Τον Μάιο, ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός ζάχαρης της Γερμανίας προέβλεπε ακόμη μία χρονιά ζημιών επειδή η Ευρώπη είχε υπερβολικά πολλή ζάχαρη. Στα τέλη Αυγούστου, ο μεγαλύτερος παραγωγός της Γαλλίας προέβλεπε τη χαμηλότερη παραγωγή ζάχαρης στην ΕΕ από το 1988, επειδή η σοδειά των τεύτλων κατέρρευσε στη ζέστη. Οι δύο ανακοινώσεις απέχουν τέσσερις μήνες, περιγράφουν την ίδια βιομηχανία, και ανάμεσά τους βρίσκεται το καλοκαίρι που μετέτρεψε ένα εμπορικό πρόβλημα υπερπροσφοράς σε φυσικό πρόβλημα ανεπάρκειας.
Η αφετηρία είναι στα χωράφια. Η Tereos, ο γαλλικός συνεργατισμός που επεξεργάζεται τεύτλα σε οκτώ ζαχαρουργεία, ανακοίνωσε στις 26 Αυγούστου ότι δείγματα από τα χωράφια των μελών της στις 17 Αυγούστου έδειξαν αποδόσεις πάνω από 20% κάτω από την προηγούμενη σεζόν και περίπου 15% κάτω από τον μέσο όρο της πενταετίας, με τις απώλειες να φτάνουν σε ορισμένες περιοχές το 50% έως 60% της σοδειάς. Η σπορά είχε γίνει σε καλές συνθήκες και πάνω από τη μισή έκταση είχε πλήρη φυλλοκάλυψη στις αρχές Ιουνίου. Ακολούθησαν ξηρασία από τα μέσα Ιουνίου, γενικευμένη απουσία βροχής στις κύριες τευτλοπαραγωγικές περιοχές και επανειλημμένοι καύσωνες.
Η καμπάνια κόπηκε κατά έναν μήνα
Η Tereos αναδιοργάνωσε την περίοδο επεξεργασίας γύρω από τη μικρότερη σοδειά. Η έναρξη λειτουργίας των εργοστασίων καθυστέρησε, ώστε τα τεύτλα να προλάβουν να κερδίσουν όση απόδοση μπορούν ακόμη. Η καμπάνια θα διαρκέσει κατά μέσο όρο 100 ημέρες έναντι 130 πέρσι, με διαφοροποίηση ανά εργοστάσιο σύμφωνα με την κατάσταση της τοπικής σοδειάς, ενώ σε ορισμένες μονάδες οι ρυθμοί παραγωγής μειώνονται ώστε να ανταποκρίνονται στην ποιότητα των τεύτλων και να επεξεργαστούν όλα όσα συγκομίζονται. Το μείγμα παραγωγής μετατοπίζεται προς τη ζάχαρη σε βάρος άλλων προϊόντων του τεύτλου.
Η ζημιά μέσα στη Γαλλία είναι άνιση. Η Tereos σημειώνει διαφορά ανάμεσα στις ζώνες προμήθειας της βόρειας και ανατολικής Πικαρδίας και στην υπόλοιπη βάση της, δηλαδή τη δυτική Πικαρδία, την Καμπανία, το Seine-et-Marne και τις μη αρδευόμενες περιοχές νοτιότερα, όπου βρίσκονται και οι μεγαλύτερες απώλειες. Ο συνεργατισμός επισημαίνει επίσης έλλειψη πούλπας, του ινώδους υπολείμματος που απομένει μετά την εξαγωγή της ζάχαρης και στο οποίο στηρίζονται τα μέλη του ως ζωοτροφή. Σε ένα καλοκαίρι όπου τα λιβάδια και το ενσιρωμένο καλαμπόκι της Ευρώπης έχουν και τα δύο αποτύχει, η έλλειψη πούλπας αφαιρεί ακόμη μία πηγή τροφής για τα ζώα.
