Την εβδομάδα 14 ως 20 Οκτωβρίου 2026 έπεσαν πάνω από 300 χιλιοστά βροχής στη νότια ακτή της επαρχίας της Βαλένθιας και στη βόρεια Αλικάντε, με σημειακές τιμές που ξεπέρασαν τα 600 χιλιοστά στη βόρεια Αλικάντε, σύμφωνα με την Κρατική Μετεωρολογική Υπηρεσία της Ισπανίας (AEMET), η οποία αποδίδει τις βροχές στην DANA Adam. Οι πλημμύρες βρήκαν τις περιοχές αυτές στην αρχή της συγκομιδής του πορτοκαλιού Navelina, με τις αγορές πρώιμων μανταρινιών ήδη σε εξέλιξη, στην περιφέρεια που κατά την περιφερειακή κυβέρνηση της Βαλένθιας (Generalitat Valenciana) έδωσε το 44,3% των ισπανικών εσπεριδοειδών την περίοδο 2025/26, ενώ η πρόγνωση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μεσοπρόθεσμων Προγνώσεων Καιρού (ECMWF) της 26ης Οκτωβρίου δίνει σχεδόν ξηρό καιρό στην ακτή ως τις 4 Νοεμβρίου.
Η AEMET κατέγραψε πάνω από 300 χιλιοστά στη νότια ακτή της Βαλένθιας
Με το όνομα DANA, από το ισπανικό depresión aislada en niveles altos, η AEMET περιγράφει ένα αποκομμένο χαμηλό στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας. Στην εβδομαδιαία σύνοψη που συνέταξε στις 22 Οκτωβρίου, η υπηρεσία σημειώνει ότι η βροχή ξεπέρασε τα 20 χιλιοστά σε μεγάλο μέρος του ανατολικού τρίτου της χώρας, ενώ τα μεγαλύτερα ύψη, που συνδέονται με την DANA Adam, καταγράφηκαν στη νότια ακτή της επαρχίας της Βαλένθιας και στη βόρεια Αλικάντε και ξεπέρασαν κατά πολύ τα 300 χιλιοστά. Οι κύριοι σταθμοί της AEMET κατέγραψαν πολύ μικρότερα ύψη, 78 χιλιοστά στο Καστεγιόν-Αλμαθόρα και στην Αλικάντε και 72 στο αεροδρόμιο της Βαλένθιας, ενώ στην Ίμπιζα το ύψος έφτασε τα 234 χιλιοστά, οπότε οι τιμές πάνω από 300 χιλιοστά αφορούν την ακτή από τη νότια Βαλένθια ως τη βόρεια Αλικάντε και όχι τους σταθμούς των πόλεων.
Από την 1η ως τις 20 Οκτωβρίου η μέση βροχή σε όλη την Ισπανία έφτασε τα 51 χιλιοστά, περίπου 9% πάνω από τα 47 χιλιοστά της περιόδου αναφοράς 1991 ως 2020, με τοπικές τιμές πάνω από το τριπλάσιο του κανονικού στη Λεβάντε και με ελλείμματα στο δυτικό μισό της χώρας, ιδίως στη Γαλικία, στην Εξτρεμαδούρα και στη δυτική Ανδαλουσία. Η Ανδαλουσία, που σύμφωνα με τη Generalitat Valenciana έδωσε το 53,3% των ισπανικών πορτοκαλιών την περίοδο 2025/26, ανήκει έτσι, τουλάχιστον στο δυτικό της τμήμα, στις περιοχές με λιγότερη βροχή από το κανονικό.
