Κερασόδαφνη ή δαφνοκέρασο για φράχτη και κήπο

Η κερασόδαφνη, που λέγεται και δαφνοκέρασο ή λαουροκέρασο (Prunus laurocerasus), είναι αειθαλής θάμνος ή μικρό δέντρο της οικογένειας Rosaceae, με μεγάλα, γυαλιστερά, σκουροπράσινα φύλλα, και από τα πιο δημοφιλή φυτά για ψηλό και πυκνό φράχτη. Μεγαλώνει γρήγορα, αναπτύσσεται από τον ήλιο ως τη βαθιά σκιά, σε σχεδόν κάθε έδαφος που στραγγίζει, και φυτεύεται κυρίως από το φθινόπωρο ως την άνοιξη. Κλαδεύεται καλύτερα μετά την ανθοφορία, στα τέλη της άνοιξης, και ανέχεται πολύ καλά το κλάδεμα. Παρά το όνομά της, δεν είναι δάφνη και είναι πολύ τοξική: τα φύλλα και οι σπόροι της δεν μπαίνουν ποτέ στο φαγητό, όπως η μαγειρική δάφνη. Σε αυτόν τον οδηγό θα δούμε πώς ξεχωρίζει από τη δάφνη και την πικροδάφνη, τις ποικιλίες, τη φύτευση για φράχτη, το πότισμα και τη λίπανση, το κλάδεμα, τον πολλαπλασιασμό, τις τρύπες στα φύλλα και την ασφάλεια.

Πώς ξεχωρίζει η κερασόδαφνη από τη δάφνη και την πικροδάφνη

Το όνομα προκαλεί συχνά σύγχυση με δύο άλλα φυτά. Η διάκριση έχει σημασία, γιατί μόνο η μαγειρική δάφνη τρώγεται.

Φυτό	Πώς το αναγνωρίζετε	Τρώγεται
Κερασόδαφνη (Prunus laurocerasus)	Μεγάλα, γυαλιστερά, δερματώδη φύλλα, που μυρίζουν κεράσι όταν τρίβονται. Λευκά, αρωματικά άνθη σε όρθια στάχυα την άνοιξη, μαύροι καρποί σαν μικρά κεράσια	Όχι, είναι πολύ τοξική
Μαγειρική δάφνη (Laurus nobilis)	Μικρότερα, αρωματικά φύλλα με τη γνωστή μυρωδιά της δάφνης, μικρά κιτρινωπά άνθη	Ναι, τα φύλλα στη μαγειρική
Πικροδάφνη (Nerium oleander)	Μακριά, στενά φύλλα και εντυπωσιακά ροζ, λευκά ή κόκκινα άνθη το καλοκαίρι	Όχι, είναι επίσης τοξική

Σύμφωνα με το NC State Extension, τα φύλλα και οι βλαστοί της κερασόδαφνης μυρίζουν κεράσι όταν τρίβονται, κάτι που βοηθά στην αναγνώριση. Τα φύλλα της κερασόδαφνης δεν μπαίνουν ποτέ στο φαγητό και δεν καίγονται στο σπίτι σαν φύλλα δάφνης.

Όρθια στάχυα με μικρά λευκά άνθη κερασόδαφνης σε πράσινο φόντο φυλλώματος

Η κερασόδαφνη ανθίζει την άνοιξη, με μικρά λευκά άνθη σε όρθια στάχυα

Ποικιλίες

Η κερασόδαφνη κατάγεται από τη νοτιοανατολική Ευρώπη και τη Μικρά Ασία. Αν αφεθεί χωρίς κλάδεμα, φτάνει τα 4 ως 8 μέτρα και απλώνεται ακόμη περισσότερο, αλλά ως φράχτης κρατιέται εύκολα στο ύψος που θέλουμε. Στο εμπόριο κυκλοφορούν αρκετές ποικιλίες:

'Rotundifolia': η κλασική ποικιλία για ψηλούς φράχτες, με μεγάλα φύλλα και ζωηρή ανάπτυξη
'Caucasica' και 'Novita': όρθια ανάπτυξη και γρήγορο κλείσιμο του φράχτη
'Otto Luyken': συμπαγής, σύμφωνα με το NC State φτάνει περίπου 0,9 ως 1,2 μέτρα σε ύψος, για χαμηλούς φράχτες και μπορντούρες
'Zabeliana': στενά φύλλα και κλαδιά που ανοίγουν προς τα έξω, αλλά σύμφωνα με το NC State ανέχεται λιγότερο καλά το κλάδεμα από τις άλλες

