Στην ερώτηση πώς ήταν η φετινή χρονιά σε σύγκριση με την προηγούμενη, το 45,1% των παραγωγών που απάντησαν στην παγκόσμια έρευνα του Wikifarmer δήλωσε χειρότερο εισόδημα και το 24,1% πολύ χειρότερο. Το μοντέλο της έρευνας για το εισόδημα συγκρίνει παραγωγούς με παρόμοιο μέγεθος εκμετάλλευσης, ηλικία, περιοχή, τιμές και έκθεση σε ακραία καιρικά φαινόμενα, ώστε να φανεί ποια χαρακτηριστικά συνοδεύουν μια κακή χρονιά όταν ληφθούν υπόψη όλα τα υπόλοιπα. Τη μεγαλύτερη επίδραση έχει η αντίληψη για τις τιμές, οι πωλήσεις μέσω διαδικτύου και στις λαϊκές αγορές συνδέονται με μικρότερες πιθανότητες μείωσης, ενώ η πιστοποίηση με μεγαλύτερες.
Οι Ευρωπαίοι παραγωγοί δηλώνουν τη μεγαλύτερη μείωση εισοδήματος
Στην Ευρώπη το 55,7% των ερωτηθέντων δήλωσε χειρότερο εισόδημα από την προηγούμενη χρονιά, έναντι 27,1% στην Ωκεανία, το χαμηλότερο ποσοστό από κάθε περιοχή. Η διαφορά παραμένει και όταν συγκρίνονται παρόμοιες εκμεταλλεύσεις, καθώς οι Ευρωπαίοι ερωτηθέντες έχουν κατά 42% υψηλότερες πιθανότητες να δηλώσουν μείωση από τους Αφρικανούς με ίδιο μέγεθος, ηλικία, τιμές, κανάλια πώλησης και έκθεση σε καιρικούς κινδύνους. Ανάμεσα στις χώρες ξεχωρίζει η Πολωνία, όπου οκτώ στους δέκα ερωτηθέντες δήλωσαν χειρότερη χρονιά και περισσότεροι από τους μισούς πολύ χειρότερη, ενώ ακολουθεί το Αφγανιστάν με περίπου δύο στους τρεις.
Στην Ελλάδα σχεδόν οι μισοί ερωτηθέντες δήλωσαν χειρότερη χρονιά
Από τους Έλληνες παραγωγούς που απάντησαν, το 47,2% δήλωσε χειρότερο εισόδημα από την προηγούμενη χρονιά και σχεδόν τρεις στους δέκα πολύ χειρότερο, ποσοστά κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο της έρευνας. Το ελληνικό δείγμα είναι μικρό, οπότε τα ποσοστά είναι ενδεικτικά και η σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη γίνεται με επιφύλαξη.
Όσοι θεωρούν άδικες τις τιμές δηλώνουν συχνότερα χειρότερη χρονιά
Όσοι χαρακτηρίζουν άδικες τις τιμές τους έχουν περίπου 2,5 φορές υψηλότερες πιθανότητες να δηλώσουν χειρότερη χρονιά σε σύγκριση με όσους δεν είναι σίγουροι, η μεγαλύτερη επίδραση σε όλο το μοντέλο. Όσοι θεωρούν δίκαιες τις τιμές τους δεν διαφέρουν σημαντικά από όσους δεν είναι σίγουροι, οπότε η επίδραση αφορά τους μισούς ερωτηθέντες που θεωρούν ότι δεν πληρώνονται δίκαια.
Οι πωλήσεις μέσω διαδικτύου συνδέονται με 35% μικρότερες πιθανότητες μείωσης
Οι ερωτηθέντες που πωλούν απευθείας σε αγοραστές μέσω διαδικτύου έχουν κατά 35% μικρότερες πιθανότητες να δηλώσουν χειρότερη χρονιά από όσους δεν το κάνουν, η ισχυρότερη επίδραση από όλα τα κανάλια πώλησης του μοντέλου. Η πώληση σε λαϊκές αγορές συνδέεται με 20% μικρότερες πιθανότητες, ενώ η πώληση μέσω αγροτικού συνεταιρισμού δεν εμφανίζει σημαντική σχέση προς καμία κατεύθυνση.
Όσοι πωλούν απευθείας σε αγοραστές μέσω διαδικτύου δήλωσαν σπανιότερα χειρότερη χρονιά.
Οι πωλήσεις μέσω διαδικτύου είναι συχνότερες στους παραγωγούς θερμοκηπίου, στους ελαιοπαραγωγούς και στους αμπελουργούς, όπου τις χρησιμοποιεί σχεδόν ένας στους πέντε, και σπανιότερες στις αροτραίες καλλιέργειες και στη γαλακτοπαραγωγή, όπου τις χρησιμοποιούν λιγότεροι από έναν στους δέκα. Επειδή η ίδια η έρευνα έγινε μέσω διαδικτύου και προωθήθηκε από ψηφιακά κανάλια, όσοι πωλούν μέσω διαδικτύου είναι πιθανότατα περισσότεροι στο δείγμα απ' ό,τι στο σύνολο των παραγωγών.