Ο Σεπτέμβριος του 2026 ήταν ο θερμότερος που έχει καταγραφεί στην Κοινότητα της Βαλένθιας
Κατά το κλιματολογικό σημείωμα της AEMET για τον Σεπτέμβριο, ο μήνας ήταν στην Κοινότητα της Βαλένθιας εξαιρετικά θερμός και ξηρός, ο θερμότερος Σεπτέμβριος από τότε που υπάρχουν μετρήσεις και ο ξηρότερος από το 2020, με 32,2 χιλιοστά βροχής, δηλαδή 44% λιγότερα από τον μέσο όρο των 57,9 χιλιοστών της περιόδου 1991 ως 2020. Ήταν και ο τέταρτος συνεχόμενος εξαιρετικά θερμός μήνας, αφού ο Ιούλιος, ο Αύγουστος και ο Σεπτέμβριος ήταν οι θερμότεροι των σειρών τους και ο Ιούνιος ο τρίτος θερμότερος από το 1950. Στη ζώνη της DANA οι οπωρώνες πέρασαν έτσι μέσα σε λίγες εβδομάδες από ένα θερμό και ξηρό τέλος καλοκαιριού σε εκατοντάδες χιλιοστά βροχής, μια από τις απότομες μεταβολές της υγρασίας του εδάφους κατά την ωρίμαση που συνδέονται με το σκάσιμο των καρπών σε πορτοκάλια και μανταρίνια, κυρίως στις ποικιλίες με λεπτή φλούδα.
Η συγκομιδή της Navelina μόλις είχε αρχίσει όταν ήρθε η DANA
Σύμφωνα με την έκθεση της Generalitat Valenciana για την κατάσταση της περιόδου στις 30 Σεπτεμβρίου, οι αγορές καρπού στο δέντρο για το 2026/27 ξεκίνησαν την 36η εβδομάδα, από τις 31 Αυγούστου ως τις 6 Σεπτεμβρίου, έξι εβδομάδες αργότερα από την προηγούμενη περίοδο. Οι έμποροι κινήθηκαν με επιφύλαξη απέναντι στις αυξανόμενες εισαγωγές εσπεριδοειδών από τρίτες χώρες, ενώ η ζήτηση στην Ευρώπη άργησε να ανέβει, καθώς οι θερμοκρασίες του φθινοπώρου έμειναν πάνω από τις συνηθισμένες για την εποχή. Ως το τέλος Σεπτεμβρίου είχαν κλείσει αγορές για τις σατσούμες Okitsu και Owari, για τις κλημεντίνες Arrufatina, Marisol, Oronules και Clemenules και για το πορτοκάλι Navelina, το οποίο αγοράστηκε στις επαρχίες της Αλικάντε και της Βαλένθιας προς 0,26 ως 0,29 ευρώ το κιλό στο δέντρο. Η Ένωση Αγροτών της Βαλένθιας (AVA-ASAJA) αναφέρει στην ανακοίνωσή της της 19ης Οκτωβρίου ότι η Navelina άρχιζε να συγκομίζεται όταν ήρθε η DANA και ότι οι βροχές σταμάτησαν τη συγκομιδή και την εμπορία των εσπεριδοειδών.
Η AVA-ASAJA υπολογίζει ότι η DANA μπορεί να έχει επηρεάσει περίπου 8.000 εκτάρια
Στην πρώτη, πρόχειρη εκτίμησή της, η AVA-ASAJA υπολογίζει ότι οι καταρρακτώδεις βροχές, που ξεπέρασαν τα 600 λίτρα ανά τετραγωνικό μέτρο, μπορεί να έχουν επηρεάσει περίπου 8.000 εκτάρια καλλιεργειών και αγροτικών υποδομών, δηλαδή περίπου 80.000 στρέμματα, κυρίως στις περιοχές (comarcas) Σαφόρ και Μαρίνα. Η υπερχείλιση ποταμών και χειμάρρων ξερίζωσε δέντρα, παρέσυρε χώματα και προκάλεσε ζημιές σε τοίχους, αρδευτικά κανάλια, αρδευτικά συστήματα, αποθήκες εργαλείων, μηχανήματα και θερμοκήπια, ενώ χιλιάδες αγροτεμάχια πλημμύρισαν, σε ορισμένες περιπτώσεις με νερό πάνω από ένα μέτρο. Η καλλιέργεια που επλήγη περισσότερο είναι τα εσπεριδοειδή, κυρίως η Navelina, που άρχιζε να συγκομίζεται, αλλά και τα πρώιμα μανταρίνια, που καλλιεργούνται σε μικρότερη έκταση στις δύο περιοχές, ενώ σε μικρότερο βαθμό κινδυνεύουν από την υγρασία και οι λωτοί, μεταξύ άλλων στη Ριμπέρα, την ώρα που μαζεύονται.
