Ανάλυση εδάφους και φύλλων πριν τη λίπανση
Πριν από την εγκατάσταση του οπωρώνα ροδακινιάς ή την εφαρμογή οποιασδήποτε λίπανσης, είναι απαραίτητο να γίνει εδαφική ανάλυση, ώστε να συγκεντρωθούν πληροφορίες για τα χαρακτηριστικά του εδάφους και τη διαθεσιμότητα των θρεπτικών στοιχείων. Η ανάλυση εδάφους πρέπει να επαναλαμβάνεται κάθε τρία με τέσσερα χρόνια. Κανένα χωράφι δεν είναι ίδιο, ούτε μπορεί κανείς να σας συμβουλεύσει για τις μεθόδους λίπανσης χωρίς να λάβει υπόψη τα δεδομένα της εδαφολογικής εξέτασης, την ανάλυση των ιστών των φύλλων και το ιστορικό της καλλιέργειας.
Οι σύγχρονες εμπορικές πρακτικές προτείνουν ότι μία φορά τον χρόνο, μέσα στο καλοκαίρι (Ιούλιο ή Αύγουστο), ο παραγωγός συλλέγει τουλάχιστον 100 φύλλα από τα ροδακινόδεντρα και τα στέλνει στο εργαστήριο για λεπτομερή ανάλυση. Αν αποκαλυφθεί κάποια έλλειψη, δηλαδή ορισμένα βασικά στοιχεία βρεθούν κάτω από τα αποδεκτά πρότυπα, ο παραγωγός μπορεί να παρέμβει άμεσα με διαφυλλική λίπανση. Ακόμη και τότε όμως, είναι προτιμότερο να συμβουλευτεί πρώτα τον γεωπόνο της περιοχής του.
Οι ανάγκες της ροδακινιάς σε άζωτο
Οι ροδακινιές έχουν υψηλές απαιτήσεις σε θρεπτικά συστατικά και ζητούν μεγαλύτερη παροχή σε σύγκριση με άλλα οπωροφόρα δέντρα. Πριν από τη φύτευση των νεαρών εμβολιασμένων δενδρυλλίων, πολλοί παραγωγοί εφαρμόζουν λίπασμα πλούσιο σε άζωτο ή κοπριά. Στην περίπτωση αυτή είναι σημαντικό να αποφεύγεται η τοποθέτησή τους πολύ κοντά στα νεαρά ριζικά συστήματα. Επίσης, δεν εφαρμόζεται καμία λίπανση μετά τη φύτευση μέχρι η νέα βλάστηση να φτάσει μερικά εκατοστά.
Κατά το πρώτο έτος της εγκατάστασής τους, τα νεαρά δέντρα μπορεί να χρειάζονται περίπου 70 γραμμάρια αζώτου ανά δέντρο. Από το δεύτερο έτος και μετά, οι ανάγκες αυξάνονται σταδιακά σε 140, 210, 454 και 730 γραμμάρια, και μέχρι το έκτο έτος κάθε δέντρο χρειάζεται κατά μέσο όρο ένα με δυόμισι κιλά αζώτου. Το άζωτο μπορεί να προστεθεί ως ουρία, θειικό αμμώνιο ή νιτρικό αμμώνιο, μορφές που κυκλοφορούν ως κοκκώδη λιπάσματα. Όταν υπάρχει έλλειψη ασβεστίου, μπορεί να εφαρμοστεί ορισμένη ποσότητα νιτρικού ασβεστίου. Σε κάθε περίπτωση, ο παραγωγός πρέπει να αποφεύγει την υπερλίπανση, ιδίως με άζωτο, καθώς ευνοεί την πλούσια βλαστική ανάπτυξη εις βάρος της καρποφορίας και αυξάνει την ευαισθησία στις ασθένειες.
Πρόγραμμα λίπανσης σε παραγωγικό οπωρώνα
Κατά μέσο όρο, ένας οπωρώνας με παραγωγικά δέντρα ροδακινιάς χρειάζεται 15-20 κιλά αζώτου, 2,2-4,4 κιλά P₂O₅ και 20-25 κιλά K₂O ανά στρέμμα σε μια καλλιεργητική περίοδο. Ο φώσφορος μπορεί να δοθεί σε μία δόση, από την άνοιξη έως τις αρχές του καλοκαιριού. Οι ποσότητες αζώτου και καλίου συνήθως μοιράζονται σε τρεις εφαρμογές.
Από την άνοιξη έως τις αρχές του καλοκαιριού εφαρμόζονται 7-10 κιλά αζώτου και 8-10 κιλά K₂O. Μέσα στο καλοκαίρι, περίπου 50 ημέρες πριν τη συγκομιδή, ακολουθούν 3,5-4,0 κιλά αζώτου και 6-7,5 κιλά K₂O. Μετά τη συγκομιδή δίνονται άλλα 4,5-6,0 κιλά αζώτου και 6,0-7,5 κιλά K₂O. Πρόκειται για εμπορικές πρακτικές που λειτουργούν ως κατευθυντήριες γραμμές και όχι ως κανόνας, και αξίζει να προσαρμόζονται στα δεδομένα της ανάλυσης του χωραφιού.
