Ispanak Nasıl Yetiştirilir? Ekim-Bakım-Hasat

Ticari ıspanak yetiştiriciliği – Özet

Neredeyse tüm ticari ıspanak yetiştiricileri sonbahar veya ilkbaharda doğrudan tarlaya ıspanak (çoğunlukla melez tohum kullanırlar) ekerler. Özellikle gıda endüstrisi için yapılan ıspanak yetiştiriciliğinde, çoğu ticari yetiştirici daha sonra bitkileri seyreltir (daha az bitki bırakmak ve iyi havalandırma sağlamak için bazı bitkileri tarladan çıkarırlar). Çoğu zaman gübreleme, yağmurlama sulama ve zararlılarla mücadele işlemleri uygulanır. Hasat zamanı, taze tüketim veya gıda endüstrisi, yani üretimin amacına bağlıdır. Çoğunlukla, taze pazarlama için yapılan ıspanak üretiminde, ekim işleminden yaklaşık 40-55 gün sonra tek bir kesim ile ıspanaklar toplanır (tüm bitki yok edilir). Aksine, gıda endüstrisi için yapılan ıspanak üretiminde, ekim işleminden yaklaşık 60-80 gün sonra ıspanaklar toplanır. Çoğu zaman, bu iki üretim amacında da (fakat çoğunlukla gıda endüstrisi için yapılan üretimde) ilk hasattan sonra bitkilerin tekrar büyümeleri ve yenilenmeleri sağlanır, böylece üreticiler ikinci el hasat yapabilir. 

Ispanağın Toprak İstekleri

Ispanak ortalama olarak her toprakta iyi yetişebilir, ancak organik madde bakımından zengin toprakta yetişir. Genel olarak, toprak türü ve pH değeri, nadiren ıspanak yetiştiriciliğinde kısıtlayıcı faktör olur. Bununla birlikte, ıspanağın, pH değeri 6,5 ila 6,8 olan kumlu-killi topraklarda yetiştirildiği bildirilmiştir. Ciddi P eksikliğinde, çiftçiler ekim işleminden birkaç gün önce hektar başına 50 kg P2O5 uygulayabilir. Unutmayın ki, her alan farklıdır ve dolayısıyla farklı ihtiyaçları vardır. Yetiştiricilerin ekimden önce toprak analizi yapmaları gerekir. Ayrıca rasyonel bir toprak hazırlığı planı oluşturmak için yerel lisanslı bir ziraat mühendisine danışmanız tavsiye edilir. Bazı çiftçiler aynı zamanda iyi yanmış inek gübresi ile ekim işleminden birkaç gün önce gübreleme uygularlar ve tarlayı pullukla sürerler, böylece toprağın N içeriği arttırılır. Ancak, bunlar sadece genel olarak uygulanan ve takip edilen kalıplardır, kendi araştırmanızı yapmadığınız sürece bu kalıpları takip edip uygulamanız tavsiye edilmez.  

Ispanağın Su İstekleri

Ispanak bitkisinin kök sistemi yüzeyseldir. Sonuç olarak, bitkinin orta ile iyi bir verim verebilmesi için az fakat daha sık sulama yapmaya ihtiyaç olur. Genel bir kural olarak, bitkinin yetişme aşamalarında çiftçilerin toprağı nemli tutmaya odaklanmaları gerekir. Tecrübeli çiftçiler toprağı sürekli nemli tutmanın bitkilere iki şekilde yardımcı olduğunu iddia ediyorlar. Bir yandan, bitkinin yeterli oranda su emebilmesi sağlanıyor, öte yandan ise, toprak ısısının düşük olması ve ıspanakların daha iyi şekilde yetişmeleri sağlanıyor. 

Ispanak bitkisi, hava sıcaklığı arttıkça tohum üretme eğilimindedir. Bu durumda, bitkiler genetik olarak tüm besin kaynaklarını, yaprak geliştirmekten ziyade tohum üretimi için aktarırlar. Bu nedenle, mahsül piyasaya sunulamaz ve pazarlanamaz. Çoğunlukla, ilk iki hafta boyunca haftada üç ila dört defa sulama yapılır. Bahçenin, sabahın erken saatlerinde veya öğleden sonra geç saatlerde sulanması şiddetle tavsiye edilir. Bu, güneş sıcaklığı nedeniyle suyun buharlaşmasını önleyecektir.

Dünya çapında ıspanak üretiminin yarısından fazlasında sulama fıskiyelerle yapılıyor. Bununla birlikte, bazı durumlarda, yağmurlama sulama sisteminin yaygın kullanımı, yaprak lekesi hastalıklarının yayılmasını kolaylaştırır. 