Πόσο γρήγορα μεγαλώνει

Σύμφωνα με το BBC Gardeners' World, η κερασόδαφνη μεγαλώνει ως 60 εκατοστά τον χρόνο και κρατιέται εύκολα ως φράχτης σε ύψος 1 ως 5 μέτρων, αν και ορισμένες ποικιλίες φτάνουν τα 8 μέτρα. Η ταχύτητα αυτή την κάνει ιδανική για γρήγορο φράχτη, αλλά σημαίνει και τακτικό κλάδεμα.

Θέση και έδαφος

Η κερασόδαφνη αναπτύσσεται σε ήλιο, ημισκιά ή ακόμη και βαθιά σκιά, αν και στον ήλιο ανθίζει περισσότερο. Σύμφωνα με το NC State, δέχεται τους περισσότερους τύπους εδάφους, αλλά αναπτύσσεται καλύτερα σε γόνιμο χώμα πλούσιο σε οργανική ουσία. Το βασικό είναι η καλή αποστράγγιση, γιατί σύμφωνα με τον Βοτανικό Κήπο του Πανεπιστημίου του Delaware δεν αποδίδει σε υγρά σημεία, και το λιμνασμένο νερό σαπίζει τις ρίζες. Αντέχει στο κρύο, στον άνεμο και κοντά στη θάλασσα.

Φύτευση για φράχτη

Τα φυτά σε γλάστρα φυτεύονται σχεδόν όλο τον χρόνο, αρκεί να ποτίζονται τακτικά, ενώ τα φυτά με μπάλα χώματος ή γυμνή ρίζα φυτεύονται από τα τέλη του φθινοπώρου ως τις αρχές της άνοιξης. Στο ελληνικό κλίμα το φθινόπωρο είναι η καλύτερη εποχή, γιατί οι βροχές του χειμώνα βοηθούν τις ρίζες πριν το πρώτο καλοκαίρι.

Λάκκος: διπλάσιος σε πλάτος από τη μπάλα του χώματος, με χωνεμένη κοπριά ή κομπόστ ανακατεμένα στο χώμα
Αποστάσεις: οι οδηγίες των φυτωρίων για φράχτη κυμαίνονται συνήθως από 70 ως 100 εκατοστά ανάμεσα στα φυτά, ανάλογα με την ποικιλία και το μέγεθος των φυτών
Απόσταση από τοίχους: ο φράχτης δεν φυτεύεται κολλητά σε τοίχο ή στο σπίτι, γιατί μεγαλώνει πολύ σε πλάτος
Μετά τη φύτευση: πλούσιο πότισμα και ένα στρώμα εδαφοκάλυψης γύρω από τα φυτά

Για φράχτη με ποικιλία, η κερασόδαφνη συνδυάζεται συχνά με το βιβούρνο, το λιγούστρο, την αγγελική και τη φωτίνια.

Οι ρίζες της κερασόδαφνης

Σύμφωνα με το BBC Gardeners' World, η κερασόδαφνη έχει μεγάλο ινώδες ριζικό σύστημα, που απλώνεται και τραβά την υγρασία του εδάφους, και αν φυτευτεί πολύ κοντά μπορεί να βλάψει θεμέλια ή σωλήνες. Το τακτικό κλάδεμα κρατά και το ριζικό σύστημα σε λογικό μέγεθος, ενώ το γκαζόν και τα μικρότερα φυτά δίπλα στον φράχτη χρειάζονται συχνά λίγο περισσότερο νερό.

Πότισμα και λίπανση

Τα νεαρά φυτά ποτίζονται τακτικά τα δύο πρώτα χρόνια, ιδίως στο ελληνικό καλοκαίρι, ώστε να αναπτύξουν βαθιές ρίζες. Όταν εγκατασταθεί, η κερασόδαφνη αντέχει αρκετά στην ξηρασία, αλλά ένα βαθύ πότισμα στις μεγάλες ξηρασίες κρατά το φύλλωμα πυκνό. Το υπερβολικό πότισμα είναι πιο επικίνδυνο από την ξηρασία, γιατί σύμφωνα με το University of Maryland Extension, το λιμνασμένο νερό και η κακή αποστράγγιση κιτρινίζουν τα φύλλα και ξεραίνουν τις κορυφές των κλαδιών.

