Το 11% των Ελλήνων αναγνωρίζει το σήμα της Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης, έναντι 20% στην ΕΕ, και το 16% το σήμα της Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης, έναντι 25%, σύμφωνα με το Ειδικό Ευρωβαρόμετρο 577 για τους Ευρωπαίους, τη γεωργία και την ΚΑΠ, που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 22 Σεπτεμβρίου. Το 46% των Ελλήνων δεν αναγνωρίζει κανένα από τα πέντε σήματα ποιότητας που τους έδειξαν οι ερευνητές, το υψηλότερο ποσοστό ανάμεσα στα 27 κράτη μέλη, με την Ισπανία να ακολουθεί με 44% και την Κύπρο με 37%, ενώ στην Ολλανδία το ποσοστό αυτό είναι μόλις 2%.
Το εύρημα αφορά μια χώρα με πολλά προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ και καταναλωτές που, στην ίδια έρευνα, δίνουν στην ποιότητα και την προέλευση των τροφίμων πολύ μεγαλύτερο βάρος από τον μέσο Ευρωπαίο. Το 59% των Ελλήνων θεωρεί πολύ σημαντικό ένα τρόφιμο να έχει συγκεκριμένη σήμανση που εγγυάται την ποιότητά του, έναντι 41% στην ΕΕ, το σήμα όμως που υπάρχει γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστο.
Η έρευνα έγινε με 26.456 συνεντεύξεις σε όλη την ΕΕ από τις 26 Μαΐου ως τις 24 Ιουνίου 2026, από τις οποίες 1.007 στην Ελλάδα. Οι ερωτηθέντες είδαν τα λογότυπα της βιολογικής γεωργίας, του Fairtrade, της ΠΟΠ, της ΠΓΕ και του Εγγυημένου Παραδοσιακού Ιδιότυπου Προϊόντος και απάντησαν ποια από αυτά γνωρίζουν.
Η αναγνώριση των σημάτων ποιότητας στους τέσσερις μεγάλους μεσογειακούς παραγωγούς. Στη Γαλλία και την Ιταλία το σήμα ΠΟΠ το γνωρίζει το 30%, ενώ στην Ισπανία και την Ελλάδα σχεδόν οι μισοί δεν αναγνωρίζουν κανένα σήμα. Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ειδικό Ευρωβαρόμετρο 577.
Η Ευρώπη γνωρίζει όλο και περισσότερο τα σήματα ποιότητας
Σε επίπεδο ΕΕ, η αναγνώριση και των πέντε σημάτων ανεβαίνει σταθερά από το 2013. Το σήμα της βιολογικής γεωργίας, το πιο γνωστό, το αναγνωρίζει πλέον το 58% των Ευρωπαίων, έναντι 25% το 2013, αν και μένει κάτω από την κορύφωση του 61% το 2022. Το σήμα της ΠΓΕ ανέβηκε από 14% σε 25%, το Fairtrade από 37% σε 47%, το σήμα της ΠΟΠ από 13% σε 20% και του Εγγυημένου Παραδοσιακού Ιδιότυπου Προϊόντος από 12% σε 18%.
Οι διαφορές ανάμεσα στις χώρες είναι μεγάλες. Το σήμα της ΠΟΠ το γνωρίζουν περισσότερο οι Σλοβάκοι, με 38%, και ακολουθούν οι Γάλλοι και οι Ιταλοί με 30%, ενώ το σήμα της ΠΓΕ το αναγνωρίζουν περισσότερο οι Σλοβάκοι, με 38%, οι Γάλλοι, με 37%, και οι Αυστριακοί, με 34%. Το χαμηλότερο ποσοστό για το ΠΟΠ καταγράφεται σε χώρες με λίγα τέτοια προϊόντα, όπως η Δανία και η Λετονία με 5%.
Οι τέσσερις μεγάλοι μεσογειακοί παραγωγοί διαφέρουν πολύ
Η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Ελλάδα έχουν όλες πολλά προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ, οι καταναλωτές τους όμως γνωρίζουν τα σήματα σε πολύ διαφορετικό βαθμό. Στη Γαλλία και την Ιταλία, το 30% αναγνωρίζει το σήμα της ΠΟΠ και μόλις το 16% και το 20% αντίστοιχα δεν αναγνωρίζει κανένα σήμα. Στην Ισπανία, το ΠΟΠ το γνωρίζει το 14% και κανένα σήμα το 44%, ενώ στην Ελλάδα τα ποσοστά είναι 11% και 46%, οπότε ανάμεσα στους τέσσερις μεγάλους μεσογειακούς παραγωγούς η Ελλάδα έχει τη μικρότερη αναγνώριση και στο ΠΟΠ και στην ΠΓΕ.
