Ειδοποιήσεις ανακλήσεων στην Ευρώπη | 9-15 Φεβρουαρίου 2026
Την προηγούμενη εβδομάδα, ο αριθμός των ανακλήσεων παρέμεινε στα επίπεδα που καταγράφονται καθ’ όλη τη χειμερινή περίοδο. Το ουσιαστικό στοιχείο, όμως, δεν είναι το σύνολο των περιστατικών, αλλά το πού συγκεντρώνεται η ελεγκτική πίεση.
Τα νωπά οπωροκηπευτικά συνεχίζουν να συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος των ανακλήσεων, καθώς οι συνοριακοί έλεγχοι εντείνονται σε κατηγορίες με αυξημένες εισαγωγές. Ο Φεβρουάριος χαρακτηρίζεται από υψηλούς όγκους εισαγόμενων λαχανικών, αποξηραμένων φρούτων και ξηρών καρπών, γεγονός που μεταφράζεται σε περισσότερους και αυστηρότερους ελέγχους στα σημεία εισόδου. Παράλληλα, προϊόντα υψηλής εμπορικής αξίας παρακολουθούνται στενότερα, καθώς μία μη συμμορφούμενη παρτίδα μπορεί να επηρεάσει άμεσα εμπορικές ροές και συμφωνίες.
Για τους παραγωγούς και τις ομάδες προμηθειών, ο κίνδυνος γίνεται ολοένα και πιο στοχευμένος ανά προϊόν και χώρα προέλευσης.
Σύνοψη εβδομάδας
- 88 ανακλήσεις καταγράφηκαν συνολικά σε τρόφιμα, ζωοτροφές και υλικά συσκευασίας σε επαφή με τρόφιμα.
- Τα νωπά φρούτα και λαχανικά κατέλαβαν την πρώτη θέση (22 περιπτώσεις, 25% του συνόλου), επιβεβαιώνοντας ότι τα οπωροκηπευτικά βρίσκονται στο επίκεντρο των συνοριακών ελέγχων κατά τη χειμερινή περίοδο.
- Η εβδομάδα χαρακτηρίστηκε κυρίως από ζητήματα συμμόρφωσης που σχετίζονται με χημικές επιμολύνσεις και όχι από μικροβιολογικούς κινδύνους.
- Οι υπολειμματικές συγκεντρώσεις φυτοφαρμάκων αποτέλεσαν τη συχνότερη κατηγορία κινδύνου, ακολουθούμενες από μυκοτοξίνες, κυρίως αφλατοξίνες, και στη συνέχεια από βαρέα μέταλλα.
Ιδιαίτερη προσοχή συγκέντρωσαν δύο επαναλαμβανόμενα μοτίβα:
- Επαναλαμβανόμενα ευρήματα υπολειμμάτων φυτοπροστατευτικών ουσιών σε φασόλια προέλευσης Μπανγκλαντές
- Ανίχνευση καδμίου σε αβοκάντο προέλευσης Κολομβίας
Κύριες κατηγορίες προϊόντων που ανακλήθηκαν
1) Φρούτα και λαχανικά (22 περιστατικά)
Η κατηγορία αυτή συγκέντρωσε:
- υπερβάσεις υπολειμμάτων φυτοπροστατευτικών ουσιών
- παρουσία βαρέων μετάλλων, όπως το κάδμιο
- μη χημικές μη συμμορφώσεις, όπως ξένα σώματα, ίχνη επιβλαβών οργανισμών και κενά στον έλεγχο ποιότητας
Η εικόνα επιβεβαιώνει ότι τα οπωροκηπευτικά παραμένουν η πιο εκτεθειμένη κατηγορία στους συνοριακούς ελέγχους.
Γράφημα 1: Οι 5 κατηγορίες προϊόντων με τις περισσότερες ειδοποιήσεις RASFF (Εβδομάδα 7)
2) Ξηροί καρποί, προϊόντα ξηρών καρπών και σπόροι (10 περιστατικά)
Στην κατηγορία αυτή κυριάρχησαν οι αφλατοξίνες, καθώς και περιστατικά Salmonella σε σπόρους. Πρόκειται για γνωστούς κινδύνους, με σημαντική όμως εμπορική βαρύτητα.
Οι επαναλαμβανόμενες ανιχνεύσεις αφλατοξινών οδηγούν συχνά σε αυξημένη δειγματοληψία και καθυστερήσεις στην αποδέσμευση φορτίων, με άμεσες επιπτώσεις στη ρευστότητα και στον προγραμματισμό της εφοδιαστικής αλυσίδας.