Ispanak Ekimi: Sağlıklı ıspanak bitkileri nasıl yetiştirilir? 

Daha önce de belirtildiği gibi, ıspanak genellikle serin havaya ihtiyaç duyar, bu nedenle çoğu üretici ilkbahar başlarında veya sonbahar sonlarında ıspanak yetiştirmeye başlar. Birçok çiftçi, ıspanak ekimini ilkbahar donlarından altı hafta önce yapmayı tercih eder. İlkbahar ayları soğuk olan bölgelerde ise, ilkbaharın sonlarına kadar (Mayıs ortasına kadar) her on günde bir ekim işlemi yapılabilir. Ilık iklimlerde ıspanak ekim işlemi yapılacaksa, ekim buğday, fasulye veya mısır gibi uzun bitkilerin gölge yaptığı alanlarda yapılabilir. 

Çeşide bağlı olarak, ıspanak 10-21 ° C arasında bir sıcaklıkta yetişebilir. Eğer ekim işlemini ilkbahar veya sonbaharda yapmaya karar verdiyseniz, bitkiler için mükemmel bir yer güneşli ve hafif gölgeli, iyi drenajlı topraklardır. Kış aylarında bitkilerimizi soğuktan malç ile örterek koruyabiliriz. Çiftçiler bu koruma önlemlerini çoğunlukla sıcaklık 5 ° C dereceye ulaştığında uygularlar. 

Çoğunlukla, ıspanak doğrudan tarlaya ekilir. Çiftçiler ıspanak tohumlarını (çoğunlukla melez kullanılır) doğrudan sıralara veya elle toprağa serperek ekim işlemi yaparlar. Bitkilerin büyüyebilmeleri için aralarında yeterli alan olmalıdır. Doğrudan tarlaya ekim işleminde tohumlar 2,5-3 cm derinlikte ve sıraların üzerine ekilirler. Sürekli üretim için her 10-15 günde bir ekim işlemi yapabiliriz.

İyi bir büyüme sağlamak ve verimi en üst seviyeye çıkarmak için yetiştiriciler aşağıdaki faktörleri dikkate alabilirler. 

  • Tohumluk miktarı: Hektar başına 20 ila 30 kg tohum.
  • Tohum 5 ila 20 ° C sıcaklıkta daha iyi çimlenecektir.
  • Ispanak tohumları toprakla hafifçe örtülmüş, yani 1 ila 2,5 cm derinliğe ihtiyaç duyarlar. 
  • Ekim Mesafesi: sıralar arasında 20-30 cm ve bitkiler arasında 7-15 cm’dir. 
  • Çiftçiler, ıspanağın ekim işleminden hemen sonra tarlayı sularlar.
  • Aynı ayda değişik bitki ekim işlemi. Çiftçiler ıspanak bitkilerinin sıraları arasında başka bitkiler de ekebilirler. Karnabahar, Soğan ve Kereviz bu işlemde en çok kullanılan çeşitlerdir. 
  • Seyreltme işlemi, bitkilerin iyi bir yaprak yüzeyi geliştirmeleri için uygulanır. Gıda endüstrisi için ıspanak yetiştirdiğimizde uygulanan en yaygın teknik budur.
  • Düzenli ancak aşırı sulama yapmamak toprağın nemli kalmasını sağlayacaktır.
  • Yabancı Ot Mücadelesi göz ardı edilemez. Yabancı otlar sadece besin ve güneş ışığı açısından ıspanakla rekabet etmekle kalmaz, aynı zamanda havalandırmayı da olumsuz yönde etkiler, böylece hastalıklar için uygun koşullar sağlanır.
  • Çiftçilerin, sağlıklı ve kaliteli ıspanak yetiştirmeleri için uygun bir plan yapmaları gerekir ve bu konu hakkında yerel tarım uzmanlarına (lisanslı ziraat mühendisleri) danışmaları tavsiye edilir. 

Ispanak Yetiştiriciliğinde Gübreleme  

Ispanak ortalama her toprakta yaprak üretebilir, ancak besin bakımından zengin toprakta gelişir. Deneyimli birçok çiftçi, tohumların ekiminden birkaç gün önce toprağa organik ve fosforlu bir gübre karışımı uygular. Ciddi P eksikliği durumunda, çiftçiler ekim işleminden birkaç gün önce hektar başına 50 kg oranında P2O5  uygulayabilir (lisanslı bir tarım uzmanına danışın). Unutmayın ki 1 hektar = 10.000 metrekaredir. 

