Με τον όρο βιολογικά ή οργανικά λιπάσματα εννοούμε προϊόντα θρέψης που προέρχονται από οργανική ύλη, όπως η κοπριά, το κομπόστ, τα εκχυλίσματα φυκιών ή το vermicompost. Στην πράξη όμως ο όρος μπερδεύει, αφού για κάποιους σημαίνει απλώς οργανική προέλευση της πρώτης ύλης και για άλλους ότι το προϊόν επιτρέπεται στη βιολογική γεωργία. Ο ευρωπαϊκός κανονισμός για τα προϊόντα λίπανσης και οι κανόνες της βιολογικής παραγωγής βάζουν τάξη, και παρακάτω βλέπουμε τι σημαίνουν στην πράξη.
Τι είναι ένα βιολογικό λίπασμα
Ένα βιολογικό λίπασμα αποδίδει τα θρεπτικά του σταδιακά, καθώς η οργανική ύλη ανοργανοποιείται από τους μικροοργανισμούς του εδάφους. Σε σύγκριση με τα ανόργανα, έχει χαμηλότερη και πιο μεταβλητή περιεκτικότητα σε άζωτο, φώσφορο και κάλιο, αλλά ενισχύει τη μικροβιακή δράση και εμπλουτίζει το έδαφος με οργανική ουσία. Στην κατηγορία ανήκουν η χωνεμένη κοπριά, το κομπόστ, το vermicompost, τα οστεάλευρα και τα εκχυλίσματα φυκιών.
Η χωνεμένη κοπριά και το κομπόστ αποτελούν βασικά οργανικά λιπάσματα.
Ο κανονισμός 2019/1009 και η σήμανση CE
Από τις 16 Ιουλίου 2022 ο κανονισμός (ΕΕ) 2019/1009 αντικατέστησε τον παλαιό κανονισμό 2003/2003 και θέσπισε εναρμονισμένους κανόνες για τα προϊόντα λίπανσης. Όσα πληρούν τις απαιτήσεις φέρουν τη σήμανση CE και κυκλοφορούν ελεύθερα σε όλη την ΕΕ. Ο κανονισμός κατατάσσει τα προϊόντα σε επτά κατηγορίες λειτουργίας, τις PFC, όπου το λίπασμα, το εδαφοβελτιωτικό και ο βιοδιεγέρτης είναι ξεχωριστές κατηγορίες, και ορίζει έντεκα κατηγορίες συστατικών υλικών με αυστηρά όρια σε βαρέα μέταλλα, παθογόνα και άλλες προσμείξεις. Για πρώτη φορά μπαίνουν σε κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο τα οργανικά λιπάσματα, τα εδαφοβελτιωτικά και οι βιοδιεγέρτες.
«Οργανικό» δεν σημαίνει «για βιολογική γεωργία»
Εδώ βρίσκεται η πιο συχνή παρανόηση. Ένα οργανικό λίπασμα με σήμανση CE πληροί τις απαιτήσεις σύστασης και ασφάλειας, αλλά αυτό δεν το καθιστά αυτόματα κατάλληλο για πιστοποιημένη βιολογική καλλιέργεια. Για να χρησιμοποιηθεί σε βιολογική γεωργία, το προϊόν πρέπει να περιλαμβάνεται στον κατάλογο εγκεκριμένων λιπασμάτων και εδαφοβελτιωτικών του εκτελεστικού κανονισμού 2021/1165, σύμφωνα με το άρθρο 24 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/848 για τη βιολογική παραγωγή. Μόνο τότε επιτρέπεται να φέρει ένδειξη ότι είναι εγκεκριμένο για χρήση στη βιολογική γεωργία. Στην Ελλάδα η καταλληλότητα ενός σκευάσματος για βιολογική καλλιέργεια πιστοποιείται από αναγνωρισμένους φορείς ελέγχου, όπως η ΔΗΩ, η BIO Hellas ή η TÜV Hellas.
Πώς διαβάζουμε την ετικέτα
| Τι ελέγχουμε | Γιατί έχει σημασία |
|---|---|
| Κατηγορία λειτουργίας (PFC) | Δείχνει αν πρόκειται για λίπασμα, εδαφοβελτιωτικό ή βιοδιεγέρτη |
| Σήμανση CE ή εθνική έγκριση | Νόμιμη κυκλοφορία και έλεγχος ασφάλειας και βαρέων μετάλλων |
| Οργανική ουσία και σύσταση NPK | Δείχνει την πραγματική θρεπτική αξία και την πρώτη ύλη |
| Πιστοποίηση για βιολογική γεωργία | Ισχύει μόνο αν είναι στον κατάλογο του 2021/1165 και πιστοποιημένο από φορέα |
Το vermicompost είναι ένα από τα πιο πλούσια σε μικροβιακή ζωή οργανικά λιπάσματα.
Η επιλογή ενός βιολογικού λιπάσματος δεν κρίνεται μόνο από την τιμή αλλά από τη σύσταση, την πρώτη ύλη και την πιστοποίηση, σε συνδυασμό με μια ανάλυση εδάφους που δείχνει τι πραγματικά χρειάζεται η καλλιέργεια. Πιστοποιημένα βιολογικά λιπάσματα από προμηθευτές όλης της Ελλάδας βρίσκουμε στο Farmclick.
Πηγές
- Ευρωπαϊκή Ένωση, Κανονισμός (ΕΕ) 2019/1009 για τα προϊόντα λίπανσης, EUR-Lex.
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Fertilising products.
- Ευρωπαϊκή Ένωση, Κανονισμός (ΕΕ) 2018/848 για τη βιολογική παραγωγή, EUR-Lex.
- Ευρωπαϊκή Ένωση, Εκτελεστικός Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1165, Παράρτημα II, EUR-Lex.