Ένα λίπασμα γενικής χρήσης την άνοιξη και ένα στρώμα οργανικής ουσίας κάθε χρόνο στηρίζουν τη γρήγορη ανάπτυξη και το έντονο πράσινο χρώμα των φύλλων.

Κλάδεμα

Η κερασόδαφνη κλαδεύεται καλύτερα στα τέλη της άνοιξης και στις αρχές του καλοκαιριού, μετά την ανθοφορία, και ένα δεύτερο ελαφρύ κλάδεμα γίνεται στα τέλη του καλοκαιριού. Το βαρύ κλάδεμα αργά το φθινόπωρο αποφεύγεται, γιατί η νέα βλάστηση καίγεται από το κρύο.

Τα πρώτα χρόνια: οι κορυφές των όρθιων βλαστών κόβονται λίγα εκατοστά, ώστε το φυτό να διακλαδιστεί και να πυκνώσει από χαμηλά
Σχήμα του φράχτη: η βάση κρατιέται λίγο πλατύτερη από την κορυφή, για να φτάνει το φως στα κάτω κλαδιά
Εργαλείο: τα μεγάλα φύλλα κόβονται καλύτερα με ψαλίδι κλαδέματος παρά με μηχανικό θαμνοκοπτικό, που τα κόβει στη μέση και τα αφήνει με καφέ άκρες
Ανανέωση: ο γερασμένος ή παραμελημένος φράχτης κλαδεύεται αυστηρά την άνοιξη, ακόμη και σε παλιό ξύλο, γιατί η κερασόδαφνη ξαναβλαστάνει εύκολα

Στο κλάδεμα φοριούνται γάντια, γιατί ο χυμός του φυτού περιέχει τοξικές ουσίες.

Πολλαπλασιασμός με μοσχεύματα

Η κερασόδαφνη πολλαπλασιάζεται με ημιώριμα μοσχεύματα 10 ως 15 εκατοστών από τους βλαστούς της χρονιάς, στα τέλη του καλοκαιριού ή στις αρχές του φθινοπώρου. Τα κάτω φύλλα αφαιρούνται, και σύμφωνα με τη RHS, στα φυτά με μεγάλα φύλλα τα φύλλα που μένουν κόβονται στη μέση, ώστε να χάνουν λιγότερο νερό. Τα μοσχεύματα μπαίνουν σε υπόστρωμα που στραγγίζει καλά, γιατί σαπίζουν εύκολα στην υγρασία. Ριζώνουν και σε νερό, αν και το υπόστρωμα είναι πιο σίγουρο.

Τρύπες στα φύλλα και άλλα προβλήματα

Οι μικρές στρογγυλές τρύπες στα φύλλα, σαν από σκάγια, είναι το πιο συνηθισμένο πρόβλημα της κερασόδαφνης. Σύμφωνα με τη RHS, προκαλούνται από μύκητες κηλιδώσεων και από βακτήριο (Pseudomonas syringae): οι κηλίδες ξεραίνονται και το νεκρό κομμάτι πέφτει, αφήνοντας τρύπα. Η RHS δεν συστήνει μυκητοκτόνα, γιατί δεν υπάρχουν στοιχεία ότι είναι αποτελεσματικά, και σύμφωνα με το NC State Extension η ασθένεια δεν βλάπτει ουσιαστικά το φυτό. Βοηθούν το πότισμα στη βάση και όχι πάνω από τα φύλλα, ο καλός αερισμός και το μάζεμα των πεσμένων φύλλων.

Ωίδιο: λευκή επικάλυψη σαν σκόνη, κυρίως στην κάτω πλευρά των φύλλων
Σήψη των ριζών: σε λασπωμένο, κακοστραγγιζόμενο έδαφος, με κίτρινα φύλλα και ξήρανση των κλαδιών
Κοκκοειδή και ωτιόρρυγχος: ο ωτιόρρυγχος κόβει τις άκρες των φύλλων σε ημικύκλια, ενώ οι προνύμφες του τρώνε τις ρίζες

Τα μειονεκτήματα της κερασόδαφνης

Η κερασόδαφνη καλλιεργείται εύκολα, έχει όμως και μειονεκτήματα. Είναι πολύ τοξική, η γρήγορη ανάπτυξη σημαίνει τακτικό κλάδεμα, οι ρίζες της ανταγωνίζονται για νερό και μπορεί να βλάψουν κατασκευές πολύ κοντά τους, και τα μεγάλα φύλλα της φαίνονται κουρελιασμένα όταν κόβονται με μηχανικό θαμνοκοπτικό.