Çok sayıda çiftçi sulama sistemi üzerinden gübreleme uygular, yani suda çözünen gübre kullanarak sulama sistemiyle gübreleme uygularlar. Bu şekilde, bitkileri aynı anda sulayıp gübreleyerek üretimi artırabilir ve zamandan tasarruf sağlanabilir. Herhangi bir gübreleme yöntemini kullanmadan önce üretici firmanın talimatlarını takip etmeniz önerilir. 

Ispanak yapraklı bir sebzedir ve bu sebzenin yapraklarını toplamak için yetiştiririz. Sonuç olarak, çoğu durumda, çiftçiler toplam yaprak yüzeyini en üst seviyeye çıkarmak için bitkinin farklı yetişme aşamalarında N ve P uygulayabilirler. Ispanağın N istekleri, türüne bağlı olarak hektar başına yaklaşık 70-80 kg’dır (savoy ve yaprak yüzeyi düz). Birçok çiftçi, hektar başına 50 kg oranında Amonyum Nitrat (N-P-K 20-0-0) uygulamaktadır (yerel lisanslı tarım uzmanına danışın). 

Organik üretimde azot bakımından zengin olan organik gübre kullanabiliriz. Ispanak bitkileri büyüme aşamasında iken, organik gübre uygulaması bir veya iki kez yapılabilir. Organik gübre ile başka maddelerin karışımı da bu tarz üretimde kullanabiliriz. Çoğunlukla, organik gübre yaz aylarında yabancı ot mücadelesine ve toprağın nem oranını korumasına yardımcı olur. Herhangi bir gübre genç bitkilere uygulanmamalıdır ve bu çok önemlidir, aksi takdirde sorun yaşayabiliriz. Gübreleme uyguladıktan sonra tarlanın sulanması önerilir.  

Unutmayın ki, bu yukarıda belirtilenler sadece genel olarak uygulanan kalıplardır ve kendi araştırmanızı yapmadığınız sürece bu kalıpları takip etmeniz önerilmez. Çünkü her alan farklıdır ve dolayısıyla farklı ihtiyaçları vardır. Toprak Analizi yapmak ve herhangi bir gübreleme uygulamadan önce bahçenin mahsul geçmişini bilmek kesinlikle çok önemlidir. Bu konu hakkında lisanslı bir tarım uzmanına danışmanız tavsiye edilir. 

Ispanak Zararlıları ve Hastalıkları

Ne yazık ki, ıspanak bitkileride zararlılardan ve hastalıklardan muzdariptir. Bitkilerin yerel zararlılarını bilmek, zararlılara karşı çevre dostu bir mücadele oluşturmak için şarttır. Herhangi bir işlem yapmadan önce çiftçiler, ıspanak zararlılarının ve hastalıklarının uygun şekilde kontrol edilmesi için yerel lisanslı bir tarım uzmana danışabilir.

Zararlılar

Yaprak bitleri; Yaprak biti normalde ıspanak bitkilerinin en yaygın zararlısıdır. Yetişkinler ve nimfler bitki sularıyla beslenirler. Sonuç olarak, mahsül pazarlanmaya uygun olmaz.   

Salyangozlar; çoğunlukla ıslak toprakta görünür ve yapraklara zarar verirler. Eğer mücadele edilmezse bütün bitkiyi bile yiyebilirler. 

Hastalıklar 

Mozaik virüsü; Bu virüs yaklaşık 150 farklı sebze ve bitki türüne zarar verebilir. Yapraklarda solma ile teşhis edilir. Enfekte olan yapraklarda sarı ve beyaz lekeler görülür. Bitki yetişmeyi durdurur ve yavaşça ölür. 

Külleme; Peronospora farinosa patojeninin neden olduğu bir hastalıktır. Yaprakları kontrol ederek teşhis edilebilir. Yapraklarda kıvrılma, siyah küf lekeleri görülür.   

Zararlılar ve Hastalıklar ile Mücadele

Önlenmek almak, zararlılar ve hastalıklar ile mücadele etmenin en iyi yoludur ve oldukça önemlidir. Ispanak yetiştiricileri, aşağıda belirtilenleri dikkate almalıdır: 

  • Sertifikalı tohum kullanımı önerilmektedir. Çoğunlukla, çiftçiler melez ve küllemeye dayanıklı bir melez seçmelidirler. 
  • Tohumların düşük çimlenme oranı veya yanlış tohumluk miktarı zararlıların ve hastalıkların olumsuz etkilerini hızlandıracaktır. 
  • Yetersiz gübreleme veya sulama olumsuz etkilere neden olacaktır. 
  • Kimyasal mücadele sadece yerel lisanslı bir tarım uzmanına danıştıktan sonra yapılmalıdır. 
  • Bazı hastalıkların kontrol altına alınması için ekim nöbeti uygulanabilir. 

