Ανακλήσεις τροφίμων – εβδομάδα 29/2025

109 νέες ανακλήσεις τροφίμων στην ΕΕ – τα φρέσκα προϊόντα στο επίκεντρο

Οι ευρωπαϊκές αρχές για την ασφάλεια των τροφίμων κατέγραψαν 109 ειδοποιήσεις στο Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης για Τρόφιμα και Ζωοτροφές (RASFF) την περασμένη εβδομάδα. Οι παραγωγοί φρέσκων προϊόντων, οι εξαγωγείς και οι χονδρέμποροι οφείλουν να δείξουν αυξημένη προσοχή: φρούτα, λαχανικά, δημητριακά, βότανα και μπαχαρικά αντιστοιχούσαν σχεδόν στις μισές ειδοποιήσεις, με κινδύνους τόσο μικροβιολογικούς όσο και χημικούς.

Εβδομαδιαία σημεία ενδιαφέροντος με μια ματιά

• Αναφέρθηκαν 109 νέες ανακλήσεις ανάκλησης σε όλη την ΕΕ.
• Φρούτα & λαχανικά (20 ειδοποιήσεις) και ξηροί καρποί/σπόροι (19 ειδοποιήσεις) ήταν οι κατηγορίες με τις περισσότερες ανακλήσεις, κυρίως λόγω παθογόνων και μυκοτοξινών.
• Η Κίνα (10 ειδοποιήσεις), η Ινδία (8) και η Γερμανία (7) ήταν οι χώρες προέλευσης των περισσότερων προϊόντων.
• Η σαλμονέλα (16 ειδοποιήσεις) και οι αφλατοξίνες (9) ήταν οι συχνότεροι κίνδυνοι της εβδομάδας.
• Το 83% των ειδοποιήσεων χαρακτηρίστηκε ώς «σοβαρός κίνδυνος» ή «δυνητικά σοβαρός κίνδυνος», τονίζοντας τη χαμηλή ανοχή του συστήματος σε ανεπαρκή διαχείριση ασφάλειας τροφίμων.

Η αγορά των φρέσκων προϊόντων

Ανακλήσεις φρούτων και λαχανικών στην Ευρώπη

Ακολουθεί λίστα με όλα τα φρούτα, λαχανικά, δημητριακά, βότανα και μπαχαρικά που ανακλήθηκαν την προηγούμενη εβδομάδα, σε μορφή εύκολη για γρήγορη ανάγνωση:

• Αποξηραμένα βερίκοκα (Τουρκία): θετικά σε αφλατοξίνη – ωχρατοξίνη Α
• Μπανάνα τσιπς (Φιλιππίνες): αρωματικοί υδρογονάνθρακες ορυκτελαίου
• Μύρτιλα βιολογικά (Αλβανία): αστοχία τεκμηρίωσης/ταυτοποίησης βιολογικής προέλευσης
• Σταφίδες μαύρες (Ουζμπεκιστάν): ωχρατοξίνη Α 
• Τσίλι αποξηραμένο ψιλοκομμένο (Κίνα): chlorfenapyr (μη εγκεκριμένο)
• Τσίλι φρέσκο κόκκινο (Καμπότζη): chlorfenapyr, fenobucarb, hexaconazole
• Καρύδες ολόκληρες (Βιετνάμ μέσω Ισπανίας): αλλοίωση/οργανοληπτικά ελαττώματα
• Φασολάκια πράσινα (Κένυα): chlorfenapyr
• Πράσινες πιπεριές τσίλι (Ουγκάντα): dimethoate, omethoate
• Λούπινα (Περού): ανεπαρκής επισήμανση
• Λίτσι (Βιετνάμ): 8 υπολείμματα φυτοφαρμάκων, μεταξύ αυτών clothianidin & quinalphos
• Μοσχοκάρυδο (Ινδονησία): αφλατοξίνη B1 και σύνολο αφλατοξινών
• Μείγμα μπαχαρικών Pani-Puri (Ινδία): chlorpyrifos (μη εγκεκριμένο)
• Πιπεριές φρέσκες (Αλβανία): tebufenpyrad
• Πιπεριές φρέσκες (Ιορδανία): nitenpyram (μη εγκεκριμένο)
• Σπόροι παπαρούνας μπλε (Ουγγαρία): αλκαλοειδή μορφίνης
• Σταφίδες (Αφγανιστάν): propargite
• Ρύζι (Πακιστάν): acetamiprid
• Ρύζι μπασμάτι (Ινδία): chlorpyrifos
• Ρύζι αποφλοιωμένο (Πακιστάν): imidacloprid, thiamethoxam
• Φύκια (Κίνα): υψηλή περιεκτικότητα σε ιώδιο
• Σπόροι σουσαμιού (Ινδία): προσβολή από Salmonella 
• Microgreens (Ιταλία): παραγόμενοι σε μη εγκεκριμένη εγκατάσταση
• Εστραγκόν αποξηραμένο (Γαλλία): υπολέιμματα καδμίου
• Τσάι (Κίνα): προσβολή απο τρωκτικά
• Τσάι (Ινδία): dimethoate
• Αλεύρι ολικής άλεσης (Γαλλία): εργοτοξίνες, ωχρατοξίνη Α