Η ευρύτερη ευρωπαϊκή εικόνα
Η Tereos τοποθετεί την παραγωγή ζάχαρης της ΕΕ για το 2026/27 στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1988/89, πρόβλεψη που αποδίδει σε καιρικές ζημιές σε αρκετές χώρες και όχι μόνο στη Γαλλία. Το μέγεθος αυτό είναι εκτίμηση της ίδιας της εταιρείας, και καμία επίσημη εκτίμηση της ΕΕ δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί για να το επιβεβαιώσει ή να το αναθεωρήσει. Τα ανεξάρτητα στοιχεία που υπάρχουν δείχνουν προς την ίδια κατεύθυνση, καθώς το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μείωσε την πρόβλεψή του για την απόδοση των ζαχαρότευτλων στην ΕΕ στους 72,2 τόνους ανά εκτάριο στο δελτίο του Αυγούστου, δηλαδή 7.220 κιλά στο στρέμμα, 5% κάτω από τον μέσο όρο της πενταετίας και 5% κάτω από τη δική του εκτίμηση του Ιουλίου, με τη μεγαλύτερη επιδείνωση σε Γαλλία, νότια Γερμανία, Αυστρία και κεντρική Ευρώπη.
Η Nordzucker, που επεξεργάζεται τεύτλα σε Γερμανία, Πολωνία, Δανία, Σουηδία, Φινλανδία και Λιθουανία, άνοιξε την καμπάνια 2026/27 στις αρχές Σεπτεμβρίου με την παρατήρηση ότι οι αποδόσεις των τεύτλων δεν είχαν αναπτυχθεί ικανοποιητικά στις περισσότερες περιοχές καλλιέργειάς της. Η εταιρεία είχε περάσει το πρώτο μισό της χρονιάς με το αντίθετο πρόβλημα. Δύο συνεχόμενες χρονιές υψηλών αποδόσεων είχαν συσσωρεύσει αποθέματα στην ΕΕ, είχαν ρίξει τις τιμές σε χαμηλά τετραετίας και είχαν οδηγήσει σε λειτουργική ζημιά 226 εκατομμυρίων ευρώ για τη χρήση 2025/26, με τα έσοδα να πέφτουν από 2,77 σε 2,34 δισεκατομμύρια ευρώ. Τον Μάιο η εταιρεία προέβλεψε νέα ζημιά της τάξης των μεσαίων δεκάδων εκατομμυρίων για το 2026/27, με την παραδοχή ότι οι τιμές θα παρέμεναν πιεσμένες.
Οι τιμές κινήθηκαν πριν από τη συγκομιδή
Η αγορά έχει ήδη αποτιμήσει την έλλειψη. Ο Δείκτης Τιμών Ζάχαρης της FAO ανέβηκε 11,9% τον Αύγουστο στις 106,4 μονάδες, η μεγαλύτερη μηνιαία άνοδος της χρονιάς και, σύμφωνα με τη FAO, το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούνιο του 2025. Η FAO αποδίδει την κίνηση σε τέσσερις παράγοντες που συνέκλιναν. Η ζέστη και η ξηρασία επέβαλαν πτωτικές αναθεωρήσεις στις προβλέψεις απόδοσης των τεύτλων της ΕΕ, σε μια καλλιεργούμενη έκταση που αναμενόταν ήδη να συρρικνωθεί. Οι συνθήκες Ελ Νίνιο βάρυναν τις προοπτικές παραγωγής στις κύριες χώρες της Ασίας. Η παραγωγή υποχώρησε στην περιοχή Center-South της Βραζιλίας. Και η Ινδία ανακοίνωσε εισαγωγές ακατέργαστης ζάχαρης χωρίς δασμούς, προσθέτοντας ζήτηση σε μια αγορά που στένευε.
Ο υποδείκτης της ζάχαρης βρισκόταν στις 86,2 μονάδες τον Φεβρουάριο. Η τιμή του Αυγούστου στις 106,4 αντιστοιχεί σε άνοδο πάνω από 23% μέσα σε έξι μήνες, αντιστρέφοντας δύο χρόνια πτώσης που είχαν φέρει τις ευρωπαϊκές τιμές σε επίπεδα που οι βιομηχανίες χαρακτήριζαν μη βιώσιμα. Ο εμπορικός διευθυντής της Tereos, Pierre Henri Dietz, δήλωσε ότι τα πρώτα σημάδια υψηλότερων τιμών πώλησης θα επιτρέψουν στον ευρωπαϊκό κλάδο να επιστρέψει σε πιο ισορροπημένο επίπεδο επιδόσεων μετά από δύο χρόνια απότομης πτώσης, με τα μειωμένα αποθέματα και τις περιορισμένες προοπτικές επέκτασης των εκτάσεων να παρέχουν διαρκή στήριξη.
