Τα φύλλα μπορούν να απορροφήσουν θρεπτικά απευθείας από διαλύματα που ψεκάζονται στην επιφάνειά τους, και σε αυτή τη δυνατότητα στηρίζεται η διαφυλλική λίπανση. Είναι ένα εργαλείο ταχείας και στοχευμένης θρέψης, που συμπληρώνει και δεν αντικαθιστά τη λίπανση του εδάφους.
Πώς εισέρχονται τα θρεπτικά στο φύλλο
Η εξωτερική επιφάνεια του φύλλου καλύπτεται από την εφυμενίδα, ένα κηρώδες και υδρόφοβο στρώμα που λειτουργεί ως φραγμός απέναντι στην απώλεια νερού και, ταυτόχρονα, στην είσοδο διαλυμένων ουσιών. Τα υδρόφιλα θρεπτικά περνούν αργά, μέσα από μικροσκοπικούς πόρους της εφυμενίδας και, σε μικρότερο βαθμό, μέσα από τα στομάτια. Επειδή η τύχη των διαφυλλικά εφαρμοζόμενων θρεπτικών παραμένει αβέβαιη, από την επιφάνεια του φύλλου μέχρι τον μεταβολισμό του φυτού, η μορφή και η χημική κατάσταση του θρεπτικού καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό αν θα εισέλθει και θα αξιοποιηθεί.
Τι καθορίζει την αποδοτικότητα
Η αποδοτικότητα της διαφυλλικής εφαρμογής ποικίλλει έντονα και εξαρτάται από τη σύνθεση του σκευάσματος, τις περιβαλλοντικές συνθήκες και το ίδιο το φυτό. Οι διαβρέκτες και τα προσκολλητικά μειώνουν την επιφανειακή τάση και βελτιώνουν τη διαβροχή και την παραμονή του διαλύματος στο φύλλο. Η υγρασία και η θερμοκρασία παίζουν ρόλο, καθώς οι δροσερές και υγρές ώρες καθυστερούν το στέγνωμα και αφήνουν περισσότερο χρόνο για απορρόφηση. Γι' αυτό η αποτελεσματικότητα κάθε εφαρμογής κρίνεται από τον συνδυασμό χρόνου, τύπου λιπάσματος και διαθεσιμότητας των θρεπτικών στο έδαφος, και όχι από μία μόνο παράμετρο.
Ποια θρεπτικά αποδίδουν διαφυλλικά και ποια όχι
Η διαφυλλική εφαρμογή είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική για τη γρήγορη διόρθωση τροφοπενιών ιχνοστοιχείων, όπως ο σίδηρος, ο ψευδάργυρος, το βόριο και το μαγγάνιο, που χρειάζονται σε μικρές ποσότητες. Το άζωτο και το κάλιο αποδίδουν ως συμπλήρωμα σε στάδια υψηλής ζήτησης, χωρίς να υποκαθιστούν τη βασική λίπανση. Αντίθετα, ορισμένα θρεπτικά δεν επαναμετακινούνται εύκολα μέσα στο φυτό μόλις δεσμευτούν στους ιστούς, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το ασβέστιο, γι' αυτό ο ψεκασμός κατευθύνεται απευθείας στο όργανο που θέλουμε να ενισχύσουμε.
Πότε υπερτερεί της λίπανσης εδάφους
Η διαφυλλική λίπανση αποκτά πραγματικό πλεονέκτημα σε συγκεκριμένες συνθήκες. Όταν η ζήτηση της καλλιέργειας ξεπερνά την ικανότητα της ρίζας να απορροφήσει, ή όταν οι συνθήκες του εδάφους περιορίζουν την πρόσληψη, ο ψεκασμός στο φύλλωμα παρακάμπτει το εμπόδιο. Στα ασβεστούχα και αλκαλικά εδάφη που κυριαρχούν στην Ελλάδα, ο σίδηρος και άλλα ιχνοστοιχεία δεσμεύονται στο υψηλό pH και γίνονται μη διαθέσιμα, με αποτέλεσμα τη χαρακτηριστική χλώρωση. Εκεί η διαφυλλική διόρθωση δίνει γρήγορο αποτέλεσμα, ενώ η αντιμετώπιση μέσω εδάφους θα ήταν αργή και αναποτελεσματική.
 πριν και μετά τη διόρθωση.png)
Στα αλκαλικά εδάφη η τροφοπενία σιδήρου διορθώνεται ταχύτερα διαφυλλικά.
Πρακτική εφαρμογή στις ελληνικές συνθήκες
Ο ψεκασμός γίνεται τις δροσερές ώρες, νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα, με πλήρη διαβροχή του φυλλώματος και σε δόσεις που δεν προκαλούν εγκαύματα. Η μορφή του θρεπτικού επιλέγεται ώστε να είναι εύκολα διαθέσιμη, ενώ οι διαβρέκτες βελτιώνουν την κάλυψη σε σκληρά ή κηρώδη φύλλα. Για τα θρεπτικά που μετακινούνται δύσκολα, οι εφαρμογές επαναλαμβάνονται στα κατάλληλα στάδια. Σε κάθε περίπτωση, η διαφυλλική λίπανση εντάσσεται σε ένα πρόγραμμα που βασίζεται στη λίπανση του εδάφους και στην ανάλυση.
Η εφαρμογή τις δροσερές ώρες αυξάνει τον χρόνο απορρόφησης.
Πώς λειτουργούν τα κύρια θρεπτικά και πώς επιλέγουμε λίπασμα ανά καλλιέργεια, το αναλύουμε στον οδηγό για τα σύνθετα λιπάσματα NPK. Σχετικά σκευάσματα διατίθενται στην κατηγορία υγρά και διαφυλλικά λιπάσματα στο Farmclick.
Πηγές
- Fernández, V. & Brown, P.H. (2013), From plant surface to plant metabolism: the uncertain fate of foliar-applied nutrients, Frontiers in Plant Science.
- Factors affecting the efficacy of foliar fertilizers and the uptake of atmospheric aerosols, Frontiers in Plant Science.
- Fernández, V., Sotiropoulos, T. & Brown, P. (2013), Foliar Fertilization: Scientific Principles and Field Practices, International Fertilizer Industry Association.