Στις περιοχές όπου η βροχή ήταν πιο ήπια, η ίδια ένωση θεωρεί τις επιπτώσεις θετικές, καθώς το νερό γεμίζει υδροφορείς και ταμιευτήρες, εξοικονομεί αρδεύσεις και βοηθά στο μέγεθος των καρπών που θα μαζευτούν τους επόμενους μήνες. Στις επίσημες πηγές που εξέτασε το Wikifarmer ως τις 26 Οκτωβρίου δεν υπήρχε εκτίμηση ζημιών, και η AVA-ASAJA σημείωνε στις 19 Οκτωβρίου ότι οι περισσότεροι παραγωγοί δεν είχαν καταφέρει ακόμη να φτάσουν στα χωράφια τους, επειδή οι οικισμοί τους είχαν αποκλειστεί.
Το νερό στα χωράφια ευνοεί την καστανή σήψη των καρπών και την κομμίωση
Την καστανή σήψη των καρπών, που στην Ισπανία ονομάζεται aguado, την προκαλούν είδη του γένους Phytophthora που ζουν στο έδαφος, κυρίως τα Phytophthora citrophthora και Phytophthora parasitica, σύμφωνα με τον οδηγό ολοκληρωμένης φυτοπροστασίας εσπεριδοειδών του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών της Βαλένθιας (IVIA). Ο οδηγός σημειώνει ότι τα κορεσμένα με νερό εδάφη, από βροχή ή από υπερβολικό πότισμα, ευνοούν την ανάπτυξη του παθογόνου, ότι η δράση του είναι μεγαλύτερη με μέσες θερμοκρασίες 18 ως 24 °C και ότι οι σταγόνες της βροχής εκτινάσσουν μολυσμένο έδαφος πάνω στους καρπούς, γι' αυτό προσβάλλονται κυρίως οι καρποί στο κάτω μισό της κόμης.
Τα συμπτώματα, μια μαλακή καφέ σήψη που απλώνεται σε όλο τον καρπό, εμφανίζονται στο χωράφι 3 ως 7 ημέρες μετά τη μόλυνση, ενώ οι καρποί που μαζεύονται με πρόσφατη μόλυνση σαπίζουν αργότερα, οπότε η ασθένεια επηρεάζει και τη συγκομιδή και την αποθήκευση των πορτοκαλιών. Την ίδια εικόνα περιγράφει για την καστανή σήψη και το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών Ναυπλίου του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με καρπούς χωρίς συμπτώματα στη συγκομιδή που σαπίζουν αργότερα στα κιβώτια και μολύνουν και τους υγιείς.
Κατά τον ίδιο οδηγό του IVIA για την κομμίωση, το παθογόνο του εδάφους προσβάλλει απευθείας τις ρίζες και τη βάση του υποκειμένου, ενώ ο κορμός και οι κύριοι βραχίονες του εμβολίου μολύνονται κυρίως από τις σταγόνες της βροχής που εκτινάσσονται από το έδαφος. Τα συμπτώματα της κομμίωσης και της σήψης του λαιμού φαίνονται μόνο αρκετούς μήνες μετά τη μόλυνση, και οι αλλοιώσεις μπορεί να περιορίζονται σε έναν βραχίονα ή να περιβάλλουν όλο τον κορμό και να οδηγήσουν σε ξήρανση του δέντρου. Για τις πλημμυρισμένες εκτάσεις η AVA-ASAJA προειδοποιεί για aguado στους καρπούς και για ασφυξία των ριζών, καθώς όταν το έδαφος κορεστεί με νερό, οι ρίζες μένουν χωρίς το οξυγόνο που χρειάζονται για να αναπνεύσουν.