Γιατί οι εκτάσεις δεν θα ανακάμψουν γρήγορα
Η έλλειψη ξεπερνά τη μία σεζόν και ο λόγος είναι διαρθρωτικός. Οι εκτάσεις τεύτλων στη Γαλλία και σε όλη την Ευρώπη μειώνονται επί τρία συνεχόμενα χρόνια, από τις ίδιες χαμηλές τιμές που παρήγαγαν και τις ζημιές των βιομηχανιών. Οι παραγωγοί που εγκατέλειψαν τα τεύτλα για άλλες καλλιέργειες κατά την υπερπροσφορά δεν θα επιστρέψουν με τη δύναμη μιας φθινοπωρινής ανάκαμψης τιμών, ιδίως όταν οι εναλλακτικές καλλιέργειες στις οποίες στράφηκαν ίσως χτυπήθηκαν και αυτές από το καλοκαίρι. Η Tereos σημειώνει ότι λίγα παραγωγικά εργαλεία είναι διαθέσιμα για να βοηθήσουν τους τευτλοπαραγωγούς να προσαρμοστούν σε ένα θερμότερο κλίμα, γεγονός που περιορίζει την ανάκαμψη των αποδόσεων ακόμη κι αν οι εκτάσεις κρατηθούν.
Ο συνδυασμός μικρότερης έκτασης και πιο ασταθών αποδόσεων είναι αυτό που κάνει τη μετάβαση από το πλεόνασμα στην έλλειψη κάτι περισσότερο από ιστορία μιας χρονιάς. Οι βιομηχανίες που προέβλεπαν ζημιές από υπερπροσφορά την άνοιξη αντιμετωπίζουν τώρα τον αντίθετο περιορισμό, και η ανάκαμψη των τιμών που σώζει τα περιθώριά τους έρχεται πολύ αργά για να αλλάξει ό,τι σπάρθηκε. Ο καύσωνας του Ιουνίου που πρώτος πίεσε τις ανοιξιάτικες καλλιέργειες της Ευρώπης έφτασε πλέον και στη μία καλλιέργεια όπου η αγορά ζητούσε λιγότερο, και παρέδωσε έλλειψη.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Η Ελλάδα δεν παράγει πλέον ζάχαρη από τεύτλα σε βιομηχανική κλίμακα, οπότε η ευρωπαϊκή έλλειψη φτάνει στη χώρα μέσα από τις τιμές εισαγωγής. Η βιομηχανία τροφίμων και ποτών, οι ζαχαροπλάστες και οι μεταποιητές φρούτων που χρησιμοποιούν ζάχαρη ως πρώτη ύλη βλέπουν το κόστος τους να διαμορφώνεται σε μια αγορά που πέρασε από τετραετή χαμηλά σε άνοδο 23% μέσα σε έξι μήνες. Για τους κτηνοτρόφους που χρησιμοποιούν εισαγόμενη πούλπα τεύτλων στο σιτηρέσιο, η έλλειψη που σημειώνει η Tereos σημαίνει μικρότερη διαθεσιμότητα σε μια χρονιά που ήδη πιέζει τις ζωοτροφές.
| Εφόδια για βιομηχανικές καλλιέργειες
Στο Farmclick θα βρείτε λιπάσματα για τη λίπανση ριζωδών καλλιεργειών και βιοδιεγέρτες για την ενίσχυση των φυτών σε συνθήκες ξηρασίας και υψηλών θερμοκρασιών. |
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί κατέρρευσαν οι αποδόσεις των τεύτλων φέτος; Η σπορά έγινε σε καλές συνθήκες και τα φυτά είχαν πλήρη φυλλοκάλυψη στις αρχές Ιουνίου, όμως ακολούθησε παρατεταμένη ξηρασία από τα μέσα Ιουνίου, απουσία βροχής στις κύριες περιοχές και επανειλημμένοι καύσωνες, που εμπόδισαν την ανάπτυξη της ρίζας κατά την κρίσιμη περίοδο του καλοκαιριού.