Η εικόνα στην Ελλάδα χειροτέρεψε από το 2024. Όσοι δεν αναγνωρίζουν κανένα σήμα ανέβηκαν κατά 12 μονάδες, ενώ η αναγνώριση έπεσε σε όλα τα σήματα, κατά 13 μονάδες στη βιολογική γεωργία, τη δεύτερη μεγαλύτερη πτώση στην ΕΕ μετά την Κύπρο, κατά 8 μονάδες στο Fairtrade και την ΠΓΕ, κατά 6 μονάδες στο Εγγυημένο Παραδοσιακό Ιδιότυπο Προϊόν και κατά 4 μονάδες στην ΠΟΠ. Η πτώση στο Fairtrade είναι η μεγαλύτερη στην ΕΕ, και η πτώση στο Εγγυημένο Παραδοσιακό Ιδιότυπο Προϊόν η μεγαλύτερη μαζί με την Πολωνία. Στην Ισπανία το «κανένα σήμα» ανέβηκε επίσης κατά 10 μονάδες, ενώ στη Γαλλία και την Ιταλία μειώθηκε.
Οι Έλληνες δίνουν στην προέλευση περισσότερη αξία από τους άλλους Μεσογείους
Το χάσμα γίνεται πιο έντονο αν δει κανείς τι ζητούν οι καταναλωτές όταν αγοράζουν τρόφιμα. Ανάμεσα στις τέσσερις χώρες, οι Έλληνες είναι εκείνοι που δίνουν το μεγαλύτερο βάρος σε όλα τα χαρακτηριστικά που πιστοποιούν τα σήματα ΠΟΠ και ΠΓΕ. Ως πολύ σημαντικό παράγοντα αναφέρουν τη συγκεκριμένη σήμανση που εγγυάται την ποιότητα το 59% των Ελλήνων, το 56% των Ιταλών, το 49% των Ισπανών και το 37% των Γάλλων. Την προέλευση από μια γεωγραφική περιοχή που γνωρίζουν τη θεωρεί πολύ σημαντική το 59% των Ελλήνων, έναντι 46% των Ισπανών, 45% των Ιταλών και 39% των Γάλλων, και τον σεβασμό στην τοπική παράδοση και τεχνογνωσία το 62% των Ελλήνων, έναντι 48% με 49% στις άλλες τρεις χώρες.
Η Γαλλία δείχνει το αντίστροφο μοτίβο. Οι Γάλλοι δίνουν τη μικρότερη σημασία από τους τέσσερις στη σήμανση ποιότητας, με 37%, και είναι αυτοί που αναγνωρίζουν τα σήματα περισσότερο από τους υπόλοιπους τρεις. Η αναγνώριση ενός σήματος δηλαδή δεν ακολουθεί αυτόματα το πόσο νοιάζεται ο καταναλωτής για όσα αυτό εγγυάται, και η Ελλάδα είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Η αναγνώριση εξαρτάται από τη μόρφωση και την ηλικία
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η έκθεση καταγράφει μεγάλες διαφορές ανάμεσα στις κοινωνικές ομάδες. Όσοι ολοκλήρωσαν την εκπαίδευσή τους ως τα 15 είναι πολύ πιο πιθανό να μην αναγνωρίζουν κανένα σήμα από όσους σπούδασαν ως τα 20 ή περισσότερο, με 43% έναντι 12%. Οι ερωτηθέντες άνω των 55 έχουν τη μικρότερη αναγνώριση σε όλα τα σήματα, ενώ οι ηλικίες 25 με 39 την υψηλότερη, με διαφορά πέντε έως δέκα μονάδες. Όσοι θεωρούν ότι ανήκουν στην εργατική τάξη απαντούν πιο συχνά ότι δεν γνωρίζουν κανένα σήμα, σε ποσοστό 28%.
Οι παραγωγοί ΠΟΠ και ΠΓΕ πουλούν σε καταναλωτές που ψάχνουν την προέλευση
Για τους Έλληνες παραγωγούς προϊόντων ΠΟΠ και ΠΓΕ, η έρευνα δείχνει δύο πράγματα μαζί. Ο Έλληνας καταναλωτής ζητά ήδη αυτό που πιστοποιούν τα σήματα ΠΟΠ και ΠΓΕ, δηλαδή γνωστή προέλευση, παράδοση και εγγυημένη ποιότητα, πιο έντονα από τον μέσο Ευρωπαίο. Ταυτόχρονα, το λογότυπο που θα έπρεπε να του δείχνει αυτά τα χαρακτηριστικά στο ράφι μένει για τους περισσότερους άγνωστο, και η αναγνώρισή του πέφτει αντί να ανεβαίνει.
