifarmer λειτούργησε μέσα σε αυτό το πλαίσιο ως σημείο σύνδεσης της προσφοράς με τη ζήτηση, διευκολύνοντας εμπορικές συμφωνίες σε μια περίοδο όπου η αξιοπιστία και η σωστή πληροφόρηση έχουν ζωτική σημασία

Μεγάλη ανάκαμψη της παραγωγής στη Μεσόγειο

Ύστερα από χρόνια ξηρασίας και περιορισμένης παραγωγής, η περίοδος 2024/25 έφερε μια ουσιαστική ανάκαμψη για τους παραγωγούς ελαιολάδου:

• Ισπανία: Ο μεγαλύτερος παραγωγός παγκοσμίως κατέγραψε παραγωγή σε επίπεδα ρεκόρ, με εκτιμήσεις για αποδόσεις που κυμαίνονται από 1,38 έως 1,42 εκατ. τόνους. Πρόκειται για εντυπωσιακή αύξηση σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά.
• Ελλάδα: Η παραγωγή σταθεροποιήθηκε γύρω στους 250.000 τόνους. Παρότι οι ποσότητες ήταν ικανοποιητικές, τα προβλήματα ποιότητας που σχετίζονται με τις υψηλές θερμοκρασίες δεν έλειψαν.
• Ιταλία: Η παραγωγή παρέμεινε κάτω από τον μέσο όρο, με εκτιμήσεις μεταξύ 248.000 και 250.000 τόνων. Η ξηρασία, το θερμικό στρες και οι προσβολές από τον δάκο επηρέασαν σημαντικά την ποιότητα.
• Πορτογαλία: Κατέγραψε μία από τις καλύτερες ελαιοκομικές περιόδους στην ιστορία της, με παραγωγή που εκτιμάται μεταξύ 177.000 και 180.000 τόνων.
• Τουρκία: Σημείωσε μία από τις υψηλότερες παραγωγές που έχουν καταγραφεί ποτέ, περίπου 475.000 τόνους. Παράλληλα, προχώρησε στην άρση των περιορισμών στις εξαγωγές, επανερχόμενη δυναμικά στη διεθνή αγορά.
• Τυνησία: Συνέχισε την ανοδική πορεία μετά την κρίση των προηγούμενων ετών και είχε μια ιδιαίτερα δυνατή χρονιά, με παραγωγή κοντά στους 340.000 τόνους, ενισχύοντας περαιτέρω τον ρόλο της στο διεθνές εμπόριο ελαιολάδου.

Υποχώρηση των τιμών μετά τα ιστορικά υψηλά

Η αυξημένη αυτή προσφορά συνέβαλε στην αποκλιμάκωση της έντονης πίεσης των προηγούμενων ετών λόγω χαμηλών αποθεμάτων και απότομης ανόδου των τιμών. Προς το τέλος της περιόδου, τα αποθέματα άρχισαν σταδιακά να ανακάμπτουν και η αγορά άρχισε και πάλι να σταθεροποιείται.

Η απότομη άνοδος των τιμών του ελαιολάδου που καταγράφηκε τη σεζόν 2023/24 δεν συνεχίστηκε. Κατά την περίοδο 2024/25, η αγορά πέρασε σε φάση αποκλιμάκωσης:

Στην Ισπανία και την Ελλάδα, οι τιμές παραγωγού για το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο μειώθηκαν αισθητά σε σχέση με τα περσινά ιστορικά υψηλά επίπεδα. Οι αυξημένοι όγκοι της νέας σοδειάς και η βελτιωμένη διαθεσιμότητα στην αγορά βοήθησαν να μειωθούν οι τιμές.

Αντίθετα, στην Ιταλία οι τιμές διατηρήθηκαν σε υψηλά επίπεδα. Η περιορισμένη εγχώρια παραγωγή, σε συνδυασμό με τη σταθερή ζήτηση για ποιοτικά ελαιόλαδα και προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης, λειτούργησε υποστηρικτικά για την αγορά.

Από τα μέσα της περιόδου και προς το καλοκαίρι, η εικόνα των τιμών άρχισε να δείχνει τα πιο περιορισμένα αποθέματα και πιο προσεκτική στάση από πλευράς πωλητών. Το φαινόμενο αυτό ήταν πιο έντονο στα ελαιόλαδα υψηλής ποιότητας, τα οποία παρέμειναν σχετικά δυσεύρετα.

