Τα αγγούρια χρειάζονται γόνιμα εδάφη πλούσια σε οργανική ύλη για να ευδοκιμήσουν. Συνήθως, υπάρχει ανάγκη για εξωτερικές εισροές, όπως λιπάσματα, για να καλυφθούν οι ανάγκες του αγγουριού σε θρεπτικά συστατικά καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου ανάπτυξής του και να μεγιστοποιηθούν οι αποδόσεις του.
Τα φυτά αγγουριού χρειάζονται είτε οργανικά λιπάσματα, όπως κοπριά και κομπόστ, είτε ανόργανα υλικά, όπως χημικά λιπάσματα. Ο συνδυασμός οργανικών και ανόργανων λιπασμάτων θα προσφέρει τις καλύτερες δυνατότητες ανάπτυξης. Είναι ζωτικής σημασίας η διενέργεια ανάλυσης εδάφους για την προσαρμογή του προγράμματος λίπανσης στις ανάγκες και τα χαρακτηριστικά του κάθε χωραφιού.
Θρεπτικές ανάγκες και απαιτήσεις λίπανσης
Τα φυτά αγγουριού χρειάζονται γενικά άζωτο, φώσφορο, κάλιο, ασβέστιο, μαγνήσιο και θείο για να ευδοκιμήσουν. Η γενική σύσταση για μια μέση αναμενόμενη απόδοση 30 τόνων αγγουριού ανά εκτάριο σε καλλιέργεια υπαίθρου είναι:
- Άζωτο (Ν): 50-120 kg ανά εκτάριο
- Φώσφορος (Ρ): 40-100 kg ανά εκτάριο
- Κάλιο (Κ): 80-180 kg ανά εκτάριο
Το άζωτο εφαρμόζεται συνήθως νωρίς στην εποχή και σε πολλαπλές εφαρμογές, ο φώσφορος σε 1 δόση ακριβώς πριν από τη φύτευση, και το κάλιο λίγο αργότερα (για να είναι διαθέσιμο έπειτα από 30-55 ημέρες μετά τη φύτευση).
Πρόγραμμα λίπανσης για υπαίθρια καλλιέργεια
Βασική λίπανση πριν τη φύτευση
Η λίπανση του αγγουριού αρχίζει πριν από τη φύτευση με την εφαρμογή και ενσωμάτωση 12 τόνων κομπόστ ή καλά χωνεμένης κοπριάς ανά εκτάριο (ή 1,2 τόνους ανά στρέμμα) ως βασικό λίπασμα. Εναλλακτικά, μπορούν να εφαρμοστούν έως 40 τόνοι κοπριάς αγροκτήματος (FYM) ανά εκτάριο (ή 4 τόνους ανά στρέμμα).
Οι παραγωγοί πρέπει να εφαρμόζουν αυτά τα λιπάσματα στο έδαφος αρκετές εβδομάδες πριν από τη φύτευση, ώστε να τους δοθεί ο απαιτούμενος χρόνος για να αποσυντεθούν. Σε περίπτωση που ο παραγωγός επιλέξει να εφαρμόσει κοπριά που περιέχει άχυρο, πριονίδι ή παρόμοια υλικά, θα πρέπει πάντα να τη συνδυάζει με ένα αζωτούχο λίπασμα του εμπορίου.
Άζωτο και χρονοδιάγραμμα εφαρμογών
Επαρκείς ποσότητες διαθέσιμου αζώτου κατά τα πρώτα στάδια ανάπτυξης και εγκατάστασης θα βοηθήσουν το φυτό στη βλαστική ανάπτυξη. Για το λόγο αυτό, οι περισσότεροι αγρότες εφαρμόζουν μια βασική λίπανση πλούσια σε άζωτο (όπως αναφέρθηκε παραπάνω) και 35 κιλά Ν ανά εκτάριο (3,5 κιλά ανά στρέμμα) 20-30 ημέρες μετά τη σπορά της καλλιέργειας.
Τα πιο γνωστά και ευρέως χρησιμοποιούμενα αζωτούχα λιπάσματα είναι:
- Ουρία
- Θειικό αμμώνιο
- Νιτρικό ασβέστιο
- Νιτρικό αμμώνιο
Φώσφορος και κάλιο
Οι αγρότες συνήθως προσθέτουν όλο τον απαιτούμενο φώσφορο πριν από τη σπορά. Εάν μπορεί να εφαρμοστεί υδρολίπανση, ο φώσφορος μπορεί να προστεθεί από το στάδιο της εγκατάστασης της καλλιέργειας μέχρι τη συγκομιδή, με τις υψηλότερες δόσεις να εφαρμόζονται κατά τη διάρκεια του βλαστικού σταδίου και από την έναρξη της ανθοφορίας μέχρι την πρώτη συγκομιδή.
Από την άλλη πλευρά, το κάλιο απαιτείται κυρίως 30 έως 55 ημέρες μετά τη σπορά, με το φυτό να χρειάζεται τη μέγιστη ποσότητα κατά τα τελευταία στάδια (τελευταίες 10-20 ημέρες) και τη διεύρυνση των καρπών. Αυτό το θρεπτικό στοιχείο είναι κρίσιμο για την ποιότητα και το μέγεθος των καρπών.
Ενώ τα ανόργανα λιπάσματα μπορούν να προστεθούν πλευρικά, τα οργανικά όπως η κοπριά είναι πιο δύσκολο να εφαρμοστούν, γι' αυτό και πρέπει να ενσωματωθούν στο έδαφος.