3) Κρέας πουλερικών και προϊόντα πουλερικών (9 περιστατικά)
Τα πουλερικά κατέλαβαν επίσης σημαντική θέση. Ενώ στα φυτικά προϊόντα κυριάρχησαν ζητήματα χημικής συμμόρφωσης, στα ζωικά προϊόντα οι έλεγχοι παραμένουν εστιασμένοι κυρίως σε μικροβιολογικούς κινδύνους.
4) Δημητριακά και αρτοσκευάσματα (5 περιστατικά) – Αρωματικά φυτά και μπαχαρικά (3 περιστατικά)
Παρότι ο αριθμός περιστατικών ήταν χαμηλότερος, οι κατηγορίες αυτές είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες..
Λανθασμένη επισήμανση αλλεργιογόνων, παρουσία ξένων σωμάτων ή υπολειμμάτων φυτοπροστατευτικών ουσιών σε προϊόντα ευρείας διανομής μπορούν να διαχυθούν γρήγορα στην αγορά μέσω σύνθετων αλυσίδων εφοδιασμού.
Εστίαση στα νωπά προϊόντα
Φασόλια από Μπανγκλαντές
Αρκετές ειδοποιήσεις αφορούσαν φασόλια προέλευσης Μπανγκλαντές με μη εγκεκριμένες δραστικές ουσίες ή υπερβάσεις υπολειμμάτων φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Όταν το ίδιο εύρημα επαναλαμβάνεται σε σύντομο χρονικό διάστημα, επηρεάζεται άμεσα η αγορά γύρω από το συγκεκριμένο προϊόν.
Οι ελεγκτικές αρχές εξοικειώνονται με τη συγκεκριμένο προϊόν και αυξάνουν τη συχνότητα των ελέγχων. Παράλληλα, οι αγοραστές προσαρμόζουν τη στρατηγική τους, ακόμη και χωρίς θεσμική αλλαγή. Συνήθεις εμπορικές αντιδράσεις περιλαμβάνουν:
- ενίσχυση ιδιωτικών ελέγχων υπολειμμάτων
- περιορισμό εγκεκριμένων προμηθευτών
- διαφοροποίηση προέλευσης
Για παραγωγούς από άλλες χώρες, αυτή η μετατόπιση μπορεί να δημιουργήσει βραχυπρόθεσμη ενίσχυση ζήτησης. Για εξαγωγείς από την προέλευση που εμφανίζεται συχνά στις ειδοποιήσεις, συνεπάγεται αυστηρότερες απαιτήσεις τεκμηρίωσης και επιμηκυμένους χρόνους ελέγχου στα σύνορα.
Βαρέα μέταλλα και προϊόντα υψηλής αξίας: Κάδμιο σε αβοκάντο
Η ανίχνευση καδμίου σε αβοκάντο προέλευσης Κολομβίας απαιτεί ξεχωριστή αξιολόγηση. Σε αντίθεση με μια υπέρβαση υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων, η οποία συχνά σχετίζεται με πρακτικές εφαρμογής και μπορεί να διορθωθεί σε επόμενους κύκλους παραγωγής, το κάδμιο συνδέεται με το γεωλογικό υπόβαθρο του εδάφους και μακροχρόνιους περιβαλλοντικούς παράγοντες.
Το αβοκάντο τοποθετείται στην ανώτερη κατηγορία αξίας των νωπών προϊόντων λιανικής. Η εμπορική του εικόνα βασίζεται στην ποιότητα, την προέλευση και όλο και περισσότερο στη βιωσιμότητα. Όταν εντοπίζονται βαρέα μέταλλα σε αυτή την κατηγορία, το ζήτημα δεν περιορίζεται στη συμμόρφωση, αλλά επεκτείνεται στη διαχείριση εμπορικού κινδύνου και στην προστασία του brand.
Τα ζητήματα βαρέων μετάλλων είναι πιο σύνθετα από μια υπέρβαση φυτοφαρμάκου. Δεν διορθώνονται απλώς με αλλαγή στο πρόγραμμα ψεκασμών. Συνδέονται με επιμόλυνση του εδάφους και απαιτούν συστηματική παρακολούθηση, επιπλέον αναλύσεις και συχνά διαφοροποίηση αγροτεμαχίων ή προμηθευτών.
Για τα αβοκάντο, που τοποθετούνται εμπορικά στην κατηγορία υψηλής αξίας, τέτοια ευρήματα επηρεάζουν κυρίως την αξιολόγηση προέλευσης. Οι αγοραστές δεν εξετάζουν μόνο τη συμμόρφωση ενός φορτίου, αλλά τη σταθερότητα της συγκεκριμένης χώρας ή περιοχής στους ελέγχους των επόμενων εβδομάδων.