Οι πιστοποιημένοι παραγωγοί δηλώνουν συχνότερα μείωση παρά τις καλύτερες τιμές
Οι πιστοποιημένοι ερωτηθέντες θεωρούν δίκαιες τις τιμές τους δύο φορές συχνότερα από τους μη πιστοποιημένους, όμως όταν ληφθούν υπόψη η περιοχή, το μέγεθος, η ηλικία, τα κανάλια πώλησης, οι τιμές και οι καιρικοί κίνδυνοι, έχουν κατά 18% υψηλότερες πιθανότητες να δηλώσουν χειρότερη χρονιά. Η έρευνα δεν καταγράφει τι βρίσκεται πίσω από αυτό, οπότε το αποτέλεσμα περιγράφει τους πιστοποιημένους παραγωγούς που απάντησαν και δεν δείχνει αν η ίδια η πιστοποίηση τους κοστίζει σε εισόδημα.
Κάθε επιπλέον καιρικός κίνδυνος ανεβάζει κατά 9% τις πιθανότητες χειρότερης χρονιάς
Οι ερωτηθέντες δήλωσαν ποιοι καιρικοί κίνδυνοι επηρέασαν την εκμετάλλευσή τους, όπως ξηρασία, καύσωνας, πλημμύρα, καταιγίδα και παγετός, και κάθε επιπλέον κίνδυνος συνδέεται με 9% υψηλότερες πιθανότητες να δηλώσουν χειρότερη χρονιά. Το μέγεθος και η ηλικία λειτουργούν αντίστροφα, αφού κάθε βήμα προς μεγαλύτερη κατηγορία μεγέθους συνδέεται με 7% μικρότερες πιθανότητες και κάθε βήμα προς μεγαλύτερη ηλικιακή ομάδα με 5% μικρότερες.
Αμπελουργοί και καλλιεργητές αροτραίων δηλώνουν συχνότερα μείωση
Τα υψηλότερα ποσοστά χειρότερης χρονιάς καταγράφονται στο αμπέλι, με 54,5%, και στις αροτραίες καλλιέργειες όπως τα σιτηρά και τα όσπρια, με 51,5%, ενώ το χαμηλότερο στους αιγοπροβατοτρόφους, με 37,4%. Οι γαλακτοπαραγωγοί, που θεωρούν άδικες τις τιμές τους συχνότερα από κάθε άλλο κλάδο, βρίσκονται κάτω από το συνολικό ποσοστό μείωσης εισοδήματος.
Πώς έγινε η έρευνα
Οι παραγωγοί επέλεξαν οι ίδιοι να απαντήσουν στην έρευνα, την οποία βρήκαν μέσω του Wikifarmer, συνεργαζόμενων οργανισμών και διαφημίσεων στο διαδίκτυο, οπότε τα ποσοστά περιγράφουν όσους συμμετείχαν και δεν γενικεύονται σε όλους τους παραγωγούς. Οι πιθανότητες προκύπτουν από μοντέλο που εξετάζει κάθε παράγοντα με τους υπόλοιπους σταθερούς, περιγράφει συσχετίσεις σε μία χρονική στιγμή και δεν μπορεί να δείξει σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Οι πίνακες ανά χώρα, περιοχή και κλάδο, μαζί με ολόκληρο το μοντέλο για το εισόδημα, βρίσκονται στο data explorer της έρευνας.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσοι παραγωγοί δήλωσαν μείωση εισοδήματος;
Το 45,1% των παραγωγών που απάντησαν δήλωσε χειρότερο εισόδημα από την προηγούμενη χρονιά και το 24,1% πολύ χειρότερο.
Σε ποια περιοχή καταγράφηκε η μεγαλύτερη μείωση εισοδήματος;
Στην Ευρώπη, όπου χειρότερη χρονιά δήλωσε το 55,7% των ερωτηθέντων, με πρώτη ανάμεσα στις χώρες την Πολωνία, όπου το ποσοστό φτάνει τους οκτώ στους δέκα.
Βοηθούν οι πωλήσεις μέσω διαδικτύου το εισόδημα των παραγωγών;
Όσοι πωλούν απευθείας μέσω διαδικτύου έχουν 35% μικρότερες πιθανότητες να δηλώσουν μείωση εισοδήματος, με την επιφύλαξη ότι σε μια διαδικτυακή έρευνα οι παραγωγοί αυτοί είναι πιθανότατα υπερεκπροσωπούμενοι.
Προστατεύει η πιστοποίηση το αγροτικό εισόδημα;
Όχι στην έρευνα αυτή, αφού οι πιστοποιημένοι ερωτηθέντες είχαν 18% υψηλότερες πιθανότητες να δηλώσουν χειρότερη χρονιά, παρότι θεωρούν συχνότερα δίκαιες τις τιμές τους.
Πηγές
- Wikifarmer. (2026). Voice of the Farmer 2026. Παγκόσμια έρευνα παραγωγών 2025 ως 2026.
- Wikifarmer. (2026). Wikifarmer Global Farmer Survey 2026, data explorer.