Η κερασόδαφνη είναι πολύ τοξική

Σύμφωνα με το NC State Extension, η κερασόδαφνη έχει δηλητηριώδη χαρακτηριστικά υψηλής σοβαρότητας. Όλα τα μέρη της, και κυρίως τα φύλλα και οι σπόροι, περιέχουν κυανογόνες γλυκοσίδες, που απελευθερώνουν υδροκυάνιο όταν μασηθούν. Είναι επικίνδυνη για ανθρώπους, κατοικίδια και ζώα, όπως τα άλογα. Ο φράχτης θέλει προσοχή όταν στον κήπο παίζουν μικρά παιδιά, και τα κλαδέματα δεν δίνονται ποτέ στα ζώα.

Συχνές ερωτήσεις

Τρώγεται ο καρπός της κερασόδαφνης

Όχι. Παρόλο που μοιάζει με μικρό κεράσι, ο καρπός και κυρίως ο σπόρος του περιέχουν τοξικές ουσίες, όπως και τα φύλλα.

Ποια είναι η διαφορά της κερασόδαφνης από τη δάφνη

Η κερασόδαφνη έχει μεγαλύτερα, γυαλιστερά φύλλα που μυρίζουν κεράσι όταν τρίβονται, και είναι πολύ τοξική. Η μαγειρική δάφνη έχει μικρότερα, αρωματικά φύλλα, που χρησιμοποιούνται στη μαγειρική.

Πότε κλαδεύεται η κερασόδαφνη

Στα τέλη της άνοιξης και στις αρχές του καλοκαιριού, μετά την ανθοφορία, με ένα δεύτερο ελαφρύ κλάδεμα στα τέλη του καλοκαιριού. Το αυστηρό κλάδεμα ανανέωσης γίνεται την άνοιξη.

Σε τι απόσταση φυτεύεται η κερασόδαφνη για φράχτη

Συνήθως 70 ως 100 εκατοστά ανάμεσα στα φυτά, ανάλογα με την ποικιλία και το μέγεθος των φυτών, και όχι κολλητά σε τοίχο.

Βλάπτουν οι ρίζες της κερασόδαφνης τα θεμέλια

Μπορεί, αν φυτευτεί πολύ κοντά. Έχει μεγάλο ινώδες ριζικό σύστημα που απλώνεται και τραβά υγρασία, οπότε ο φράχτης φυτεύεται σε απόσταση από κτίρια και σωλήνες.

Πόσο ψηλώνει η κερασόδαφνη

Χωρίς κλάδεμα φτάνει τα 4 ως 8 μέτρα, αλλά ως φράχτης κρατιέται εύκολα στο ύψος που θέλουμε. Η 'Otto Luyken' μένει περίπου στο 1 μέτρο.

Γιατί έχουν τρύπες τα φύλλα της κερασόδαφνης

Συνήθως από μύκητες κηλιδώσεων ή από βακτήριο, που ξεραίνουν μικρές κηλίδες, οι οποίες πέφτουν και αφήνουν τρύπα. Δεν βλάπτουν ουσιαστικά το φυτό, και βοηθούν ο αερισμός και το πότισμα στη ρίζα.

Εφόδια για τον φράχτη από κερασόδαφνη στο Farmclick

Δες τα κλαδευτικά εργαλεία για το κλάδεμα με ψαλίδι, τα εδαφοβελτιωτικά και υποστρώματα για τη φύτευση και τα κοκκώδη λιπάσματα για τη λίπανση της άνοιξης, από προμηθευτές όλης της Ελλάδας.

Σημαντικές σημειώσεις

Για επίμονα προβλήματα εχθρών ή ασθενειών, η επικοινωνία με γεωπόνο βοηθά στη σωστή διάγνωση, και κάθε επέμβαση γίνεται μόνο με εγκεκριμένα σκευάσματα, σύμφωνα με τις οδηγίες της συσκευασίας.