Η πρόγνωση του ECMWF της 26ης Οκτωβρίου δίνει σχεδόν ξηρό καιρό ως τις 4 Νοεμβρίου
Στα έξι σημεία του πλέγματος που εξετάστηκαν, από την πεδιάδα του Καστεγιόν ως τη Βέγα Μπάχα και τη Μούρθια, η πρόγνωση του ECMWF της 26ης Οκτωβρίου (εκτέλεση 00 UTC) δίνει από 0,7 ως 6,6 χιλιοστά βροχής για όλο το δεκαήμερο 26 Οκτωβρίου ως 4 Νοεμβρίου, με τη μεγαλύτερη τιμή στο σημείο της Μαρίνας, και από 0,0 ως 2,2 χιλιοστά για τις 27 ως 29 Οκτωβρίου. Η AVA-ASAJA σημειώνει ότι η έκταση της ζημιάς θα εξαρτηθεί από τον καιρό και από το πόσο θα μείνουν τα χωράφια κάτω από το νερό ώσπου να στραγγίξουν. Οι προγνώσεις όμως αλλάζουν σε κάθε νέα εκτέλεση, οπότε για τις εργασίες στο χωράφι χρειάζεται η πιο πρόσφατη πρόγνωση της AEMET.
Η Ισπανία περιμένει 5,74 εκατομμύρια τόνους εσπεριδοειδών την περίοδο 2026/27
Οι δύο επίσημες εκτιμήσεις της παραγωγής δημοσιεύτηκαν στα μέσα Σεπτεμβρίου, πριν από την DANA Adam. Το Υπουργείο Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων της Ισπανίας (MAPA) προβλέπει στην εκτίμηση της 14ης Σεπτεμβρίου 5.744.841 τόνους εσπεριδοειδών, 1,1% περισσότερους από την περίοδο 2025/26 αλλά 4,2% λιγότερους από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας, με 2.812.720 τόνους γλυκά πορτοκάλια (4,6% λιγότερα από την προηγούμενη περίοδο), 1.813.296 τόνους μανταρίνια και άλλα μικρά εσπεριδοειδή (0,8% περισσότερα) και 991.800 τόνους λεμόνια (21,1% περισσότερα). Για την Κοινότητα της Βαλένθιας η πρώτη εκτίμηση της Generalitat Valenciana της 15ης Σεπτεμβρίου δίνει 2.611.414 τόνους, 4,1% περισσότερους από την προηγούμενη περίοδο, που μένουν όμως 8,7% κάτω από τον μέσο όρο των πέντε και 19,3% κάτω από τον μέσο όρο των δέκα τελευταίων περιόδων.
Πηγή: πρώτη εκτίμηση της παραγωγής εσπεριδοειδών 2026/27 της Generalitat Valenciana (15 Σεπτεμβρίου 2026), εβδομαδιαία σύνοψη βροχοπτώσεων της AEMET (22 Οκτωβρίου 2026) και πρόγνωση ECMWF IFS της 26ης Οκτωβρίου 2026 (00 UTC).
Η ίδια εκτίμηση σημειώνει ότι η περίοδος είχε ήδη επηρεαστεί από τον καιρό, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες του Μαΐου και του Ιουνίου αύξησαν τη φυσιολογική καρπόπτωση και ευνόησαν τους εχθρούς, ενώ απώλειες προκάλεσαν οι χαλαζοπτώσεις του καλοκαιριού και η πυρκαγιά στη Vall d'Uixó. Ανησυχία προκαλεί και ο κοινός τετράνυχος (Tetranychus urticae), ο πληθυσμός του οποίου αυξήθηκε φέτος με τις υψηλές και επίμονες θερμοκρασίες. Τα μανταρίνια, δηλαδή οι κλημεντίνες, οι σατσούμες και τα υβρίδια, υπολογίζονται σε 1.105.466 τόνους και τα γλυκά πορτοκάλια σε 1.240.906 τόνους, με αύξηση 4,6% και 2,6% αντίστοιχα έναντι της περιόδου 2025/26.