Η έρευνα μετρά την αναγνώριση των λογοτύπων και όχι τη γνώση των ίδιων των προϊόντων. Ένας καταναλωτής μπορεί να γνωρίζει ότι η φέτα ή ένα τοπικό ελαιόλαδο είναι προϊόν ΠΟΠ χωρίς να αναγνωρίζει το ευρωπαϊκό σήμα όταν το δει μόνο του. Το εύρημα παραμένει όμως σημαντικό για όσους επενδύουν στην πιστοποίηση, αφού το σήμα είναι το εργαλείο που θα έπρεπε να μεταφέρει την αξία της προέλευσης σε προϊόντα που ο καταναλωτής δεν γνωρίζει ήδη, και ιδίως σε μια περίοδο που οι ΗΠΑ αμφισβητούν τις ευρωπαϊκές γεωγραφικές ενδείξεις στις εμπορικές διαπραγματεύσεις.
|
Εφόδια για ποιοτική παραγωγή
Στο Farmclick θα βρείτε λιπάσματα και βιοδιεγέρτες για καλλιέργειες που παράγουν προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ, από Έλληνες προμηθευτές. |
Συχνές ερωτήσεις
Πόσοι Έλληνες αναγνωρίζουν το σήμα ΠΟΠ; Το 11%, έναντι 20% στην ΕΕ, σύμφωνα με το Ειδικό Ευρωβαρόμετρο 577 του 2026. Το σήμα της ΠΓΕ το αναγνωρίζει το 16%, έναντι 25% στην ΕΕ.
Σε ποια χώρα αναγνωρίζουν λιγότερο τα σήματα ποιότητας; Στην Ελλάδα, όπου το 46% δεν αναγνωρίζει κανένα από τα πέντε σήματα, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ. Ακολουθούν η Ισπανία με 44% και η Κύπρος με 37%, ενώ στην Ολλανδία το ποσοστό είναι 2%.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο ΠΟΠ και την ΠΓΕ; Ένα προϊόν ΠΟΠ πρέπει να παράγεται, να μεταποιείται και να παρασκευάζεται εξ ολοκλήρου στη συγκεκριμένη περιοχή. Για την ΠΓΕ αρκεί να γίνεται εκεί τουλάχιστον ένα στάδιο της παραγωγής, της μεταποίησης ή της παρασκευής.
Αυξάνεται ή μειώνεται η αναγνώριση των σημάτων; Στην ΕΕ αυξάνεται σταθερά από το 2013, με το ΠΟΠ από 13% σε 20% και την ΠΓΕ από 14% σε 25%. Στην Ελλάδα όμως η αναγνώριση έπεσε σε όλα τα σήματα από το 2024, και όσοι δεν αναγνωρίζουν κανένα σήμα αυξήθηκαν κατά 12 μονάδες.
Πώς τα πάνε οι άλλες μεσογειακές χώρες; Στη Γαλλία και την Ιταλία το 30% αναγνωρίζει το ΠΟΠ και μόλις το 16% και το 20% δεν αναγνωρίζει κανένα σήμα. Η Ισπανία βρίσκεται κοντά στην Ελλάδα, με 14% στο ΠΟΠ και 44% που δεν αναγνωρίζει κανένα σήμα.
Σημαίνει αυτό ότι οι Έλληνες δεν γνωρίζουν τα προϊόντα ΠΟΠ; Όχι απαραίτητα. Η έρευνα μετρά την αναγνώριση των λογοτύπων, όχι των προϊόντων, οπότε κάποιος μπορεί να γνωρίζει ένα προϊόν ΠΟΠ χωρίς να αναγνωρίζει το ευρωπαϊκό σήμα όταν το βλέπει μόνο του.
Σημαντικές σημειώσεις
Τα ποσοστά αφορούν την αναγνώριση των λογοτύπων που έδειξαν οι ερευνητές στους ερωτηθέντες και όχι τη γνώση συγκεκριμένων προϊόντων ΠΟΠ ή ΠΓΕ. Το δείγμα για την Ελλάδα είναι 1.007 άτομα, οπότε μικρές διαφορές μπορεί να βρίσκονται μέσα στα περιθώρια σφάλματος της έρευνας. Τα στοιχεία για τις κοινωνικές ομάδες αφορούν το σύνολο της ΕΕ και όχι ειδικά την Ελλάδα. Οι ορισμοί του ΠΟΠ και της ΠΓΕ αποδίδονται συνοπτικά, ενώ οι ακριβείς προϋποθέσεις ορίζονται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα συστήματα ποιότητας.
Πηγές
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή. (2026). Ειδικό Ευρωβαρόμετρο 577, Οι Ευρωπαίοι, η γεωργία και η ΚΑΠ. Έκθεση, ενότητα V.2, παραρτήματα δεδομένων και δελτία χωρών για Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία και Ιταλία, 22 Σεπτεμβρίου 2026.
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Geographical indications food and drink. Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης.