Υδρολίπανση και πλεονεκτήματα
Το πλεονέκτημα ενός συστήματος υδρολίπανσης (με εφαρμογή αζώτου μέσω του συστήματος στάγδην άρδευσης) είναι ότι μπορούμε να εφαρμόζουμε μικρότερες ποσότητες αζώτου πιο συχνά. Με αυτόν τον τρόπο, μειώνουμε σημαντικά τον κίνδυνο υπερβολικής εφαρμογής αζώτου και, συνεπώς, τον κίνδυνο απώλειας αζώτου λόγω έκπλυσης από ισχυρές βροχοπτώσεις.
Επιπλέον, η υδρολίπανση (fertigation) είναι καλύτερη από ένα σύστημα λίπανσης με διασπορά στην ευρύτερη περιοχή, διότι με αυτόν τον τρόπο λιγότερο άζωτο θα είναι διαθέσιμο για τα ζιζάνια. Με άλλα λόγια, το άζωτο που εφαρμόζεται μέσω της λιπαντικής άρδευσης (στάγδην άρδευση) περιορίζεται μόνο στις γραμμές των φυτών, εξασφαλίζοντας πιο αποδοτική χρήση των λιπασμάτων.
Είτε χρησιμοποιείτε υδρολίπανση είτε όχι, η προσθήκη αζώτου, φωσφόρου και καλίου συνιστάται πάντα μετά τα αποτελέσματα της εδαφικής ανάλυσης που γίνεται κάθε χρόνο.
Λίπανση σε θερμοκηπιακή καλλιέργεια
Όταν πρόκειται για θερμοκηπιακή καλλιέργεια αγγουριού, χρησιμοποιείται κυρίως σύστημα λιπαντικής άρδευσης (fertigation). Σε αυτό το σύστημα, οι εκτοξευτήρες απελευθερώνουν ένα διάλυμα λίπανσης στο φυτό με προκαθορισμένο ρυθμό.
Πρέπει να θυμόμαστε ότι είναι σημαντικό να διατηρούμε τα επίπεδα κορεσμού σε νερό καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας. Ο ρυθμός παροχής νερού εξαρτάται από το στάδιο ανάπτυξης του αγγουριού (τα μεγαλύτερα φυτά απαιτούν περισσότερο νερό) και την εποχή (οι χαμηλότερες θερμοκρασίες απαιτούν λιγότερη άρδευση). Ένα θερμοκήπιο μεγέθους 10 x 30 m απαιτεί περίπου 500 έως 1.000 γαλόνια νερού την ημέρα.
Η θερμοκηπιακή καλλιέργεια επιτρέπει μεγαλύτερη ακρίβεια στη διαχείριση της λίπανσης, καθώς οι συνθήκες είναι πιο ελεγχόμενες και το σύστημα υδρολίπανσης παρέχει τη δυνατότητα για συχνότερες και πιο στοχευμένες εφαρμογές θρεπτικών στοιχείων.
Σημασία εδαφικής ανάλυσης και φυλλοδιαγνωστικής
Ωστόσο, αυτές είναι απλώς τυπικές πρακτικές που δεν πρέπει να ακολουθούνται χωρίς να κάνετε τη δική σας έρευνα. Κάθε αγρός είναι διαφορετικός και έχει διαφορετικές ανάγκες.
Ο έλεγχος των θρεπτικών στοιχείων του εδάφους και του pH είναι ζωτικής σημασίας πριν από κάθε εφαρμογή λιπάσματος. Η εδαφική ανάλυση θα σας δείξει ακριβώς ποια θρεπτικά στοιχεία χρειάζεται το χωράφι σας και σε ποιες ποσότητες, αποφεύγοντας έτσι την υπερλίπανση ή την υπολίπανση.
Η ανάλυση των φύλλων (φυλλοδιαγνωστική) είναι επίσης πολύ σημαντική για τον εντοπισμό και τη διόρθωση των ελλείψεων θρεπτικών στοιχείων (τροφοπενιών) στα φυτά αγγουριού. Αυτή η μέθοδος σας επιτρέπει να δείτε σε πραγματικό χρόνο τι χρειάζεται το φυτό και να προσαρμόσετε το πρόγραμμα λίπανσής σας ανάλογα.
Μπορείτε πάντα να ζητάτε συμβουλές από έναν πιστοποιημένο γεωπόνο για την κατάρτιση ενός εξατομικευμένου προγράμματος λίπανσης που να ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες ανάγκες της καλλιέργειάς σας.
Σχετικά άρθρα για την καλλιέργεια αγγουριού:
- Αγγούρι: Ιστορία, ενδιαφέροντα στοιχεία και διατροφική αξία
- Επαγγελματική καλλιέργεια αγγουριού
- Ποικιλίες αγγουριού: με ποια κριτήρια πρέπει να διαλέξετε
- Αγγούρι: Προετοιμασία και απαιτήσεις εδάφους, κλιματικές συνθήκες
- Άρδευση αγγουριού – Απαιτήσεις σε νερό και μέθοδοι άρδευσης
- Απαιτήσεις και μέθοδοι λίπανσης για το αγγούρι
- Παράσιτα και ασθένειες στην καλλιέργεια του αγγουριού
- Απόδοση, συγκομιδή και αποθήκευση αγγουριού
- Διαχείριση ζιζανίων στην καλλιέργεια αγγουριών
REFERENCES:
UC IPM. Cucumber cultural tips. UC ANR.
Oklahoma State University Extension. Cucumber production fact sheet. OSU Extension.
Alabama Cooperative Extension System. Greenhouse cucumber production. ACES.
Tamil Nadu Agricultural University. Cucumber horticultural practices. TNAU Extension.
UC IPM. Cucumber cultural tips and management. UC ANR.