Η σταδιακή εξομάλυνση των τιμών ανέδειξε επίσης πιο καθαρά τις διαφορές μεταξύ των αγορών. Η απόσταση ανάμεσα στο χύμα ισπανικό εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο και στο ιταλικό προϊόν υψηλής προστιθέμενης αξίας μεγάλωσε, δείχνοντας ότι η αγορά γίνεται όλο και πιο κατακερματισμένη ανάλογα με την ποιότητα και την προέλευση.

Μηνιαίες μέσες τιμές παραγωγού εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου — Ισπανία, Ελλάδα & Ιταλία:

Η αγορά πήρε διαφορετικούς ρυθμούς ανά χώρα

Κατά τη διάρκεια της σεζόν, η εικόνα της αγοράς διαφοροποιήθηκε έντονα από χώρα σε χώρα:

Η Ισπανία κάλυψε το μεγαλύτερο μέρος της ζήτησης σε χύμα ελαιόλαδο και λειτούργησε ουσιαστικά ως ο βασικός προμηθευτής της αγοράς. Όσο όμως περνούσε ο χρόνος και τα αποθέματα μειώνονταν, άρχισαν να ξεχωρίζουν πιο καθαρά οι διαφορές στην ποιότητα, ιδιαίτερα μετά τις υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού.

Στην Ελλάδα, οι συναλλαγές κινήθηκαν σε σταθερά επίπεδα, αλλά οι παραγωγοί ήταν αρκετά επιλεκτικοί. Πολλοί παραγωγοί κράτησαν τις τιμές τους, αποφεύγοντας βιαστικές κινήσεις, ειδικά όσο τα αποθέματα λιγόστευαν προς το τέλος της περιόδου.

Η Ιταλία συνέχισε να κινείται σε υψηλότερα επίπεδα τιμών σε σχέση με τις άλλες χώρες. Η χαμηλή παραγωγή, σε συνδυασμό με τις επιπτώσεις λόγω καιρού και προσβολών από δάκο, διατήρησε την αγορά αρκετά περιορισμένη, κυρίως στο κομμάτι των ποιοτικών ελαιολάδων.

Παράλληλα, η Πορτογαλία, η Τυνησία και η Τουρκία απέκτησαν πιο ενεργό ρόλο στη διεθνή αγορά. Μέσω των εξαγωγών τους, συνέβαλαν στο να καλυφθούν ανάγκες και να εξισορροπηθεί η προσφορά με τη ζήτηση, ιδιαίτερα σε αγορές όπου οι τιμές ήταν καθοριστικός παράγοντας.

Κατανάλωση και εμπόριο

Ύστερα από δύο χρόνια υποτονικής ζήτησης λόγω των υψηλών τιμών, η παγκόσμια κατανάλωση άρχισε σταδιακά να ανακάμπτει. Το διεθνές εμπόριο ενισχύθηκε, καθώς η καλύτερη διαθεσιμότητα προϊόντος και η πιο σταθερή εικόνα των τιμών έδωσαν ξανά χώρο στις συναλλαγές.

Οι εξαγωγές της ΕΕ κινήθηκαν ανοδικά και πλησίασαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, όσο οι τιμές υποχωρούσαν. Τον βασικό όγκο των αποστολών προς τις διεθνείς αγορές ανέλαβαν η Ισπανία, η Ιταλία, η Ελλάδα και η Πορτογαλία. Στους κύριους προορισμούς περιλαμβάνονταν οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Βραζιλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς και αγορές της Ανατολικής Ασίας.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεχώρισαν ως μία από τις ισχυρότερες αγορές κατανάλωσης, με τις εισαγωγές αλλά και τις διαδικτυακές πωλήσεις να καταγράφουν αισθητή αύξηση. Η ασιατική αγορά συνεχίζει να αναπτύσσεται με πιο αργούς ρυθμούς, με το ελαιόλαδο να παραμένει κυρίως προϊόν υψηλής αξίας και όχι μαζικής κατανάλωσης.

Παρά τη βελτιωμένη εικόνα, τα ζητήματα ποιότητας δεν έλειψαν. Σε ορισμένα τμήματα της αγοράς, πολλά φορτία κινούνταν οριακά εντός των προδιαγραφών του εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου, στοιχείο που επηρέασε αισθητά τη συμπεριφορά των αγοραστών σε όλη τη διάρκεια της χρονιάς.

