title: "Πώς να φυτέψουμε πατάτες στον κήπο μας" meta_title: "Πώς φυτεύουμε πατάτες στον κήπο" meta_description: "Πώς φυτεύουμε πατάτες στον κήπο βήμα βήμα, από την προετοιμασία του πατατόσπορου και το ανάχωμα μέχρι το πότισμα, τη συγκομιδή και τα συχνά προβλήματα." slug: "/backyard-potato"

Πώς να φυτέψουμε πατάτες στον κήπο μας

Η πατάτα είναι από τις πιο ικανοποιητικές καλλιέργειες για τον κήπο, γιατί φυτεύεται εύκολα και δίνει πλούσια σοδειά κάτω από το χώμα. Η φύτευση γίνεται συνήθως την άνοιξη, όταν το έδαφος έχει ζεσταθεί, και η συγκομιδή έρχεται τρεις ως τέσσερις μήνες αργότερα. Παρακάτω περιγράφεται ολόκληρη η διαδικασία, από την επιλογή και την προετοιμασία του σπόρου μέχρι το ανάχωμα, το πότισμα και τη συγκομιδή.

Πώς επιλέγουμε και ετοιμάζουμε τον πατατόσπορο

Η καλλιέργεια ξεκινά με πιστοποιημένο πατατόσπορο, δηλαδή κονδύλους ελεγμένους για ιώσεις και ασθένειες, από αξιόπιστο προμηθευτή. Δεν φυτεύουμε πατάτες του εμπορίου, γιατί δεν είναι ελεγμένες και συχνά έχουν δεχθεί επεξεργασία που εμποδίζει το φύτρωμα. Η επιλογή της ποικιλίας γίνεται με βάση τη χρήση και το κλίμα, όπως αναλύεται στις ποικιλίες πατατόσπορου.

Οι μικροί κόνδυλοι, γύρω στα 28 ως 35 mm, φυτεύονται ολόκληροι. Οι μεγαλύτεροι, πάνω από 45 mm, κόβονται σε κομμάτια, με κάθε κομμάτι να κρατά τουλάχιστον έναν οφθαλμό, δηλαδή ένα μάτι από το οποίο θα βγει βλαστός. Μετά την κοπή, αφήνουμε τα κομμάτια δύο ημέρες σε ξηρό μέρος ώστε η τομή να σχηματίσει προστατευτική κρούστα και να μη σαπίσουν στο χώμα. Πολλοί κηπουροί προβλαστάνουν τους κονδύλους, τοποθετώντας τους με τα μάτια προς τα πάνω σε φωτεινό και δροσερό χώρο μέχρι να βγάλουν κοντούς, δυνατούς βλαστούς. Έτσι η καλλιέργεια ξεκινά πιο γρήγορα.

Πώς προετοιμάζουμε το έδαφος

Οι πατάτες σχηματίζονται κάτω από την επιφάνεια, οπότε το έδαφος πρέπει να είναι καλά ψιλοχωματισμένο και χαλαρό. Ένα καλό όργωμα ή σκάψιμο είναι η ελάχιστη προετοιμασία, αλλιώς οι κόνδυλοι βγαίνουν παραμορφωμένοι και μικροί, καθώς οι ρίζες δυσκολεύονται να αναπτυχθούν σε συμπιεσμένο χώμα. Απομακρύνουμε τις πέτρες, που εμποδίζουν τη διόγκωση των κονδύλων, και ενσωματώνουμε οργανική ουσία, όπως χωνεμένη κοπριά ή κομπόστ, για να εμπλουτίσουμε το έδαφος πριν τη φύτευση.

Πώς γίνεται η φύτευση σε αυλάκια και αναχώματα

Η πατάτα καλλιεργείται σε αναχώματα. Ανοίγουμε ένα αυλάκι βάθους 10 ως 15 εκατοστά και τοποθετούμε τα κομμάτια του σπόρου σε αποστάσεις τουλάχιστον 25 ως 30 εκατοστά μεταξύ τους, με τα μάτια προς τα πάνω. Το επόμενο αυλάκι ανοίγεται 70 ως 80 εκατοστά πιο πέρα. Καλύπτουμε τον σπόρο με χώμα και, καθώς τα φυτά μεγαλώνουν, μαζεύουμε χώμα γύρω από τη βάση τους σχηματίζοντας αναχώματα. Το ανάχωμα προστατεύει τους κονδύλους από το φως, που τους κάνει πράσινους και ακατάλληλους για κατανάλωση, και βοηθά τη σοδειά να αναπτυχθεί σωστά. Η ποσότητα σπόρου που χρειάζεται ανά έκταση αναλύεται στην ποσότητα πατατόσπορου ανά στρέμμα.

Πότε και πώς λιπαίνουμε και ποτίζουμε

Περίπου δύο μήνες μετά τη φύτευση τα φυτά έχουν αναπτυχθεί καλά, και τότε ξανακάνουμε ανάχωμα ώστε να μη βγουν οι κόνδυλοι στην επιφάνεια. Σε αυτό το στάδιο εφαρμόζουμε λίπανση, εδαφική ή διαφυλλική, ανάλογα με τις ανάγκες του εδάφους, καθώς η πατάτα είναι απαιτητική σε θρεπτικά, ιδίως σε κάλιο. Το κατάλληλο πρόγραμμα περιγράφεται στη λίπανση πατάτας.