Η εξέλιξη αυτή δεν συνεπάγεται άμεση αναστάτωση στην αγορά, αλλά αυξημένη προσοχή. Αναμένεται εντατικότερη δειγματοληψία και σαφέστερη διαφοροποίηση προέλευσης σε προγράμματα προμήθειας προϊόντων υψηλής αξίας, ιδίως σε περιοχές όπου είναι γνωστή η μεταβλητότητα των εδαφικών συγκεντρώσεων.
Γράφημα 2: Οι βασικοί κίνδυνοι τροφίμων στην Ευρώπη (Εβδομάδα 7)
Οι έλεγχοι δεν αφορούσαν μόνο εισαγωγές
Οι ειδοποιήσεις της εβδομάδας δεν περιορίστηκαν σε φορτία από τρίτες χώρες. Καταγράφηκαν και περιστατικά που συνδέονται με προελεύσεις εντός ΕΕ ή με χειρισμούς στην εσωτερική αγορά.
Δεν επρόκειτο πάντοτε για ζητήματα υπολειμμάτων στο χωράφι. Σε αρκετές περιπτώσεις εντοπίστηκαν:
- ξένα σώματα
- παρουσία επιβλαβών οργανισμών
- σφάλματα επισήμανσης
Για τους χονδρεμπόρους και τους υπεύθυνους προμηθειών, το συμπέρασμα είναι σαφές: η διαχείριση κινδύνου δεν περιορίζεται στην παραγωγή. Στάδια όπως η τυποποίηση, η αποθήκευση, η τεκμηρίωση και η διαχείριση αλλεργιογόνων μπορούν να δημιουργήσουν αντίστοιχες εμπορικές επιπτώσεις με μια μη συμμόρφωση στο επίπεδο του αγρού.
Ανακλήσεις φρούτων και λαχανικών στην Ευρώπη
Φρούτα και λαχανικά
- Πιπεριά τσίλι (Ταϊλάνδη): chlorfenapyr
- Σταφίδες (Σουηδία): μη δηλωμένα θειώδη
- Μελιτζάνα (Τουρκία): indoxacarb
- Κατεψυγμένα μύρτιλα (Λευκορωσία): διάθεση χωρίς υποχρεωτικούς επίσημους ελέγχους
- Αμπελόφυλλα (Τουρκία): dimethomorph
- Αβοκάντο (Κολομβία): κάδμιο
- Αχλάδια (Ολλανδία): ίχνη επιβλαβών οργανισμών (τρωκτικό) σε παρτίδα
- Tamarillo (Μπουρούντι): omethoate
- Σκόνη σκόρδου (Ινδία): μόλυβδος
- Σταφίδες (Ουζμπεκιστάν): ωχρατοξίνη Α
- Φασόλια (Τουρκία): acetamiprid
- Κατεψυγμένα λαχανικά (Πολωνία): ξένο σώμα (γυαλί)
- Λωτός (Ισπανία): lambda-cyhalothrin
- Ρύζι (Ιταλία): κάδμιο
- Ντομάτες (Μπουρκίνα Φάσο): chlorpyrifos (μη εγκεκριμένο)
- Φασόλια (Μπανγκλαντές): chlorfenapyr (μη εγκεκριμένο)
- Φασόλια lablab (Μπανγκλαντές): chlorfenapyr (μη εγκεκριμένο)
- Φασόλια (Μπανγκλαντές): chlorpyrifos (μη εγκεκριμένο)
- Φασόλια (Μπανγκλαντές): dimethoate
- Φασόλια (Μπανγκλαντές): dimethoate και omethoate
- Αβοκάντο (Κολομβία): κάδμιο
Δημητριακά και αρτοσκευάσματα
- Σνακ καλαμποκιού (Φιλιππίνες): μη δηλωμένη παρουσία γλουτένης
- Αλεύρι / μείγματα αλεύρου (Βέλγιο, Ουκρανία): θραύσματα γυαλιού
- Ρύζι (Ινδία): acephate (μη εγκεκριμένο)
Αρωματικά φυτά και μπαχαρικά
- Κόλιανδρος (Ουκρανία): glufosinate (μη εγκεκριμένο)
- Ρίγανη αποξηραμένη (Ελλάδα): αλκαλοειδή πυρρολιζιδίνης
Ξηροί καρποί και σπόροι
- Ηλιόσπορος (Ρουμανία): Salmonella
- Βραζιλιάνικα καρύδια (Βολιβία): αφλατοξίνη Β1 και ολικές αφλατοξίνες
- Αράπικα φιστίκια (Ρουμανία): μη δηλωμένο αλλεργιογόνο
- Βρώμη (Ισπανία): chlorpyrifos (μη εγκεκριμένο), MOAH
- Αράπικα φιστίκια (Κίνα): αφλατοξίνη Β1
- Σησάμι (Νιγηρία): Salmonella spp
- Φιστίκια (Ηνωμένες Πολιτείες): αφλατοξίνη Β1
- Αράπικα φιστίκια (Ηνωμένες Πολιτείες): αφλατοξίνη Β1 και ολικές αφλατοξίνες
- Φιστίκια (Τουρκία): αφλατοξίνη Β1 και ολικές αφλατοξίνες
- Φιστίκια (Ιράν): αφλατοξίνη Β1 και ολικές αφλατοξίνες
Από που προέρχονται τα προϊόντα που ανακλήθηκαν;
Στις κατηγορίες που σχετίζονται με νωπά προϊόντα, η Τουρκία και το Μπανγκλαντές εμφανίστηκαν συχνότερα, με την Ινδία να ακολουθεί. Οι λόγοι διαφέρουν ανά περίπτωση.