Πώς κινούνται οι καταναλωτές

Παρά τις ανατιμήσεις των τελευταίων ετών, το ελαιόλαδο εξακολουθεί να θεωρείται βασικό στοιχείο μιας υγιεινής διατροφής. Το εξαιρετικά παρθένο παραμένει ψηλά στις προτιμήσεις, ειδικά σε αγορές όπου ο καταναλωτής γνωρίζει το προϊόν και είναι διατεθειμένος να πληρώσει για ποιότητα.

Την ίδια ώρα, παρατηρείται αυξημένο ενδιαφέρον για ελαιόλαδα με ξεκάθαρη προέλευση και ταυτότητα. Μονοποικιλιακά, ελαιόλαδα προστατευμένης προέλευσης και βιολογικά προϊόντα τραβούν την προσοχή, κυρίως σε αγορές με καταναλωτές που δίνουν έμφαση στην ποιότητα και τη διαφάνεια.

Παράλληλα, η άνοδος των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας ασκεί πίεση στα επώνυμα brands, περιορίζοντας τα περιθώρια διαφοροποίησης. Το αυξημένο κόστος ζωής έχει επίσης αλλάξει τη συμπεριφορά των καταναλωτών, με πιο μικρές αγορές και μεγαλύτερη παρουσία μειγμάτων ελαίων, ως πιο προσιτές επιλογές.

Τα βαθύτερα διαρθρωτικά προβλήματα του κλάδου

Πέρα από τις διακυμάνσεις της αγοράς, ο τομέας του ελαιολάδου συνεχίζει να πιέζεται από ζητήματα που δεν λύνονται εύκολα.

Οι καιρικές συνθήκες παραμένουν ο μεγαλύτερος αστάθμητος παράγοντας. Η ζέστη, η ξηρασία και οι περιορισμένες βροχοπτώσεις επηρέασαν αποδόσεις και ποιότητα σε πολλές περιοχές, ακόμη και σε χρονιές με αυξημένη συνολική παραγωγή.

Οι υψηλότερες θερμοκρασίες ευνόησαν επίσης την εμφάνιση εχθρών και ασθενειών. Ο δάκος δημιούργησε προβλήματα σε αρκετές ζώνες παραγωγής, με πιο έντονη παρουσία σε Ιταλία και Ελλάδα, επηρεάζοντας τόσο τις ποσότητες όσο και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά.

Την ίδια στιγμή, το κόστος παραγωγής παραμένει υψηλό. Εργατικά, ενέργεια και συσκευασία επιβαρύνουν τους παραγωγούς, περιορίζοντας τα περιθώρια, ιδιαίτερα για τους μικρότερους παραγωγούς.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, αρκετοί στρέφονται σε πιο στοχευμένες επενδύσεις. Η καλύτερη διαχείριση του νερού, η παρακολούθηση των ελαιώνων με νέα τεχνολογικά μέσα και η επιλογή πιο ανθεκτικού φυτικού υλικού θεωρούνται πλέον αναγκαία βήματα για να μπορέσει ο κλάδος να αντέξει τις πιέσεις των επόμενων ετών.

Η Ισπανία εδραίωσε ακόμα περισσότερο τη θέση της ως ο βασικός παίκτης στο παγκόσμιο ελαιόλαδο, τόσο σε παραγωγή όσο και σε εξαγωγές. Οι εξαγωγές ξεπέρασαν τα 6 δισ. ευρώ, αποτέλεσμα του μεγέθους της παραγωγής, της οργανωμένης δομής του κλάδου και της σταθερής παρουσίας σε όλες τις μεγάλες αγορές. Τα τελευταία χρόνια έχει ανέβει αισθητά και το κομμάτι του βιολογικού ελαιολάδου.

Σε επίπεδο στρατηγικής, η κατεύθυνση είναι ξεκάθαρη. Οι επίσημοι στόχοι μιλούν για παραγωγή έως 4 εκατ. τόνους μέχρι το 2040, όχι απλώς με περισσότερα στρέμματα, αλλά με καλύτερες αποδόσεις, μεγαλύτερη διαφοροποίηση προϊόντων και πιο βιώσιμα εισοδήματα για τους παραγωγούς.

Μέσα στη σεζόν υπήρξαν σκαμπανεβάσματα στην παραγωγή και στη ροή του προϊόντος, όπως είναι αναμενόμενο σε μια τόσο μεγάλη αγορά. Παρ’ όλα αυτά, η συνολική εικόνα παρέμεινε ισχυρή, δείχνοντας ότι η Ισπανία διαθέτει πλέον τη δομή και την αντοχή να απορροφά τις διακυμάνσεις χωρίς να χάνει τον έλεγχο της αγοράς.