Πόσο αξιόπιστη είναι η πρόβλεψη για χαμηλό 38 ετών; Πρόκειται για εκτίμηση της Tereos, όχι για επίσημο στοιχείο της ΕΕ. Το JRC δίνει ανεξάρτητα μείωση 5% στις αποδόσεις των τεύτλων σε επίπεδο ΕΕ, ενώ η Nordzucker επιβεβαιώνει μη ικανοποιητική ανάπτυξη στις περισσότερες περιοχές της. Η κατεύθυνση επιβεβαιώνεται από τρεις ανεξάρτητες πηγές, το ακριβές μέγεθος όμως θα φανεί στη συγκομιδή.
Γιατί οι βιομηχανίες είχαν ζημιές πριν από την ξηρασία; Δύο συνεχόμενες χρονιές υψηλών αποδόσεων είχαν δημιουργήσει υπερπροσφορά, τα αποθέματα στην ΕΕ αυξήθηκαν και οι τιμές έπεσαν σε χαμηλά τετραετίας. Η Nordzucker κατέγραψε λειτουργική ζημιά 226 εκατομμυρίων ευρώ για τη χρήση 2025/26 ακριβώς λόγω αυτής της πίεσης στις τιμές.
Τι είναι η πούλπα τεύτλων και γιατί έχει σημασία η έλλειψή της; Είναι το ινώδες υπόλειμμα που απομένει μετά την εξαγωγή της ζάχαρης και χρησιμοποιείται ως ζωοτροφή, ιδίως για βοοειδή. Η Tereos σημειώνει έλλειψη πούλπας φέτος, σε μια χρονιά που τα λιβάδια και το ενσίρωμα έχουν ήδη αποτύχει σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης.
Πώς θα επηρεαστούν οι τιμές της ζάχαρης στην Ελλάδα; Η Ελλάδα εισάγει τη ζάχαρη που καταναλώνει, οπότε η ευρωπαϊκή έλλειψη μεταφέρεται μέσα από τις τιμές εισαγωγής στη βιομηχανία τροφίμων. Ο διεθνής δείκτης ζάχαρης της FAO ανέβηκε 23% από τον Φεβρουάριο, και η Tereos αναμένει διαρκή στήριξη των τιμών.
Θα αυξηθούν οι εκτάσεις τεύτλων το 2027 λόγω των υψηλότερων τιμών; Η Tereos το θεωρεί απίθανο, καθώς οι εκτάσεις μειώνονται επί τριετία, οι παραγωγοί που έφυγαν δεν επιστρέφουν με μία χρονιά καλών τιμών και λίγα εργαλεία υπάρχουν για την προσαρμογή της καλλιέργειας στο θερμότερο κλίμα.
Σημαντικές σημειώσεις
Η πρόβλεψη για παραγωγή ζάχαρης στην ΕΕ στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1988/89 προέρχεται από την Tereos και δεν έχει επιβεβαιωθεί από επίσημη πηγή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τα ποσοστά μείωσης των αποδόσεων αφορούν τα χωράφια των μελών της Tereos στη Γαλλία, με βάση δείγματα της 17ης Αυγούστου, και όχι το σύνολο της ευρωπαϊκής παραγωγής. Η πρόβλεψη ζημιών της Nordzucker για το 2026/27 δόθηκε τον Μάιο, πριν από τη ξηρασία, και βασιζόταν στην παραδοχή χαμηλών τιμών που η αγορά έχει έκτοτε αρχίσει να αναθεωρεί.
Πηγές
- Tereos. (2026). 2026/27 sugar beet campaign: Tereos is committed to supporting its cooperative members and securing sugar production. Δελτίο τύπου, 26 Αυγούστου 2026.
- FAO. (2026). Supply concerns drive FAO Food Price Index higher in August. 4 Σεπτεμβρίου 2026.
- Κοινό Κέντρο Ερευνών Ευρωπαϊκής Επιτροπής. (2026). JRC MARS Bulletin, Crop monitoring in Europe, August 2026, Vol. 34 No. 7.
- Nordzucker. (2026). Nordzucker 2025/2026 annual financial statements. 28 Μαΐου 2026.
- Nordzucker. (2026). Nordzucker starts the 2026/2027 campaign. Σεπτέμβριος 2026.