Ispanak Hasadı

Hasat zamanı, taze veya gıda endüstrisi için yapılan ıspanak üretimine bağlıdır. Çoğu durumda, taze pazarlama için yetiştirilen ıspanak bitkilerinin hasadı, ekim işleminden yaklaşık 38-55 gün sonra tek bir kesim (bütün bitki yok edilir) olarak yapılır. Aksine, gıda endüstrisini hedef alan ıspanak üretiminde, ekim işleminden yaklaşık 60-80 gün sonra ıspanaklar toplanır.

Çoğu zaman, bu iki üretim amacında da (ama çoğunlukla gıda endüstrisi için yapılan üretimde) ilk hasattan sonra bitkilerin tekrar büyümeleri ve yenilenmeleri sağlanır, böylece üreticiler ikinci el hasat yapabilir.  

Gelişmiş ülkelerde, ıspanak hasadı çoğunlukla traktörlere bağlı makineler ile yapılır. Bu makineler, tüm bitkiyi toplar ve yok eder (tek kesim) veya birkaç gün sonra tekrar yenilenmeyi ve ikinci el hasadı teşvik etmek için yaprakları önceden belirlenmiş bir yükseklikte keserler. Ispanaklar toplandıktan sonra toprak, yabancı nesne ve taşlarla birlikte elekten geçirilir, böylece ıspanak temizlenir. 

Gelişmekte olan ülkelerde ıspanak hasadı elle makas kullanarak yapılır. Çiftçiler tüm bitkiyi toplarlar (ve böylece bitkiyi yok eder) ya da bitkinin tekrar yenilenmesini teşvik etmek ve birkaç hafta sonra ikinci el hasat yapabilmek için yaprakların bir kısmını toplarlar. Birçok deneyimli çiftçiye göre, sabah erken saatlerde ıspanak hasadı yapılmalıdır. Bu şekilde, hasadın güneşte kalması önlenir. 

Ispanak yaprakları genellikle hasattan hemen sonra piyasada taze, dondurulmuş, konserve veya kurutulmuş halde bulunur. Taze ıspanak buzdolabında 7-10 gün muhafaza edilebilir. Büyük ticari ıspanak çiftliklerinde, çiftçiler, ürünün bozulmasını önlemek için hasat edilen ıspanak yapraklarını hemen soğuturlar. 

Hektar Başına Ispanak Verimi

Ortalama olarak ıspanak verimi hektar başına 20-30 tondur. Tabii ki, bu kadar yüksek verim birkaç yıl boyunca yapılan uygulamaların ardından deneyimli çiftçiler tarafından elde edilebilir. Birden fazla hasat yapma durumunda, verim hektar başına 10-15 ton çarpı 2-3 el hasattır. 

Unutmayın ki, 1 ton = 1000 kg ve 1 hektar = 10.000 metrekaredir. 

Ispanak yetiştirmekte deneyimli misiniz? Lütfen deneyiminizi, yöntemlerinizi, uygulamalarınızı ve taktiklerinizi  aşağıda bulunan boşluklar da paylaşın. Eklediğiniz tüm içerik kısa zamanda tarım uzmanlarımız tarafından incelenecektir. Onaylandıktan sonra Wikifarmer.com’a eklenecek ve dünyadaki binlerce yeni ve deneyimli çiftçiyi olumlu yönde etkileyecektir. 

Ispanak Bitkisi Hakkında Bilgi ve Kullanımı

Ispanak Hakkında Bilgi ve Ispanağın Sağlığa Faydaları

Ispanak Nasıl Yetiştirilir? Ekim-Bakım-Hasat

Bu makale şu lisanlarda da mevcuttur: enEnglish esEspañol frFrançais arالعربية pt-brPortuguês deDeutsch ruРусский elΕλληνικά hiहिन्दी idIndonesia

WİKİFARMER’İN EDİTÖR EKİBİ
WİKİFARMER’İN EDİTÖR EKİBİ

Wikifarmer, kullanıcılar tarafından oluşturulup ve güncellenen içeriği ile ilk Çevrimiçi Tarım Kütüphanesidir. Yeni bir makale gönderebilir, mevcut bir makaleyi düzenleyebilir veya yüzlerce ücretsiz, çağdaş tarım kılavuzlarına erişimin keyfini çıkarabilirsiniz. Tüm makalelerimiz herkes tarafından düzenlenebilir ve ziraat mühendislerimizin onayından sonra, oluşturduğunuz yüksek kaliteli içerik Çevrimiçi Tarım Kütüphanesine eklenecektir. Kullanıcı, bu web sitesinde mevcut olan herhangi bir bilginin değerlendirilmesi ve kullanımı ile ilgili olarak tamamen kendisi sorumludur.