Τι προβλέπεται για τη σεζόν 2025/26

Με τα μέχρι τώρα δεδομένα, η σεζόν 2025/26 ξεκινά με καλή εικόνα, αλλά συγκρατήμενη στάση από αγοραστές και παραγωγούς.

Η συγκομιδή δείχνει μέχρι στιγμής καλή. Παρ’ όλα αυτά, η παραγωγή ελαιολάδου είναι πιθανό να είναι λίγο χαμηλότερη από το πολύ υψηλό επίπεδο του 2024/25. Αυτό οφείλεται κυρίως στην παρατεταμένη ζέστη που προηγήθηκε, αλλά και στο φαινόμενο της παρενιαυτοφορίας που εμφανίζεται σε ορισμένες περιοχές, όπως η Τουρκία και χώρες της Βόρειας Αφρικής.

Ο καιρός παραμένει ο βασικός παράγοντας που θα κρίνει το τελικό αποτέλεσμα. Οι παραγωγοί γνωρίζουν ότι μέχρι το τέλος τίποτα δεν θεωρείται δεδομένο, καθώς οι κλιματικοί κίνδυνοι μπορούν να επηρεάσουν τόσο τις ποσότητες όσο και την ποιότητα.

Σε επίπεδο τιμών, το πιθανότερο σενάριο είναι η σχετική σταθερότητα, με περιθώριο για ήπια υποχώρηση εφόσον η σοδειά εξελιχθεί ομαλά και δεν υπάρξουν ακραία καιρικά φαινόμενα. Η εικόνα, ωστόσο, διαφέρει από χώρα σε χώρα.

Στην Ισπανία, οι παραγωγοί αναφέρουν ότι υπάρχουν επαρκή αποθέματα, αλλά κρατούν προσεκτική στάση στις νέες αγορές. Η προσδοκία είναι ότι, όσο μπαίνουν στην αγορά μεγάλοι όγκοι, οι τιμές θα δεχθούν πιέσεις.

Στην Ιταλία, το ελαιόλαδο αναμένεται να συνεχίσει να κινείται ακριβότερα σε σχέση με άλλες χώρες. Το περιθώριο πτώσης υπάρχει, αλλά παραμένει περιορισμένο, καθώς η εγχώρια παραγωγή εξακολουθεί να είναι χαμηλή.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η κατανάλωση εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να αυξάνεται, κυρίως εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η τάση προς πιο υγιεινή διατροφή και η σταθερά καλή εικόνα της μεσογειακής διατροφής στηρίζουν τη ζήτηση.

Καθώς ο κλάδος στρέφει πλέον την προσοχή του στη νέα σεζόν, τα μαθήματα της χρονιάς που πέρασε είναι ξεκάθαρα. Η αστάθεια του καιρού και η ανάγκη προσαρμογής σε όλη την αλυσίδα, από τον ελαιώνα μέχρι το ράφι του σουπερμάρκετ, θα συνεχίσουν να καθορίζουν τις αποφάσεις.

Αγοράστε ελαιόλαδο με ασφάλεια μέσω του Wikifarmer Marketplace:

• Παλετοδεξαμενές για βιομηχανία τροφίμων
• Χύμα ελαιόλαδο για τυποποίηση
• Συσκευασμένο ελαιόλαδο για χονδρική / Ελαιόλαδο σε PET
• Συσκευασμένο για retailers

*Αποποίηση ευθύνης: Οι πληροφορίες που παρέχονται σε αυτόν τον ιστότοπο, συμπεριλαμβανομένων των τιμών της αγοράς, των πληροφοριών και των προβλέψεων, προορίζονται μόνο για γενική ενημέρωση. Παρόλο που καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να διασφαλίσουμε την ακρίβεια και την επικαιρότητα των πληροφοριών, δεν παρέχουμε καμία εγγύηση όσον αφορά την πληρότητα, την αξιοπιστία ή την καταλληλότητα των πληροφοριών που παρουσιάζονται. Οι χρήστες είναι αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ανεξάρτητη επαλήθευση των δεδομένων και την αξιολόγηση της συνάφειάς τους με τις συγκεκριμένες περιστάσεις τους πριν από τη λήψη οποιωνδήποτε αποφάσεων. Η Wikifarmer και οι διαχειριστές της δεν φέρουν καμία ευθύνη για τυχόν απώλειες, ζημίες ή συνέπειες που προκύπτουν από τη χρήση των πληροφοριών που παρέχονται.