Γράφημα 3: Οι 5 χώρες με τις περισσότερες ειδοποιήσεις RASFF (Εβδομάδα 7)
Το Μπανγκλαντές συνδέθηκε επανειλημμένα με ευρήματα υπολειμμάτων φυτοπροστατευτικών ουσιών σε φασόλια, γεγονός που δείχνει συγκεντρωμένο πρόβλημα στη συγκεκριμένη εμπορική ροή.
Η Τουρκία συνδύασε περιστατικά υπολειμμάτων σε λαχανικά με περιπτώσεις αφλατοξινών σε ξηρούς καρπούς. Η εικόνα αυτή συνδέεται και με τον υψηλό όγκο εξαγωγών της χώρας σε διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων.
Η Ινδία εμφανίστηκε τόσο σε υποθέσεις φυτοφαρμάκων όσο και σε περιστατικά βαρέων μετάλλων, στοιχείο που υπογραμμίζει ότι η αξιολόγηση κινδύνου πρέπει να γίνεται ανά κατηγορία προϊόντος και όχι με γενικευμένες εκτιμήσεις ανά χώρα.
Παράλληλα, περιστατικά με προέλευση εντός ΕΕ υπενθυμίζουν ότι οι έλεγχοι στην εσωτερική αγορά είναι εξίσου σημαντικοί με τους συνοριακούς.
Προοπτικές για τις επόμενες εβδομάδες
Προϊόντα που εμφανίστηκαν επανειλημμένα είναι πιθανό να βρεθούν υπό ενισχυμένη δειγματοληψία και αυξημένους ελέγχους. Αυτό συνήθως μεταφράζεται σε μεγαλύτερους χρόνους αποδέσμευσης φορτίων.
Οι αγοραστές ενδέχεται να κατανείμουν τον όγκο προμηθειών σε περισσότερες χώρες προέλευσης, προκειμένου να μειώσουν την έκθεση σε κίνδυνο. Ακόμη και όταν η συνολική προσφορά παραμένει σταθερή, τέτοιες κινήσεις μπορούν να στηρίξουν τις τιμές σε εναλλακτικούς προμηθευτές.
Στα προϊόντα υψηλής αξίας, όπως το αβοκάντο, είναι πιθανή η εντατικότερη παρακολούθηση για βαρέα μέταλλα, συμπεριλαμβανομένου του καδμίου. Η τεκμηρίωση και οι αναλύσεις πριν την εξαγωγή θα συνεχίσουν να αποτελούν βασικό παράγοντα για τη διατήρηση ομαλής πρόσβασης στην αγορά.
Για τους καταναλωτές, οι επιπτώσεις συνήθως είναι περιορισμένες και σταδιακές: αλλαγές στην ένδειξη προέλευσης, συγκράτηση τιμών σε ορισμένες περιπτώσεις και αυστηρότερα ιδιωτικά πρότυπα ποιότητας σε προηγούμενα στάδια της αλυσίδας.
Η γενικότερη τάση παραμένει σταθερή. Οι έλεγχοι στην ΕΕ είναι συστηματικοί και προβλέψιμοι. Όταν εντοπίζεται επαναλαμβανόμενο πρόβλημα, η παρακολούθηση εντείνεται. Για παραγωγούς και αγοραστές οπωροκηπευτικών, η έγκαιρη ανάγνωση αυτών των εβδομαδιαίων ενδείξεων αποτελεί πλεονέκτημα πριν προκύψουν επίσημα περιοριστικά μέτρα.