Σε οπωρώνες με εγκατεστημένη στάγδην άρδευση, οι παραγωγοί μπορούν να κάνουν συμπληρωματική λίπανση μετά τη βασική, μοιράζοντας τις ποσότητες σε περισσότερες, εβδομαδιαίες δόσεις με υδατοδιαλυτά κρυσταλλικά ή υγρά λιπάσματα. Έτσι ελέγχεται ακριβέστερα η θρέψη, αφού τα δέντρα έχουν διαφορετικές απαιτήσεις στα διάφορα στάδια ανάπτυξης.
Οργανική και χλωρή λίπανση
Στους βιολογικούς οπωρώνες, η καλά χωνεμένη ζωική κοπριά ή το κομπόστ που είναι πλούσιο σε κάλιο αποτελούν εναλλακτική των χημικών λιπασμάτων. Μια συνηθισμένη πρόταση είναι η προσθήκη 2,2 έως 4,4 τόνων καλά χωνεμένης κοπριάς ανά στρέμμα, κάθε ένα ή δύο χρόνια. Τέτοια προϊόντα, μαζί με εδαφοβελτιωτικά και υποστρώματα, διατίθενται και ως οργανικά και οργανοανόργανα λιπάσματα. Μια δεύτερη επιλογή είναι η χλωρή λίπανση, με ενσωμάτωση μιας καλλιέργειας κάλυψης στο έδαφος κατά τη διάρκεια της άνοιξης.
Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για τυποποιημένες πρακτικές που δεν πρέπει να ακολουθούνται χωρίς προσωπική έρευνα. Κάθε αγρός είναι διαφορετικός και έχει διαφορετικές ανάγκες, και ο έλεγχος των θρεπτικών στοιχείων και του pH του εδάφους είναι κρίσιμος πριν από οποιαδήποτε λίπανση. Η ανάλυση των φύλλων, σε συνεννόηση με γεωπόνο, βοηθάει στη διάγνωση και τη διόρθωση των ελλείψεων.
Οι σημαντικότερες τροφοπενίες της ροδακινιάς
Μια ανεπάρκεια θρεπτικών στοιχείων στο φυτό δεν προϋποθέτει απαραίτητα αντίστοιχη ανεπάρκεια στο έδαφος. Οι ελλείψεις των φυτών προκύπτουν και από περιβαλλοντικούς ή άλλους παράγοντες που εμποδίζουν την απορρόφηση των θρεπτικών. Γι' αυτό αξίζει να ελέγχονται και το έδαφος και το φύλλωμα πριν από κάθε εφαρμογή, ενώ οι ελλείψεις μικροστοιχείων διορθώνονται συχνά με διαφυλλική εφαρμογή ιχνοστοιχείων.
Ανεπάρκεια αζώτου
Όταν τα δέντρα χρειάζονται περισσότερο άζωτο, τα κατώτερα φύλλα κιτρινίζουν, ο ρυθμός ανάπτυξης μειώνεται και η παραγωγή καρπών πέφτει αισθητά. Σε σοβαρή έλλειψη, τα φύλλα μπορεί να αρχίσουν να κοκκινίζουν.
Ανεπάρκεια σιδήρου
Τα δέντρα που υποφέρουν από έλλειψη σιδήρου αναπτύσσουν το χαρακτηριστικό σύμπτωμα της μεσονεύριας χλώρωσης, με πράσινα νεύρα στο νεοαναπτυσσόμενο φύλλωμα.
Ανεπάρκεια ψευδαργύρου
Στην έλλειψη ψευδαργύρου τα φύλλα εμφανίζουν κίτρινες κηλίδες, ενώ τα νεότερα φύλλα είναι μικρότερα και στενά, και οι πλευρικοί οφθαλμοί μπορεί να μην αναπτυχθούν.
Ανεπάρκεια βορίου
Η έλλειψη βορίου εμφανίζεται με χλώρωση και παραμορφώσεις στα νεότερα φύλλα, που στο τελικό στάδιο νεκρώνονται. Στις περισσότερες περιπτώσεις το δέντρο δεν καταφέρνει να παράγει καρπούς.
Καλλιέργειες κάλυψης σε οπωρώνες ροδακινιάς
Ορισμένοι παραγωγοί, κυρίως στη βιολογική γεωργία, εγκαθιστούν καλλιέργειες κάλυψης ανάμεσα στις γραμμές των δέντρων. Η πρακτική έχει πολλαπλά οφέλη. Οι καλλιέργειες κάλυψης μειώνουν τον πληθυσμό των ζιζανίων και διατηρούν τη δομή του εδάφους, αποτρέποντας τη διάβρωση. Παράλληλα συγκρατούν την υγρασία, μειώνοντας την εξάτμιση, και όταν χρησιμοποιούνται ανθοφόρα είδη της περιοχής ενισχύουν την παρουσία ωφέλιμων εντόμων, αρπακτικών και επικονιαστών.