Το νερό είναι καθοριστικό για την απόδοση. Σύμφωνα με τον FAO, μια καλλιέργεια πατάτας 120 ημερών χρειάζεται 500 ως 700 mm νερού, ανάλογα με το κλίμα. Οι ανάγκες είναι μικρότερες στα πρώτα στάδια και αυξάνονται καθώς διογκώνονται οι κόνδυλοι, περίοδος που συμπίπτει με την αρχή του καλοκαιριού. Το έδαφος πρέπει να μένει σταθερά υγρό, χωρίς όμως υπερβολικό πότισμα, που ευνοεί ασθένειες και ξεπλένει το άζωτο.

Πότε και πώς κάνουμε τη συγκομιδή

Οι πατάτες είναι έτοιμες περίπου τρεις ως τέσσερις μήνες μετά τη φύτευση, ανάλογα με το κλίμα και την πρωιμότητα της ποικιλίας. Το σημάδι είναι το φύλλωμα, που αρχίζει να κιτρινίζει και να ξηραίνεται. Σκάβουμε προσεκτικά ανάμεσα στις σειρές για να μην τραυματίσουμε τους κονδύλους. Μετά τη συγκομιδή, αφήνουμε τις πατάτες μερικές ώρες στην επιφάνεια σε ξηρή μέρα να στεγνώσουν, ώστε να σκληρύνει η φλούδα πριν την αποθήκευση. Από κάθε υγιές φυτό συγκομίζονται συνήθως αρκετοί κόνδυλοι.

Γιατί δεν καλλιεργούμε πατάτες στο ίδιο σημείο κάθε χρόνο

Η πατάτα δεν πρέπει να καλλιεργείται στο ίδιο σημείο για περισσότερα από δύο συνεχόμενα έτη. Η επανάληψη εξαντλεί το έδαφος από συγκεκριμένα θρεπτικά και αυξάνει τον κίνδυνο συσσώρευσης ασθενειών και εχθρών στο χώμα. Η εναλλαγή με άλλες καλλιέργειες, δηλαδή η αμειψισπορά, διατηρεί το έδαφος υγιές και περιορίζει τα προβλήματα.

Ποια είναι τα συχνότερα προβλήματα

Ο περονόσπορος της πατάτας, που προκαλείται από τον μύκητα Phytophthora infestans, είναι η σοβαρότερη ασθένεια και εμφανίζεται σε δροσερό, υγρό καιρό με καφέ κηλίδες στα φύλλα και σήψη στους κονδύλους. Ο δορυφόρος της πατάτας είναι το πιο κοινό έντομο, με τις προνύμφες και τα ακμαία να τρώνε το φύλλωμα και να μπορούν να αποφυλλώσουν ολόκληρα φυτά. Η ψώρα, μια επιφανειακή προσβολή στη φλούδα, ευνοείται σε αλκαλικά και ξηρά εδάφη. Η πρόληψη στηρίζεται στη χρήση πιστοποιημένου σπόρου, στην αμειψισπορά, στο σωστό πότισμα και στην έγκαιρη παρατήρηση του φυλλώματος για τα πρώτα σημάδια.

Συχνές ερωτήσεις

Πότε φυτεύουμε πατάτες στον κήπο

Η ανοιξιάτικη φύτευση γίνεται από το τέλος του χειμώνα ως την άνοιξη, όταν το έδαφος ζεσταθεί σταθερά πάνω από τους 5 βαθμούς Κελσίου. Σε θερμότερες περιοχές γίνεται και φθινοπωρινή φύτευση στο τέλος του καλοκαιριού.

Σε τι βάθος φυτεύουμε τον πατατόσπορο

Ο σπόρος μπαίνει σε αυλάκι βάθους 10 ως 15 εκατοστά, με τα μάτια προς τα πάνω, και καλύπτεται με χώμα. Καθώς τα φυτά μεγαλώνουν, σχηματίζουμε αναχώματα γύρω από τη βάση τους.

Γιατί πρασινίζουν οι πατάτες

Οι κόνδυλοι που εκτίθενται στο φως σχηματίζουν χλωροφύλλη και πρασινίζουν, κάτι που τους κάνει ακατάλληλους για κατανάλωση. Το ανάχωμα τους κρατά καλυμμένους και το αποτρέπει.

Πόσο νερό θέλει η πατάτα

Μια καλλιέργεια 120 ημερών χρειάζεται περίπου 500 ως 700 mm νερού, με τις ανάγκες να κορυφώνονται στη διόγκωση των κονδύλων. Το έδαφος πρέπει να μένει υγρό, χωρίς υπερβολές.

Ποια είναι η πιο σοβαρή ασθένεια της πατάτας

Ο περονόσπορος, από τον μύκητα Phytophthora infestans, είναι η σοβαρότερη ασθένεια. Εμφανίζεται σε υγρό, δροσερό καιρό και αντιμετωπίζεται με πιστοποιημένο σπόρο, αμειψισπορά και προσεκτικό πότισμα που κρατά το φύλλωμα στεγνό.

Πότε είναι έτοιμες για συγκομιδή

Περίπου τρεις ως τέσσερις μήνες μετά τη φύτευση, όταν το φύλλωμα αρχίζει να κιτρινίζει και να ξηραίνεται.

Πιστοποιημένο πατατόσπορο διαφόρων ποικιλιών και μεγεθών διαθέτει η κατηγορία του Farmclick, από προμηθευτές όλης της Ελλάδας.

Πηγές

• FAO, Crop water information, potato.
• Royal Horticultural Society, Potatoes, grow your own.
• UNECE, Standard S-1 concerning the marketing and commercial quality control of seed potatoes.