Τι ξεχωρίζει;

• Οι επαναλαμβανόμενοι εντοπισμοί πολλαπλών φυτοφαρμάκων (λίτσι, ραμπουτάν, τσίλι) υποδεικνύουν ανεπαρκή εφαρμογή κατάλληλης διαχείρισης παρασίτων στη Νοτιοανατολική Ασία.
• Ακόμη και προϊόντα υψηλής αξίας (βιολογικά μύρτιλα, φύκια, εστραγκόν) δεν ήταν ασφαλή, επιβεβαιώνοντας πως το premium branding δεν συνεπάγεται και ασφάλεια.
• Η πίεση από μυκοτοξίνες εντείνεται σε αποξηραμένα φρούτα (βερίκοκα, σταφίδες) καθώς ο ζεστός καιρός ευνοεί την ανάπτυξη μυκήτων.

Κορυφαίες κατηγορίες προϊόντων που επηρεάστηκαν

Τα φρούτα & λαχανικά και οι ξηροί καρποί/σπόροι συγκέντρωσαν συνολικά 39 ειδοποιήσεις (36%). Ακολουθούν προϊόντα δημητριακών (8) και βότανα/μπαχαρικά (6), με βασική αιτία τη μη συμμόρφωση ως προς τα φυτοφάρμακα.

Γράφημα 1: Πέντε κατηγορίες προϊόντων με τις περισσότερες ανακλήσεις (Εβδομάδα 29) 

Από πού προέρχονται τα προϊόντα που ανακλήθηκαν;

Γράφημα 2: Πέντε χώρες με τις περισσότερες ανακλήσεις τροφίμων (Εβδομάδα 29)

Κύριες παρατηρήσεις

• Η Κίνα παραμένει βασική πηγή πολλαπλών προϊόντων επικίκνδυνων για την ασφάλεια τροφίμων, από υπολείμματα φυτοφαρμάκων έως ξένα σώματα.
• Οι οκτώ ειδοποιήσεις για την Ινδία αφορούσαν κυρίως μυκοτοξίνες (αράπικα φιστίκια) και σαλμονέλα σε σπόρους σουσαμιού.
• Τα προβλήματα εντός της ΕΕ συνεχίζονται: η Γερμανία ανέφερε 7 ανακλήσεις, κυρίως για παθογόνα σε γλυκίσματα και ψάρια.

Κίνδυνοι και Προϊόντα που επηρεάζονται συνήθως

Οι παθογόνοι μικροοργανισμοί και οι μυκοτοξίνες εξακολουθούν να κυριαρχούν, αλλά τα περιστατικά υπέρβασης φυτοφαρμάκων αυξάνονται, ιδίως σε τροπικά φρούτα και τσάγια από την Ασία.

Μακροπρόθεσμες τάσεις που αξίζει να παρακολουθούμε

• Μη ρυθμισμένα νέα συστατικά: CBD, HHC και λειτουργικά μανιτάρια μπαίνουν σε τρόφιμα και συμπληρώματα χωρίς επίσημη έγκριση. Αναμένεται αυστηρότερη εποπτεία.
• Μυκοτοξίνες και κλιματική αλλαγή: Ζεστές, υγρές συνθήκες κατά τη συγκομιδή ενισχύουν τα επίπεδα αφλατοξινών, κυρίως στο Νότιο Ημισφαίριο.
• Αυστηρότερα όρια φυτοφαρμάκων στην ΕΕ: Οι εξαγωγείς λίτσι, ραμπουτάν και πιπεριών πρέπει να προσαρμοστούν στα νέα, χαμηλότερα όρια για τις νεονικοτινοειδείς ουσίες.
• Ψηφιακή ιχνηλασιμότητα: Πιλοτικά εφαρμόζονται blockchain συστήματα με QR κωδικούς για το σουσάμι και το κακάο. Πιθανό να καθιερωθούν μέχρι το 2026.