Οι ζημιές από τη φυτόφθορα μπορεί να φανούν εβδομάδες ή μήνες αργότερα
Για τους παραγωγούς των πλημμυρισμένων εκτάσεων, τα στοιχεία του IVIA σημαίνουν ότι η εικόνα του οπωρώνα θα συμπληρώνεται σταδιακά, με την καστανή σήψη να φαίνεται στους καρπούς μέσα σε λίγες ημέρες ή στην αποθήκη και την κομμίωση στον κορμό μετά από μήνες, ενώ η AVA-ASAJA ζητά από τις αρχές στήριξη για μυκητοκτόνους ψεκασμούς, καθώς και άμεσες ενισχύσεις και φορολογικά μέτρα. Για τους συσκευαστές και τους αγοραστές ισπανικών εσπεριδοειδών, η Navelina, που άρχιζε να συγκομίζεται, και τα πρώιμα μανταρίνια της Σαφόρ και της Μαρίνας είναι κατά την AVA-ASAJA τα εσπεριδοειδή που επλήγησαν περισσότερο, ενώ οι εκτιμήσεις του MAPA και της Generalitat Valenciana προηγούνται της DANA. Η εικόνα της προσφοράς μπορεί να αλλάξει αν οι αρμόδιες υπηρεσίες δημοσιεύσουν εκτίμηση ζημιών ή αναθεωρήσουν τις εκτιμήσεις παραγωγής.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι η DANA;
DANA είναι το ακρωνύμιο του ισπανικού depresión aislada en niveles altos, δηλαδή αποκομμένο χαμηλό στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας. Η AEMET αποδίδει στην DANA Adam τα ύψη βροχής πάνω από 300 χιλιοστά που καταγράφηκαν στη νότια ακτή της Βαλένθιας και στη βόρεια Αλικάντε την εβδομάδα 14 ως 20 Οκτωβρίου 2026.
Πόση βροχή έπεσε στη Βαλένθια με την DANA Adam;
Κατά την AEMET τα ύψη ξεπέρασαν κατά πολύ τα 300 χιλιοστά στη νότια ακτή της επαρχίας της Βαλένθιας και στη βόρεια Αλικάντε, με σημειακές τιμές πάνω από 600 χιλιοστά στη βόρεια Αλικάντε. Στον σταθμό του αεροδρομίου της Βαλένθιας, έξω από την πιο βροχερή ζώνη, το ύψος της ίδιας εβδομάδας ήταν 72 χιλιοστά.
Ποιες καλλιέργειες επηρεάστηκαν περισσότερο;
Σύμφωνα με την AVA-ASAJA, η καλλιέργεια που επλήγη περισσότερο είναι τα εσπεριδοειδή, κυρίως το πορτοκάλι Navelina, που άρχιζε να συγκομίζεται, αλλά και τα πρώιμα μανταρίνια, ενώ σε μικρότερο βαθμό κινδυνεύουν από την υγρασία και οι λωτοί. Η ένωση εκτιμά ότι μπορεί να έχουν επηρεαστεί περίπου 8.000 εκτάρια καλλιεργειών και υποδομών, κυρίως στη Σαφόρ και στη Μαρίνα.
Τι είναι η καστανή σήψη των εσπεριδοειδών;
Πρόκειται για σήψη των καρπών από είδη Phytophthora του εδάφους, που στην Ισπανία ονομάζεται aguado. Κατά το IVIA ευνοείται από τα κορεσμένα με νερό εδάφη και από τις σταγόνες της βροχής που εκτινάσσουν μολυσμένο έδαφος στους καρπούς, και τα συμπτώματα εμφανίζονται 3 ως 7 ημέρες μετά τη μόλυνση ή αργότερα στην αποθήκη.
Θα μειωθεί η παραγωγή εσπεριδοειδών της Ισπανίας την περίοδο 2026/27;
Οι επίσημες εκτιμήσεις, 5.744.841 τόνοι για όλη την Ισπανία από το MAPA και 2.611.414 τόνοι για την Κοινότητα της Βαλένθιας από τη Generalitat Valenciana, δημοσιεύτηκαν πριν από την DANA. Ως τις 26 Οκτωβρίου δεν είχαν αναθεωρηθεί, οπότε η επίδραση της κακοκαιρίας στην παραγωγή δεν έχει ακόμη μετρηθεί επίσημα.