Οι περισσότεροι παραγωγοί προτιμούν αγρωστώδη, όπως το σιτάρι και το κριθάρι, ή ψυχανθή της οικογένειας Fabaceae, όπως τα όσπρια και τα φασόλια. Τα ψυχανθή προσφέρουν ένα σημαντικό πρόσθετο όφελος, καθώς εμπλουτίζουν το έδαφος με άζωτο χάρη στη συμβιωτική τους σχέση με αζωτοδεσμευτικά βακτήρια. Τα αγρωστώδη σπέρνονται είτε την άνοιξη είτε στα τέλη του καλοκαιριού, ενώ για τα ψυχανθή η κατάλληλη εποχή σποράς είναι η άνοιξη. Συχνά προτιμώνται και μείγματα αγρωστωδών με ψυχανθή, ώστε να αξιοποιούνται τα οφέλη και των δύο. Άλλα είδη που χρησιμοποιούνται με επιτυχία είναι τα Phacelia tanacetifolia, Fagopyrum esculentum, Vicia villosa και Vicia pannonica. Τους αντίστοιχους σπόρους κτηνοτροφικών και φυτών κάλυψης μπορείτε να τους προμηθευτείτε ανάλογα με την επιλογή σας.
Οι καλλιέργειες κάλυψης μπορούν είτε να διατηρηθούν στον αγρό με φυσικό τρόπο, αφήνοντας τα φυτά να σποριάσουν ή επιλέγοντας πολυετή είδη, είτε να ξανασπέρνονται κάθε χρόνο. Στη δεύτερη περίπτωση, ο παραγωγός συνήθως σπέρνει τα ψυχανθή στις αρχές του φθινοπώρου και τα ενσωματώνει στο έδαφος με όργωμα πριν ανθίσουν την άνοιξη. Το φυτικό αυτό υλικό λειτουργεί ως χλωρή λίπανση και εμπλουτίζει το έδαφος με άζωτο, διαθέσιμο στις ροδακινιές. Εναλλακτικά, για όσους θέλουν περιορισμένη κατεργασία, τα φυτά κόβονται με χλοοκοπτική μηχανή ή επιτρέπεται η βόσκηση ζώων μέσα στον οπωρώνα, με βέλτιστο ύψος κοπής τα 7,5 με 10 εκατοστά. Καλλιέργειες κάλυψης με πολύ καλή αξία βόσκησης είναι η μηδική, που μπορεί να αποδώσει έως και 5,6 κιλά αζώτου ανά στρέμμα, καθώς και το λόλιο, η κοινή πόα, το τριφύλλι, το μπιζέλι, η βρώμη, το κόκκινο και το λευκό τριφύλλι, η άγρωστις η λευκή και η φεστούκα.
Οι περισσότερες από αυτές τις καλλιέργειες κάλυψης έχουν και ορισμένα μειονεκτήματα. Τα ψυχανθή, για παράδειγμα, έχουν αυξημένες ανάγκες σε νερό και μπορεί να προσελκύσουν εχθρούς της καλλιέργειας, όπως βρομούσες, λύγκους και αρουραίους των αγρών. Γι' αυτό κάθε παραγωγός οφείλει να κάνει τη δική του έρευνα και να δοκιμάσει πρώτα σε περιορισμένο αριθμό δέντρων, πριν εφαρμόσει οποιαδήποτε πρακτική σε όλο το χωράφι.
Πηγές
- https://extension.unh.edu/resource/fertilizing-fruit-trees
- https://www.fs.usda.gov/nrs/pubs/jrnl/2017/nrs_2017_vansambeek_004.pdf
- https://extension.umaine.edu/fruit/growing-fruit-trees-in-maine/fertilization/
- https://extension.colostate.edu/topic-areas/yard-garden/fertilizing-fruit-trees-7-612/
- https://intermountainfruit.org/orchard-floor/cover-crops
- https://catalog.extension.oregonstate.edu/sites/catalog/files/project/pdf/ec819.pdf
- https://extension.usu.edu/yardandgarden/research/peaches-in-the-garden
- https://ag.umass.edu/home-lawn-garden/fact-sheets/peaches-excellent-fruit-for-southern-new-england
- http://omafra.gov.on.ca/english/crops/facts/fruit_home.htm#rootstocks
Διαβάστε περισσότερα
Ροδάκινα: Χρήσεις, διατροφική αξία και οφέλη για την υγεία
Pοδάκινο: γενικές πληροφορίες, ποκιλίες και περιβαλλοντικές απαιτήσεις
Καλλιέργεια ροδάκινων από σπόρους
Επαγγελματική καλλιέργεια ροδάκινων – αναλυτικός οδηγός βήμα-βήμα
Eδαφικές απαιτήσεις της ροδακινιάς, προετοιμασία εδάφους και φύτευση
Πολλαπλασιασμός και επικονίαση ροδακινιάς
Κλάδεμα καρποφορίας & διαμόρφωσης στην ροδακινιά
Άρδευση ροδακινιών – Πόσο νερό χρειάζονται οι ροδακινιές;
Λίπανση ροδακινιάς
Απόδοση ροδάκινου ανά στρέμμα, μέθοδοι συγκομιδής και αποθήκευση