Σημαντικές σημειώσεις
Το άρθρο βασίζεται στην εβδομαδιαία σύνοψη βροχοπτώσεων και στο κλιματολογικό σημείωμα Σεπτεμβρίου της AEMET, στις εκτιμήσεις παραγωγής του MAPA και της Generalitat Valenciana, στην έκθεση της Generalitat Valenciana για την κατάσταση της περιόδου, στον οδηγό ολοκληρωμένης φυτοπροστασίας εσπεριδοειδών του IVIA και στην αριθμητική πρόγνωση ECMWF IFS, την οποία ανέλυσε το Wikifarmer. Οι τιμές αναφοράς της AEMET είναι της περιόδου 1991 ως 2020. Τα 8.000 εκτάρια είναι πρώτη εκτίμηση της ένωσης αγροτών AVA-ASAJA και όχι επίσημη εκτίμηση ζημιών. Η πρόγνωση είναι της ντετερμινιστικής εκτέλεσης 00 UTC της 26ης Οκτωβρίου 2026, σε πλέγμα 0,25 μοιρών, δηλαδή περίπου 25 χιλιομέτρων, στα σημεία 40,00° Β 0,25° Δ (πεδιάδα του Καστεγιόν), 39,50° Β 0,50° Δ (Βαλένθια), 39,25° Β 0,50° Δ (Ριμπέρα), 39,00° Β 0,25° Δ (Σαφόρ), 38,75° Β 0,00° (Μαρίνα) και 38,00° Β 1,00° Δ (Βέγα Μπάχα και Μούρθια), και αλλάζει σε κάθε νέα εκτέλεση. Το άρθρο δεν εκτιμά ζημιές και δεν δίνει οδηγίες ψεκασμού. Για κάθε επέμβαση ισχύουν οι οδηγίες των αρμόδιων υπηρεσιών φυτοπροστασίας, η ετικέτα του σκευάσματος και η γνώμη γεωπόνου.
Πηγές
- Agencia Estatal de Meteorología. (2026, 22 Οκτωβρίου). Resumen de la evolución de las precipitaciones en España, ανάκτηση 23 Οκτωβρίου 2026. Το αρχείο αντικαθίσταται κάθε εβδομάδα.
- Agencia Estatal de Meteorología, Delegación Territorial en la Comunitat Valenciana. (2026). Avance climatológico de septiembre de 2026 en la Comunitat Valenciana.
- Ministerio de Agricultura, Pesca y Alimentación. (2026, 14 Σεπτεμβρίου). Aforo de la cosecha de cítricos 2026/2027.
- Generalitat Valenciana, Conselleria de Agricultura, Agua, Ganadería y Pesca. (2026, 15 Σεπτεμβρίου). Previsión de la cosecha de cítricos, Comunitat Valenciana, campaña 2026/2027.
- Generalitat Valenciana, Conselleria de Agricultura, Agua, Ganadería y Pesca. (2026, 30 Σεπτεμβρίου). Informe situación campaña citrícola 2026/2027.
- AVA-ASAJA. (2026, 19 Οκτωβρίου). AVA-ASAJA estima que la DANA Adam afecta a 8.000 hectáreas de cultivo en La Safor y La Marina.
- Institut Valencià d'Investigacions Agràries. (χ.χ.). Podredumbre marrón o aguado. GIP Cítricos, ανάκτηση 26 Οκτωβρίου 2026.
- Institut Valencià d'Investigacions Agràries. (χ.χ.). Podredumbre de cuello y gomosis. GIP Cítricos, ανάκτηση 26 Οκτωβρίου 2026.
- Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Ναυπλίου. (2023, 10 Νοεμβρίου). Εσπεριδοειδή, δελτίο αρ. 19.
- European Centre for Medium-Range Weather Forecasts. (2026). ECMWF open data, IFS forecast, run 00 UTC 26 October 2026.
